Glukozamin eklem ağrılarını azaltabilecek bir takviyedir. İnsan vücudunda doğal olarak bulunur ve besinlerle alınamaz. Glukozamin takviyesiyle bazı sağlık sorunlarını azaltmak mümkün.
Glukozamin, vücutta doğal olarak bulunan ve amino şeker olarak sınıflandırılan bir bileşiktir. Vücuttaki eklemlerin birbirlerine çarpmasını ve sürtünmesini engelleyen jelsi koruyucu kıkırdak tabakalarında bulunur. Günlük beslenmede sıklıkla tüketilen besinlerde doğal olarak bulunmadığı için besin takviyesi olarak alınması gerekmektedir.
Glukozamin nedir?
Glukozamin, kemik ve kas ağrısını hafifleterek, vücut eklemlerinin hareket etmesini kolaylaştıran ve vücutta doğal olarak bulunan bir bileşendir. Glukozamin, şeker kıkırdak ve protein ekleminin bir kombinasyonudur ve amino şeker olarak bilinir. Glukozamin vücutta doğal olarak bulunur ve besinler ile alınmaz. Dışardan alınmak isteniyorsa takviye olarak alınmalıdır. Glukozamin takviyeleri genellikle karides, yengeç, ıstakoz gibi kabuklu deniz canlıların kabuklarından laboratuvar ortamında üretilir. Kabuklu deniz canlılarından üretilmesinin yanı sıra laboratuvar ortamında glukoz ve bir aminoasit olan glutaminden de sentezlenebilir.
Glukozamin genellikle eklem sağlığı için kullanılmaktadır. Yaş ile beraber ortaya çıkan eklem ağrısı ve eklem iltihabının tedavisinde takviye olarak kullanılır. Bunun yanı sıra glukozaminin antiinflamatuar ve yaşlanma karşıtı olma özellikleri de vardır. Faydaları sayesinde oral yoldan veya krem olarak kullanılabilmektedir. Glukozamin sülfat, glukozamin hidroklorür ve N-asetil glukozamin gibi farklı formları vardır.
Glukozamin özellikle eklem sağlığını desteklemek için kullanılmaktadır. Yaşa bağlı görülen eklem ve kas ağrılarında tercih edilmektedir. Bunun yanı sıra anti – inflamatuvar, yaşlanmayı geciktirici etkileri de bulunmaktadır. Bağırsak sağlığı üzerine olumlu etkileri sayesinde de sıklıkla tercih edilmektedir.
Yaşa bağlı eklem ve kemik hastalıkları: İnsan vücudunda doğal olarak bulunan glukozamin yaş ile beraber azalmaya başlar. Eklemlerdeki önemli görevlerinden biri eklemler arasındaki boşlukta bulunan sinoviyal sıvı ile beraber eklemlerin rahat hareket etmesini sağlamak ve sürtünmeyi en aza indirmektir. Zamanla insan vücudunda glukozamin üretimi azalmaya başlar ve bunun sonucunda eklemlerde sürtünme gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Osteoartrit eklemlerde sürtünme ile eklemler arasında oluşan inflamatuvar bir hastalıktır. Oral olarak alınan glukozamin takviyesi ile eklem ve kemik hastalıklarına, özellikle osteoartrit (kireçlenme) ve kemik erimesi gibi hastalıkların tedavisine destek olunabilir. Glukozamin takviyesi ağrıları hafifletmeye yardımcı olabilir. Ağrı kesici ile karşılaştırıldığında glukozamin daha güvenli bir alternatiftir. Glukozamin aynı zamanda kondroitin ile kombine olarak veya glukozamin-kondroitin-MSM üçlüsü olarak kullanımı ile daha güçlü bir etki gösterebilir.
Romatizma: Romatizma, günümüzün en sık rastlanan hastalıklarından biridir. Yaştan bağımsız olarak da birçok kişide bu problem görülebiliyor. Bu hastalıkta da diğer eklem hastalıklarında olduğu gibi ağrıları azaltmada glukozamin kullanımı önemli bir rol oynuyor. Ağrıların hafifletilmesi ve şişliklerin azaltılması ile beraber bireyin yaşam kalitesinin artmasını sağlıyor.
Bağırsak sağlığı ve huzursuz bağırsak sendromu: Glukozamin, bağırsak sağlığı için de son derece önemlidir. Glukozamin, bağırsak üzerindeki olumlu etkisini mikrobiyomu geliştirerek göstermektedir. Yapılan bir çalışmada glukozaminin bağırsaktaki yaralı bakterileri desteklediği görülmüştür. Yapılan bazı çalışmalar ise glukozaminin huzursuz bağırsak sendromuna sahip hastaların bağırsak hareketlerini düzenlemeye yardımcı olabileceğini göstermektedir.
Multiple Skleroz (MS): Glukozaminin olumlu etki gösterdiği hastalıklardan biri ise MS hastalığıdır. Bazı çalışmalar ise N-asetil glukozaminin MS semptomlarının başlamasını ya da ilerlemesini geciktirebildiğini göstermektedir.
Enflamasyonu azaltır: Glukozaminin anti – inflamatuvar etkisi yapılan çalışmalar ile de desteklenmiştir.
Temporomandibular eklem disfonksiyonu (TMJ): TMJ, çene içerisinde bulunan temporomandibular eklemde ortaya çıkan, çeneyi kafatasına bağlayan ekleme etki eden ve çene ağrısına neden olan bir sorundur. TJM hastaları kafalarını sağa ve sola ağrısız bir şekilde hareket ettiremezler. Orta yaş ve yaşlı bireylerde görülen bu rahatsızlıkta da glukozamin kullanımı ile ağrılar hafifletilebilir.
İnterstisyel sistit: Glukozaminin yapı bileşenlerinden olan glikozaminoglikanın eksikliği sebebiyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Bu nedenle, bu hastalarda düzenli glukozamin takviyesi önerilmektedir.
Bunların yanı sıra glukozamin; midedeki, idrar torbasındaki ve bağırsaklardaki tahrişleri tedavi edebilir, sırt ve boyun çevresinde oluşan eklem iltihaplarını azaltır, kırık ve yaralanma sonucu oluşan doku ve kemik travmasını onarır.
Glukozamin doğal olarak eklem ve kıkırdaklarda bulunur. Glukozamin gıdalarda doğal olarak bulunmaz, bu nedenle gıdalardan doğal olarak alamayız. Dışarıdan almak istiyorsak takviye şeklinde alınması gerekmektedir. Takviyeler ise genellikle kabuklu deniz canlılarının kabuklarından elde edilmektedir.
Glukozamin formları nelerdir?
Glukozamin sülfat, yapılan klinik çalışmalar ile de insan vücudundaki en yaygın glukozamin olarak bulunmuştur. Glukozamin sülfat, eklem sağlığını destekler. Glukozaminin bu formu, genellikle kabuklu deniz canlılarının kabuğundan (karides kabuğu, yengeç kabuğu, ıstakoz, midye kabuğu vb.). Bu deniz canlıları alerjen özellik gösterdiği bilinmektedir. Bu nedenle kabuklu deniz canlılarına alerjisi olan biri bu takviyeleri kullanırken dikkatli olmalıdır ve doktora danışmalıdır. Kabuklu deniz canlılarına alerjisi olan biri bu takviyelerin laboratuvar ortamında hazırlananlarını tercih etmeleri daha doğru olacaktır.
Glukozamin Hidroklorür
Glukozamin hidroklorür adından da anlaşılacağı gibi klorür moleküllerine bağlanmış olarak bulunur. Glukozamin hidroklorür, glukozamin sülfat ile benzer etkiler göstermektedir yani eklem sağlığını destekler ancak sülfattan farklı olarak klorür formu kabuklu deniz canlılarından üretilmez. Bu özelliği sayesinde kabuklu deniz canlılarına alerjisi olanlar, deniz ürünleri tüketmeyenler ve vegan – vejetaryenler için uygun bir formdur.
N-Asetil Glukozamin
N- asetil glukozamin de sülfat ve hidroklorür formları gibi eklem sağlığımı desteklemek için kullanılmasının yanı sıra; yaşlanma karşıtı olarak ve sindirim sistemi sağlığını desteklemek için de kullanılabilir.
Glukozamin nasıl kullanılır?
Glukozaminin standart bir kullanım miktarı yoktur. Hastalık ve hastaya bağlı olarak uygun doz doktor tarafından belirlenmelidir. Araştırmalara göre; günde 1500 miligram kadar glukozamin alımı güvenli kabul edilmiştir. Osteoartrit gibi hastalıkların tedavisinde ise daha yüksek dozların kullanılabileceği düşünülmektedir ancak bu konuda araştırmalar yetersizdir. Kullanılacak miktar tek seferde alınabileceği gibi gün içerisine bölünerek de 2 veya 3 sefer de alınabilir. Takviye kullanımında 3 ay kullanımdan sonra eğer devam edilecekse 3 ay ara verip devam edilmesi önerilmektedir.
Glukozamin takviyeleri kullanırken yan etkilerine karşı dikkatli olunmalı özellikle kabuklu deniz hayvanlarına veya deniz ürünlerine karşı alerjisi olanlar takviyeleri kullanmadan önce doktoruna danışmalıdır. Alerjik kişilerin vejetaryenler için uygun glukozamin formlarını kullanması daha sağlıklı olacaktır. Hamile kadınlar, diyabet, yüksek kolesterol, yüksek tansiyon ve astım hastaları da yan etkiler açısından riskli gruplardır, takviyeleri doktor kontrolünde kullanmaları daha doğru olacaktır. Glukozaminin özellikle diyabet ve astım hastalarını olumsuz etkilediği, düşük bir ihtimal de olsa durumlarının kötüleştirebildiği bilinmektedir.
Glukozaminin olası yan etkileri ise şu şekildedir;
Alerjik reaksiyon
Mide bulantısı
Mide ekşimesi
İshal veya kabızlık
Uyuşukluk
Kaşıntı
Cilt lekeleri
Baş ağrısı
Yan etkilerinin yanı sıra glukozamin bazı ilaçlar ile reaksiyon gösterebilmektedir ve asetaminofen, bazı kemoterapi ilaçları, diyabet ilaçları gibi bazı ilaçların ise etkinliğini azaltabilmektedir. Reaksiyon gösterdiği ilaçlar arasında Varfarin (Coumadin) gibi kan sulandırıcı ilaçlar bulunmaktadır. Bu ilaçlar ile beraber alındığında glukozamin kanamalara ve morarmalara sebep olabilir. Eğer kan sulandırıcı kullanıyorsanız glukozamin takviyeleri almadan önce doktorunuza danışmayı unutmayın.
