Amerika’nın en büyük, 20. yüzyılınsa dâhi gazeteci ve yazarlarının başını çeken Ernest Hemingway 2 Temmuz 1961’de yaşamını yitirir. Ölümü ise kendi elinden, ağzına dayadığı bir av tüfeği ile olur. Bu vahim olayın bir kaza mı, intihar mı yoksa tetiği çekmesine neden olabilecek ızdıraplı bir genetik bozukluk mu olduğu, bitmeyen bir tartışma. Beri yandan hayatta karşısına çıkan her türlü savaşa atılan, yaman bir adam Hemingway. Hatta biraz da aksi ve asabi. Gelgelelim biz bu konulara dalmaktan ziyade türlü talihsizliklerle başına gelen kaza ve hastalıkları aktaracağız. Ayrıca yazarın 16 etkileyici kitabı için tıklayınız.
1. Genetik bir rahatsızlık: Hemokromatoz
Kalıtsal ya da sonradan başa gelen ve vücuttaki demir dengesinde yaşanan bozuklukla alakalı bir hastalık. Kalıtsal olması muhtemel ki babası ve kardeşlerinin de aynı dertten muzdarip olduğu bilinir ve onların da intihar ettiği aktarılır. Bu hastalıkta vücutta gereğinden fazla demir birikir ve bu arta kalan demiri vücuttan atmanın bir yolu bulunamadığında doku ve organlar ciddi zararlar görür. Yazarın ölümüne dair iddialardan biri de zaten, bu rahatsızlığa daha fazla katlanamadığı için kendini öldürdüğüdür.
2. Hipertansiyon
Hemingway 1960 sonbaharında bir uçağa atlayıp Minnesota’da bulunan ve kâr amacı gütmeyen Mayo Clinic’e gider. Hatta kimi kaynaklar uçaktayken atlamaya çalıştığını da belirtir. Burada tedavi görmek isteyen Hemingway’in o sıra yüksek kan basıncı olarak bilinen hipertansiyondan şikâyetçi olduğu bilinir.
3. Manik depresif
Hayattayken kimi yazarlar tarafından yaşayan en iyi yazar olarak tarif edilen Hemingway, 1920’li yıllarda manik depresif hastalık geçirir. Hatta bu dönemde agresifleşen yazarın kimi yazarlara hakaretlere varan mektuplar yazdığı söylenir. Yıllar maalesef bu durumu azaltmaz; aksine daha da arttırır.
4. Alkolizm
Hemingway’in bağımlılıklarından biri de alkoldür; ancak onu buna iten ana sebepler yazarın yaşadığı ve ona azap çektiren rahatsızlıkları olur. Yazar, içkisine çok düşkündür fakat belirtmek gerekir bu yanı edebi kariyerini asla şımartan bir şey olmaz. Ayrıca devasa yazarın favori içkisinin mojito ve martini olduğu bilinir.
5. Ateşli silahla yaralanma
Hemingway; Birinci ve İkinci Dünya Savaşı, İspanya İç Savaşı gibi büyük tarihi savaşlara katılmış bir yazardır. Savaşmak için orduya gönüllü olarak yazılır. Tıbbi nedenler gereği asker olarak hizmet veremez lakin bir ambulans şoförü olarak görev alır. Her iki bacağından da makineli silahla yaralanır. Yazar bu şarapnel parçalarını ise muhafaza eder.
6. Boks sırasında yediği yumruk
Bilen bilir: Hemingway’in boksa karşı aşırı bir merak ve tutkusu vardır. Hatta yer yer edebi kariyerini bir kenara bırakıp boksunun her şey olduğunu dahi belirtir. Çocukluğundan itibaren spor yapan yazar, 1930’lu yıllarda bir boks maçı sırasında hakemlik yapar. “Kermit Shine Forbes” olarak bilinen boksör, maçtaki bir havlu atma hadisesi sırasında Hemingway’e bir yumruk atar. Yumruk attığı kişinin Amerika’nın en büyük yazarlarından biri olduğunun farkında değildir. Shine daha sonraki ifadelerinde; yumruk attığı kişinin Hemingway olduğunu bilmediğini, daha sonra evine gidip özür dilediğinde yazarın hiçbir şey olmamış gibi davranıp onu affettiğini belirtir.
7. Köpek balığı avı sırasında aldığı yara
Boks, spor ve dövüş sanatlarına meraklı olan Hemingway’in aldığı yaralardan biri de bir köpek balığı avı sırasındadır. Birinci Dünya Savaşı sırasında gerçekleşen bu olay şöyle ilerler: Köpek balığı avı sırasında gemiye doğru sürüklediği bir köpek balığı çığlık atar. Bu sırada onu öldürmeye çalışan Hemingway, kazara kendisini vurur.
8. Paranoya
Yazar, hayatının sonlarına doğru paranoya ve sanrılar yaşamaya başlar. Hatta arkadaşlarının kendisini öldürmeye çalıştıklarını dahi düşünür. Ayrıca hayatını ve tıbbi kayıtlarını inceleyen psikiyatristler onda bipolar bozukluk, travmatik beyin hasarı ve narsistik kişilik bozukluğu olduğunu da öne sürer. Yazara 1960’tan başlayarak yine Mayo Clinic’te 36 kere şok tedavisi uygulanır.
9. Kaburga ve kafatası kırıkları
Ava düşkün olan Hemingway, 1954 yılında Afrika’daki bir safari sırasında birer gün arayla iki uçak kazası atlatır. Atlatır ama bu kazalarda kafatası, kaburgaları ve omurgası kırılır. Yine aynı kazalardan ötürü vücudunda çeşitli yanıklar meydana gelir.
10. Diğer hastalık ve rahatsızlıklar
Güçlü bir bedene ve ruha sahip olmasaydı hepsiyle nasıl başa çıkabilirdi kim bilir? Hemingway’in tüm bunların dışında sıralayabileceğimiz belirgin rahatsızlıkları şunlar: baş ağrısı, yorgunluk, sinirlilik, şarbon, cilt kanseri, mide ağrısı, uykusuzluk ve libido azalması. Ayrıca alkol kullanımıyla alakalı mıdır değil midir bilemesek de karaciğerinde de fonksiyon bozukluğu vardır.
Bonus: Ernest Hemingway a Biography (Mary V. Dearborn)
Henry Miller’ın da biyografisini yazmış olan Dearborn’un bu kitabı yazarın tıbbi tarihiyle ilgili çok kapsamlı bir çalışma. Bizim de yer yer kaynak olarak kullandığımız kitap, Hemingway’i kapsamlı ve belgelere dayalı bir şekilde anlatır. Kitabın tıbbi kayıtlara dayalı olması da diğer Hemingway biyografilerinden kısmen ayrılan bir özelliği.
