Kapalı alanlarda daha fazla zaman geçirdiğimiz bu dönemlerde hastalanmak, ne yazık ki hepimizin kâbusu. Hele bir de sevdiklerimize hastalığımızı bulaştırma riski varsa, bu durum daha da can sıkıcı hale gelebilir. Özellikle yeni yıl yaklaşıyorken hastalanma fikri korkunç olabiliyor. Sonuçta tatiller arkadaşlarımız ve ailemizle keyifli vakit geçirmek için var. Kimse bu özel günlerde yatak döşek hasta olmak istemez, değil mi? Eğer siz de bu durumu yaşıyorsanız, yalnız değilsiniz. Bu yazımızda, en yaygın hastalıklarda bulaşıcılığın ne kadar sürdüğüne dair önemli bilgiler ve sağlığınıza dikkat ederken başkalarını nasıl koruyabileceğinize dair ipuçlarını sizinle paylaşacağız. Bakalım, hastalıkların bulaşıcılık süresi ne kadar?
1. Nezle / Grip
Nezle ya da grip, soğuk havaların en can sıkıcı hediyesi. Dr. Marlene Millen, grip geçiren kişilerin genelde bir anda ağırlaştığını belirtiyor. Sabah kendinizi iyi hissedersiniz ama öğleden sonra yataktan çıkamayacak bir hale gelebilirsiniz. Semptomlar arasında ateş, titreme, öksürük, boğaz ağrısı, kas ve vücut ağrıları, yorgunluk ve baş ağrısı, burun tıkanıklığı veya akıntısı yer alıyor. Dr. Millen’a göre, grip belirtileri başladığında en bulaşıcı dönem ilk birkaç gündür ve bu süreç 7 güne kadar sürebilir.
Bu dönemde evde kalın. Ateşiniz düşene kadar, özellikle de ateş düşürücü ilaç kullanmadan 24 saat boyunca ateşsiz kalana dek dışarı çıkmayın. Özellikle semptomlarınız devam ediyorsa ya da başkalarıyla yakın temas halinde olacaksanız, maske takmayı ihmal etmeyin. İlk 5 gün boyunca insanlarla yakın temastan kaçının. Eğer bağışıklık sisteminiz zayıfsa, bulaşıcılık süresi iki haftaya kadar uzayabilir. Bu durumda, doktorunuzun tavsiyelerine uymanız çok önemli.
Hastayken ne kadar süre bulaşıcı olursunuz yazımıza birkaç sene önce tüm dünyayı karantinaya alan hastalığı da eklemesek olmaz. COVID-19, son birkaç yılın en büyük sağlık krizlerinden biri oldu. Klinik olarak SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu bu hastalık, grip belirtilerine benzese de çok daha bulaşıcı olabilir. COVID semptomları arasında ateş, öksürük, boğaz ağrısı, kas ağrıları, baş ağrısı, burun tıkanıklığı veya akıntısı, yorgunluk, tat veya koku kaybı (eskisi kadar yaygın değil) bulunuyor.
Dr. Millen, semptomlar hafif dahi olsa evde kalmanın önemine dikkat çekiyor. Ateşiniz düşene ve semptomlarınız hafifleyene kadar dışarı çıkmamalısınız. Mutlaka maske kullanın. Pozitif bir COVID testi sonucunuz varsa ya da semptomlarınız devam ediyorsa, mutlaka maske takın. Fiziksel mesafe kurallarına uyun. En az 5 gün boyunca diğer insanlarla teması sınırlandırın. Semptomlar kötüleşirse dikkatli olun. Bazı durumlarda COVID belirtileri, enfeksiyonun başlangıcından bir ila iki hafta sonra kötüleşebilir. Bu durumda yeniden evde kalarak başkalarını korumalısınız.
COVID, asemptomatik kişilerde de bulaşıcı olabilir. Eğer bu gruba dahilseniz ve pozitif bir test sonucunuz varsa, maske kullanarak ve mesafeye dikkat ederek çevrenizi koruyabilirsiniz.
3. Soğuk algınlığı
Soğuk algınlığı, solunum yollarında yaygın olarak görülen birçok virüsün neden olduğu bir enfeksiyon. En belirgin semptomlar arasında burun akıntısı veya tıkanıklığı, öksürük, hapşırık, boğaz ağrısı, ateş, vücut ağrıları ve baş ağrısı yer alıyor. Gribe benzer özellikler gösterse de soğuk algınlığının belirtileri genellikle birkaç gün içinde yavaş yavaş ortaya çıkıyor. Grip ise genellikle daha ani ve şiddetli oluyor. Uzmanlara göre, semptomlar başladıktan yaklaşık yedi gün boyunca soğuk algınlığı bulaşıcı. Semptomlar geçtikten sonra bulaşıcılık sona eriyor.
Doktorlar belirtileriniz devam ederken evde kalmanızı öneriyor. Ateşiniz 24 saat boyunca ateş düşürücü ilaçlar kullanmadan düştüğünde, semptomların iyileşmeye başladığı dönemde daha az bulaşıcı hale gelirsiniz ve günlük aktivitelerinize geri dönebilirsiniz. Virüsün başkalarına yayılmasını önlemek için belirtiler geçene kadar veya en az beş gün boyunca maske takmanız ve fiziksel mesafeyi korumanız önemli.
4. RSV (Solunum sinsityal virüsü)
Hastalıkların bulaşıcılık süresi ne kadar listemize devam ediyoruz. RSV, viral bir enfeksiyon ve genellikle hırıltılı nefes almanıza neden oluyor. Dr. Millen, RSV’yi “hırıltılı solunum virüsü” olarak adlandırıyor çünkü solunum yollarında daralmaya yol açıyor. RSV enfeksiyonu, burun akıntısı, tıkanıklık, öksürük ve ateş gibi belirtilerle kendini gösteriyor. Semptomlar genellikle aşamalı olarak gelişiyor.
Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne (CDC) göre, RSV semptomları ortaya çıktıktan yaklaşık sekiz gün boyunca bulaşıcı olabilirsiniz. Belirtiler devam ediyorsa, evde kalmanız ve ateşiniz en az 24 saat boyunca düşene kadar ateş düşürücü ilaç kullanmanız öneriliyor. Ayrıca, belirtiler geçtikten sonra fiziksel mesafeyi korumalı ve maske takmalısınız. Bağışıklık sisteminiz zayıfsa, RSV semptomları dört haftaya kadar bulaşıcı kalabilir.
Boğaz enfeksiyonları genellikle bakteriyel kökenlidir ve burun veya sulu gözler gibi diğer soğuk algınlığı semptomlarından daha farklıdır. Dr. Millen, boğaz enfeksiyonlarının genellikle boğaz ağrısı, şişmiş lenf düğümleri, kırmızı damaklar ve beyaz lekelerle karakterize edildiğini belirtiyor. Bu tür enfeksiyonlar genellikle ateşle birlikte görülebiliyor.
Boğaz enfeksiyonu belirtileri ortaya çıktığında, doktorunuza danışmanız önemli. Doktorunuz size antibiyotik yazabilir. Millen, “Boğaz enfeksiyonu için antibiyotik almaya başladıktan sonraki 24 saat içinde bulaşıcılığınız azalır,” diyor. Bu nedenle, antibiyotik aldıktan sonra en az 24 saat evde kalmanız önemli. Antibiyotik kullanmazsanız, boğaz enfeksiyonları üç haftaya kadar bulaşıcı olabilir.
6. Boğmaca (Pertussis)
Boğmaca, bakteriyel bir enfeksiyon olup, erken evrelerinde soğuk algınlığı semptomlarına benzeyebilir. Dr. Millen, bu enfeksiyonun burun akıntısı, düşük dereceli ateş ve hafif öksürükle başladığını belirtiyor. Ancak, yaklaşık 7 ila 14 gün içinde öksürükler daha şiddetli ve kontrol edilemeyen öksürük nöbetlerine dönüşür. Bu nöbetler sırasında nefes darlığı, bitkinlik, kusma görülebilir.
Uzmanlara göre, boğmaca semptomları başladıktan sonraki 14 gün boyunca bulaşıcıdır. Semptomlarınız soğuk algınlığına benzese bile evde kalmanız önemli. Semptomlar kötüleşirse, mutlaka doktorunuza başvurmalısınız. Boğmaca için antibiyotikleri erken kullanmak çok önemli. Antibiyotik aldıktan beş gün sonra artık bulaşıcı olmadığınız kabul ediliyor. Hastalıkların bulaşıcılık süresi ne kadar yazımızın sonuna geldik.
