Ana sayfa » Alışveriş » Kas Yıkımını Engelleyen Amino Asit: Glutamin Nedir? Faydaları Nelerdir?
Kas Yıkımını Engelleyen Amino Asit: Glutamin Nedir? Faydaları Nelerdir?
Glutamin amino asitlerin bir çeşididir. Vücutta yeterli miktarda bulunduğunda katabolizmayı azaltarak kas yıkımını engeller. Ağır sporlardan sonra ya da bazı hastalıklarla birlikte vücuttaki glutamin depoları azalır ve glutamin takviyesine ihtiyaç duyulabilir.
Proteinin yapı taşları amino asitlerdir. Bir çeşit amino asit olan glutaminin görevi protein yapılarının oluşturulmasıdır. Glutamin eksikliğinde kişi kendini halsiz ve yorgun hisseder, enerjisi tükenir. Aynı zamanda glutamin eksikliği yaşayan kişilerde sindirim sistemi problemleri de sık rastlanan bir sıkıntıdır. Eğer siz de glutamin nedir, faydaları nelerdir ve hangi besinlerde bulunur gibi soruların cevabını merak ediyorsanız yazımıza göz atın!
Glutamin nedir?
Glutamin; vücudun kendisinin üretebildiği amino asitlerden biridir. Vücut için oldukça önemli bir amino asittir ve bağışıklık sistemi üzerinde pek çok görevi vardır. Normalde sistem kendisine yetecek kadar glutamin üretir. Ancak hastalık ya da yoğun antrenman gibi durumlarda vücudun glutamin ihtiyacı artabilir. Böyle durumlarda besin ya da takviye olarak dışarıdan alınması gerekebilir. Maddelerin kanda taşınmasında ve zararlı visürlerle ya da bakterilerle savaşmada görev alır. Glutamin eksikliğinde sindirim sistemi olumsuz etkilenmektedir ve enerji eksikliğine bağlı olarak halsizlik, yorgunluk gibi durumlar gözlenebilmektedir.
Glutamin amino asidi protein metabolizmasında görev alır. Hücre artışı ve katabolizmanın dengelenmesinde rol oynar. Katabolizmayı hafifleterek fazla kas yıkımını engeller. Ayrıca büyüme hormonu sentezini uyarır, vücuttaki yağ metabolizmasına yardımcı olur. Kas büyümesini destekler.
Glutamin, bir karbon ve azot vericisidir ve enerjiyi geri kazandıran glikojenin geri kazanılmasına yardımcı olur. Glutamin, proteinin en önemli bileşenidir ve kas onarılmasında görev alır.
Glutaminin vücuda olan bazı faydaları şu şekildedir:
Glutamin bağışıklık sisteminin birincil enerji kaynağıdır.
Yapılan bir çalışmada günde 1.6 gram glutamin takviyesinin 4 hafta içinde ülser semptomlarını azalttığı görülmüştür.
Glutamin protein senteziyle ilişkili olan bir amino asittir. Kasların katabolize edilmesini engeller.
Yoğun egzersiz yapan kişilerde glutamin depoları azalabilir. Glutamin, hücre hacminin ve hidrasyonun muhafaza edilmesine, yaraların iyileşme süresine yardımcı olur.
Yapılan bir çalışmada düzenli olarak günde 2 gram L-Glutamin takviyesinin büyüme hormonlarını yaklaşık % 400 oranında artırdığı görülmüştür.
Vücuttaki çoğu organ glutamini kullanır ancak glutamine en çok ihtiyacı olan organ ince bağırsaklardır. Bağışıklık sisteminin de glutamin ihtiyacı fazladır. Egzersiz sırasında glutamin depoları azaldığı için yoğun egzersiz yapan sporcular ve vücut geliştiren bireyler hastalıklara daha yatkın bir hale gelirler. Glutamin takviyesi almaları gerekebilir. Daha fazla kas kazanmak için glutamin takviyesi almak işe yaramayan bir hareket olacaktır fakat glutamin takviyesi alarak kasların bakımı ve onarımı yapılabilir.
Glutamin vücuttaki pozitif azot dengesini sağlar ve kas kaybını önler. Ancak yapılan çalışmalarda gereğinden fazla glutamin takviyesinin vücuda ekstra bir yararı olmadığı bulunmuştur.
Sığır eti, kümes hayvanları eti, somon balığı ve yumurtada yüksek miktarda bulunur. Besinler aracılığıyla doğal yollardan alınabileceği gibi izole edilerek supplement olarak da alınabilir. Whey proteini ile kazein proteininde de oldukça yüksek miktarda bulunur.
Glutaminin kas gelişimi ve performansa olan etkisi nedir?
Proteinin yapı taşı olan amino asitlerden biri olan glutaminin antrenman performansına ve kas gelişimine olan etkileri pek çok çalışmaya konu olmuştur. Yapılan çalışmalar sonucunda glutaminin sağlıklı bireylerde olması gerekenden fazlasının kas gelişimine ekstra bir katkısı sağlamadığı görülmüştür. Fakat glutamin ve kas gelişimine etkisi ile ilgili çdaha çok çalışma yapılması gerekmektedir.
Bunların yanı sıra yoğun antrenman dönemlerinde artan kas ağrılarını ve yorgunluğu azalttığı ve yenilenme döneminde glutamin takviyesinin olumlu etkiler yaratabileceği görülmüştür. Sporcularda özellikle ağır idman ve yarışma dönemlerinde glutamin takviyesinin bağışıklık sistemini de güçlendirebileceği bilinmektedir. Bu veriler faydalı olabileceği gibi unutulmamalıdır ki glutamin takviyesinin; yeterli ve dengeli beslenen, sağlıklı ve sakatlık yaşamayan bir sporcunun performansına olumlu ya da olumsuz bir etkisinin olacağı kesin değildir.
Profesyonel olarak spor yapan ve yaptığı spora ve hayat tarzına uygun olarak protein içeriği yüksek ve dengeli diyetler yapan sporcular ihtiyaçları olan glutamini zaten besinlerle alırlar. Bu yüzden takviyesi direkt olarak kas gelişimi ve performansa pek etkili değildir. Ancak bu sporcular ağır idmanlar sonrası geçmeyen yorgunluk, halsizlik ve kas ağrıları yaşıyorsa glutamin takviyesi kullanabilirler.
Glutamin takviyesi hastanede yatan hastalarda, hastalığın türüne göre sıklıkla kullanılmakta olan ve faydaları görülen bir takviyedir. Ameliyat, yaralanma, enfeksiyon, yanık ve travmada artan kortizol hormonunun düşmesine yardımcı olur. Ameliyat sonrası düşen vücut direncini artırmak için glutamin takviyesinden yararlanılır. Glutamin aynı zamanda bağırsak iç çeperini korumaya yardımcı olur. Gastrointestinal sistem hastalıklarından olan ülseratif kolit, crohn gibi iltihaplı ve kişinin hayatını çok zorlaştıran hastalıkların tedavisinde beslnemeye ek olarak glutamin takviyesi verilmesi önerilmektedir. Farklı sebeplerden dolayı oluşan ağız içindeki yaraların tedavisinde glutamin takviyesinden faydalanılabilir. Kanser tedavisi alan hastalarda kemoterapinin oluşturabileceği ishal gibi yan etkileri azaltmak için glutamin takviyesinden yararlanılabilir. Ancak tüm bu hastalıklarda glutamin takviyesi kullanmadan önce hastanın geçmişini, beslenme durumunu, varsa kullandığı ilaçları değerlendirmek ve bu etkenlere göre bir yol izlemek hastanın sağlığını korumak ve oluşabilecek yan etkileri önlemek için önemlidir.
HIV virüsünün sebep olduğu AİDS hastalığında görülen kilo kaybını azaltmak için de glutamin takviyesinden yararlanılabilir.
Kalbe giden kan akışının dengesinin bozulması veya akışın azalması sonucunda kişide meydana gelen halsizlik, çabuk ve sık yorulma gibi günlük hayatı olumsuz yönde etkileyen durumlarda kullanılan ilaçlara ek olarak glutamin takviyesi tercih edilebilir.
Spor hareketlerinde oluşan kas kütleleri için glutamin takviyesine ihtiyaç duyulabilir. Aşırı egzersiz sendromunda oluşabilecek halsizlik, enfeksiyon kapma, performans azalması gibi durumları engellemeye yardımcı olabilir.
Glutamin takviyesi hangi dozda alınmalıdır?
Glutamin takviyesi genellikle 5 gram ve üzeri olarak önerilir. Yüksek doz glutamin takviyesi alımında kandaki amonyak düzeyi artabileceği için dikkatli olunması ve bir diyetisyen ya da doktor kontrolünde alınması gerekir. Ancak bu pek sık rastlanan bir durum değildir. Kandaki amonyak düzeyinin glutamin takviyesiyle yükselmesi için alınan en düşük doz kilogram başına 0.75 gram olarak bilinmektedir. Örneğin 80 kg olan bir bireyin 60 gram gibi yüksek miktarlarda takviye glutamin almasıyla birlikte kan amonyak düzeyini artırır. Glutaminin yeterli ve dengeli bir beslenme ile birlikte vücuda alınabildiği unutulmamalıdır.
Glutamin eksikliği olan bireyler bir uzmana danışarak bu eksikliği hızlıca kapatmak için takviye alabilir. Glutamin eksikliğinde alınan glutamin takviyesi hızlı bir şekilde etki eder ancak eksikliği bulunmadığı durumlarda takviye alınmasıyla etkisi bu kadar hızlı görülmeyebilir.
Her besinin ve takviyenin fazlasında zarar olabileceği gibi tabi ki glutamin takviyesinin de aşırı alımında bazı yan etkiler görülebilir. Ancak yapılan çalışmalar sonucunda dozunda alınan glutamin takviyesinin sağlıklı yetişkin bireylerde herhangi bir yan etki yaratmadığı görülmüştür. Bunların yanı sıra glutamin zaten vücutta doğal olarak bulunan bir amino asittir.
Böbrek yetmezliği ya da karaciğer yetmezliği gibi hastalıkları bulunan bireylerin glutamin takviyesi alması ciddi zararlara yol açabilir.
