Bir ülkede üretilen tüm nihai mal ve hizmetlerin parasal değerini gösteren gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) (GDP), ele aldığı veriler itibariyle gerçeği yansıtmıyor. İş gücünü zaman odaklı olarak incelediğimizde büyük bir yüzdelik dilime tekabül eden ev işleri, hesaplamaya dahil değil. Birçok Afrika ülkesinde temiz suya ulaşımın dahi ciddi bir emek gerektirdiği düşünülürse, yapılan hesaplamalar gerçekten çok uzak
World Economic Forum’un içeriğine göre, GDP’nin tarihsel sürecine dair gelişmeleri ve hatalı kısımları inceleyebilirsiniz
Bundan 80 yıl önce İngiliz ekonomist James Meade ve Richard Stone, bugün gayrisafi yurtiçi hasıla olarak adlandırdığımız ulusal gelir muhasebesi sisteminin temellerini attı
Bu metodun amacı, 1 yıl içinde yapılan tüm üretimin parasal değerini tahmin ederek ülkenin güncel ve detaylı bir ekonomik resmini ortaya koymaktı
Meade ve Stone’un işe aldığı 23 yaşındaki Phyllis Deane, hesaplamada yapılan bir hatayı ortaya çıkardı. Dönemin İngiliz kolonileri olan Malawi ve Zambia’nın GDP’sini hesaplayan Deane, ev işlerinin gayri safi yurtiçi hasılaya dahil edilmediğini ortaya koydu
Deane’a göre, odun toplamanın ve yemek yapmanın katma değer olarak sayılmaması akla yatkın değildi. Bu iş gücünün hesaba katılmamasının en büyük sebebi ise ev işlerinin genellikle kadınların çalıştığı bir alan olmasıydı. GDP hesaplamasında hangi kalemlerin olması gerektiği konusunda sıkı bir araştırma yapan Deane, odun toplamak gibi zor aktiviteleri de hesaba dahil etti
Geçen 70 yıla rağmen ücret almadan yapılan (genellikle kadınların sağladığı) iş gücü, gayri safi yurtiçi hasılaya dahil edilmiyor. GDP hesaplamarı da bu yüzden eleştirilmeye devam ediyor. Deane’in önerilerine kulak asmayan sistem, az gelişmiş Afrika ülkelerindeki su taşıma, ekin taşlama, hasır örme gibi günlük faaliyetleri de GDP’ye dahil etmiyor
Italyan aktivist Silvia Federeci, erkeklerin ekonomik faaliyetlerinin, kadınların sözde ekonomik olmayan faaliyetleri olmadan yapılamayacağını öne sürüyor. Eğer kadınların çocuk bakımı, yemek, ev işleri gibi faaliyetleri yapmadıklarını düşünürsek, erkeklerin iş gücü sunacak vakti kalmayacağı aşikar
Yeni Zelandalı ekonomist Marilyn Waring, iş gücünün değerini ölçmek için ekonomik değil, zaman odaklı bir sistem geliştirilmesini öneriyor
Bu gibi araştırmalar, eğer temiz su ve fırın gibi temel ihtiyaçlara erişim kolaylaştırılırsa kadınların zamanı değerlendirme konusunda özgürleşeceğini gösteriyor
2008 yolunda Sistem of National Accounts yazarları, feminist eleştirileri dikkate alarak hasır örmek ya da bira mayalamak gibi faaliyetleri, sunulan ürün ve hizmetlerin satılıp satılmamasından bağımsız olarak, GDP hesaplamasına dahil etme konusunda mutabakat sağladı
Yine de ev işleri, yemek ve temizlik gibi faaliyetleri dahil etmediler. Revize edilen sistem, zaman odaklı veri toplamayı da uygun görmedi
Son dönemlerde yapılan feminist ekonomist çalışmalar, GSYİH (GDP) içinde kadınların iş gücünün görünmez olduğunu ortaya koyuyor. Rapora göre, milyonlarca kadının temiz suya ulaşmak için her gün 30 dakika yol yürümesi, ekonomik hesaplamaya dahil edilmeyen onlarca kalemden yalnızca biri
2009 yılında sunulan rapor sonucu Fransa Cumhurbaşkanı Sarkozy, ekonomik göstergeleri ölçen GDP’nin ele aldığı veriler, ekonomi politikalarını yanlış yönetmemize sebep olabilir, şeklinde açıklamada bulundu
Dünya Bankası da GDP’nin yalnızca gelir akışını gösterdiğini, sağlık, eğitim gibi konuları kapsamadığını açıkladı. Parasal değeri hesaplanmayan ev işlerinin ya da akrabalara sunulan bakım gibi hizmetlerin de hesaplamaya dahil edilmesi öneriler arasında
Bu açıklamaların hiçbiri yeni olmasa da yeni ekonomik göstergelere duyulan ihtiyacı öne çıkarması dolayısıyla önem arz ediyor. Ev işlerinin ücret mukabili yapılması da Silvia Federici’nin ısrarcı olduğu konulardan biri. Eğer kadınların iş gücünü de ön plana çıkarmak ve cinsiyetçi rollerden kurtulmak istiyorsak, ev işlerini de GDP’ye dahil edecek bir ekonomik gösterge oluşturmamız gerekiyor
Kaynak: 1
