Halk arasında sara hastalığı olarak da bilinen epilepsi, kişilerin hayat kalitesini en çok etkileyen hastalıklar arasında ilk sıralarda geliyor. Doğuştan epilepsi hastası olan da var; travmaya bağlı olarak sonradan rahatsızlanan da… Hastaların büyük bir bölümünün ise bunu gizli tuttuğu düşünülüyor. Oysa doğru müdahale ve destek için çevreyi de bilinçlendirmek gerekli. Epilepsi hastalığı hakkında bilinmesi gereken şeyleri tek başlıkta bir araya getirdik.
1. Çocukluk çağında en sık görülen nörolojik hastalık
Nörolojik hastalıklar arasında çocukluk ve ergenlikte en sık epileptik nöbetlere rastlanıyor. Yaşlılarda ise inmeden sonra ikinci sırada epilepsi var. Beyin hücrelerinde anormal elektrik yayılması meydana geldiğinde belirli süreyle bilinç, davranış, hareket ve algılama sekteye uğruyor. Bu nöbetlerin tekrarı halinde ise EEG, MR ve kan tetkikleriyle epilepsi tanısı konuluyor.
2. Genetik kaynaklı olabilir
Epilepsinin farklı türleri ve bunlara uygulanan çeşitli tedavi yöntemleri mevcut. Sebebi belirlenemeyen hastalıklar olabildiği gibi kiminde de genetik faktör ön plana çıkıyor. Kafa travması, beyin kanaması ve anevrizma gibi sağlık sorunlarının devamında da epilepsi hastası olmak mümkün.
3. Tedavi edilebilir bir hastalık
Halk arasındaki yaygın kanı bu hastalığın çaresiz olduğu yönünde. Oysa düzenli tedaviye cevap veren hastalar var. İlaç tedavisi sayesinde nöbetleri önlemek mümkün olabildiği gibi; ilaca dirençli hastalarda cerrahi yoluna da gidilebiliyor. Tabii bunun değerlendirmesi mutlaka hastalığın türüne göre uzman hekimler tarafından yapılmalı.
4. Nöbetler sırasında ne yapmalı?
Sadece hastanın değil, çevresinin de nöbetler konusunda bilinçli olması gerekli. Nöbet sırasında çeneyi açmaya çalışmak ya da ağza sert bir cisim koymak hatalı davranışlar arasında yer alıyor. Bunun yerine kriz bitene kadar hasta yan yatırılmalı, kafası sert zeminden korunmalı, gözlüğü varsa çıkarılmalı. Uzun süreli nöbetlerde ambulans çağırmak da gerekebilir.
5. Anneliğe engel değil
Sara hastalığı olarak da bilinen epilepsi, yaygın inanışın aksine gebeliğe engel değil. Ancak hamile kalmadan en az 6 ay önce doktorla konuşmak şart. Epilepsi tedavisinde kullanılan ilaçları birden bırakmak tavsiye edilmediği gibi, bazı ilaçların gebelik üzerinde olumsuz etkisi de olabilir. Bu nedenle; anne adayı tüm süreç boyunca yakından takip edilmeli.
6. Havale geçirmek epilepsiye yol açar mı?
Anneler, çocukları ateşlenince havale geçirip epilepsi hastası olması yönünde bir korku da yaşayabiliyor. Oysa yüksek ateş uzun sürmediğinde, çocuğun bedeninin bir tarafında güçsüzlüğe neden olmadığında doğrudan bir tehdit değil. Yine de geçirilebilecek bir nöbet karşısında tetikte olmak ve ailede havale öyküsü varsa yakından izlemek gerekiyor.
7. Tetikleyicilere dikkat
Epilepsi hastaları hayatlarını iki kat dikkatle yönetmeli. Televizyon ve bilgisayar başında uzun zaman geçirmek, ilaç kullanımını aksatmak, yorgunluk stres, uykusuzluk, ışık, aşırı kafein ya da alkol kullanımı gibi faktörler nöbetleri tetikleyebilir.
