Ana sayfa » Sağlıklı Yaşam » Kumaş Tercihinden Sıcak Havaya: Farkında Olmasanız Da Egzamanızı Kötüleştiren 8 Şey
Kumaş Tercihinden Sıcak Havaya: Farkında Olmasanız Da Egzamanızı Kötüleştiren 8 Şey
Egzama gibi cilt hastalıklarıyla başa çıkarken mevsim koşulları, stres düzeyi, duş alışkanlıkları ve kullandığınız ürünler gibi birçok etken son derece önemli.
Atopik dermatit ya da egzama yalnızca cildin yüzeyini etkileyen bir sorun gibi görünse de aslında yaşam kalitesini derinden etkileyen kronik bir hastalık. Kaşıntı, kızarıklık, pullanma ve zaman zaman dayanılmaz hale gelen alevlenmelerle kendini gösteren bu cilt problemi, çevresel etkenlerle doğrudan ilişkili. Havanın değişmesi, stres seviyesinin artması, hatta giydiğiniz kıyafetlerin kumaşı bile egzamayı tetikleyebilir. Her bireyin cildi farklı tepki verse de, belirli alışkanlıklar ve yaşam tarzı tercihleri bu durumu daha da kötüleştirebilir. Oysa günlük yaşamda yapılan küçük değişikliklerle, bu belirtilerin şiddeti azaltılabilir ve ciltteki huzur yeniden sağlanabilir. Bu yazımızda, egzama belirtilerinizi farkında olmadan nasıl kötüleştirmiş olabileceğinizi inceleyecek, cildinizin daha sağlıklı kalması için hangi adımları atabileceğinizi uzman görüşleri eşliğinde ele alacağız. Unutmayın, atopik dermatit ile baş etmek sadece kremlerle değil; bilgiyle, farkındalıkla ve doğru alışkanlıklarla da mümkündür. İşte egzamayı kötüleştiren şeyler…
1. Kış aylarında cilt bakımını ihmal etmek
Egzamayı kötüleştiren şeyler dendiğinde akla hemen cilt bakımı geliyor. Eğer tropikal bir iklimde yaşamıyorsanız, kışın cildinize zarar verebilecek soğuk hava ve düşük nem oranından kaçmanız mümkün değil. Bu özellikle egzama (atopik dermatit) gibi cilt hastalıklarına sahip bireyler için çok daha büyük bir sorun haline gelir. Çünkü bu kişilerde genetik bir durum nedeniyle cildin üst tabakası olan epidermis, nemi yeterince tutamaz.
Bu nedenle, kış aylarında cilt kuruluğu daha belirgin olur. Uzmanların da belirttiği gibi, bazı hastalar kış aylarında ciltlerinin aşırı kuruduğunu ve normalde kullandıkları kişisel bakım ürünlerini artık tolere edemediklerini fark ederler. Hatta düzenli duş almak bile bazı kişilerde tahrişe neden olabilir.
Mount Sinai Hastanesi’nden dermatolog Dr. Angela Lamb, kış boyunca bulunduğunuz ortamda mutlaka bir nemlendirici cihaz çalıştırmanızı öneriyor. Ayrıca, her gün özellikle duş sonrası ilk birkaç dakika içinde cildinize nemlendirici uygulamanız çok önemli. Bu uygulama, nemi ciltte hapsederek kurulukla daha etkili şekilde savaşmanıza yardımcı olur.
Stresin, cildinize düşündüğünüzden çok daha büyük etkileri olabilir. Vücudumuz stresli bir durumla karşılaştığında, kortizol ve adrenalin gibi hormonlar salgılar. Bu hormonlar kısa vadede vücudu tehlikeye karşı hazır hale getirse de, uzun vadede bağışıklık sistemini baskılar ve iltihap düzeyini artırır.
Egzaması olan kişilerde bu iltihap, cilt bariyerini daha da zayıflatır. Bu da cildin enfeksiyonlara karşı savunmasız hale gelmesine ve egzamanın sık sık alevlenmesine yol açar. Yani stresli bir dönem geçiriyorsanız, egzamanızın alevlenmesi neredeyse kaçınılmazdır.
Stresle baş etmek kolay değil ama etkili yöntemler var. Yoga, meditasyon, nefes egzersizleri gibi stres azaltma teknikleri size iyi gelebilir. Eğer stresli bir döneme gireceğinizi biliyorsanız, doktorunuzun önerisiyle önleyici tedaviler de uygulayabilirsiniz. Örneğin, egzamanın sık çıktığı bölgelere düşük dozlu steroid kremler kullanmak, olası bir alevlenmenin önüne geçebilir. Ancak unutmayın, bu tür ilaçlar herkese uygun değildir; mutlaka bir uzmana danışmalısınız. Egzamayı kötüleştiren şeyler yazımıza devam ediyoruz.
3. Sık ve uzun süre sıcak duş almak
Soğuk havalarda sıcacık bir duş ya da banyo yapmak çok rahatlatıcı olabilir. Ancak burada dikkat etmeniz gereken önemli bir denge var. Dr. Lamb, sıcak suyun ciltteki doğal yağları ve nemi yok ettiğini, bu yüzden de ciltte kuruluğa ve tahrişe yol açabileceğini belirtiyor.
Aslında, cildi suyla temas ettirmek faydalıdır çünkü su, cilde zarar verebilecek bakterileri ve tahriş edici maddeleri temizler. Ancak suyun sıcaklığı ve banyo süresi doğru ayarlanmazsa bu fayda, zarar haline dönüşebilir.
Duş alırken mümkün olduğunca ılık ya da serin su tercih edin. Banyo süresini de 10-15 dakikayı geçirmemeye çalışın. Duş sonrası cildinizi sertçe ovalamadan nazikçe kurulayın. Kuruladıktan hemen sonra, yani 3 dakika içinde, cildinize yoğun bir nemlendirici sürerek suyu cildinizde hapsedin. Bu basit adım bile egzama krizlerinin önüne geçebilir.
4. Parfümlü ve kimyasal içerikli ürünler kullanmak
Egzamayı kötüleştiren şeyler yazımıza devam ediyoruz. Kullandığınız bakım ürünleri, egzamanın en önemli tetikleyicilerinden biri. Özellikle parfüm, koruyucu maddeler, deterjanlar ve sert kimyasallar içeren ürünler, hassas ciltler için büyük risk taşır. Uzmanlar kişisel bakım ürünlerinin içeriğindeki bu maddelerin ciltte kaşıntıya, tahrişe ve hatta alevlenmelere yol açabileceğini ifade ediyor.
Bir araştırma, içinde parfüm ve koruyucu madde bulunan ürünleri düzenli kullanan kişilerin yüzde 10 kadarının egzama yaşadığını gösteriyor. Bu tür maddelere uzun süre maruz kalmak, cildi hassaslaştırıp egzama belirtilerini artırabiliyor.
Uzmanlar “temiz içerikli” ürünlerin her zaman doğal ya da organik anlamına gelmediğini hatırlatıyor. Çünkü doğadan gelen bazı maddeler egzama hastalarında ciddi tahrişe yol açabilir. Bu yüzden, mümkün olduğunca az içerikli, parfümsüz, renklendiricisiz ürünler tercih etmelisiniz. Etiketleri dikkatle okuyarak içinde cildinizi tahriş edebilecek maddeler olmadığından emin olun.
Sıcak havalarda ya da terlediğiniz zamanlarda naylon ve polyester gibi sentetik kumaşlar cildiniz için pek uygun değildir. Çünkü bu tür kumaşlar “nefes almaz” yani vücuttaki ısıyı ve nemi dışarıya kolayca atamaz. Bu da ciltte aşırı terlemeye, tahrişe ve özellikle egzama gibi cilt sorunlarında alevlenmelere neden olabilir.
Yün kumaşlar doğal bir materyal olmasına rağmen her zaman masum değildir. Yün, nemi emip dışarı atabilme özelliğine sahiptir ama çoğu kişi için özellikle atopik dermatiti (egzama) olanlar için oldukça kaşıntılı ve rahatsız edicidir. Sert yapısı nedeniyle cildi tahriş edebilir ve kaşıntıya neden olarak egzama krizlerini tetikleyebilir.
Ayrıca, bazı kıyafetlerdeki kalın dikişler, sert etiketler ya da metal klipsler gibi detaylar da ciltte sürtünme oluşturarak daha fazla tahrişe yol açabilir.
6. Egzersiz yaparken terlemek ve vücut ısısının artması
Koşu, yürüyüş ya da bisiklet gibi fiziksel aktiviteler sırasında vücut ısınız hızla yükselir. Bu da genellikle terlemeyle birlikte gelir. Egzersiz sonrası cildinizde meydana gelen bu ani sıcaklık artışı ve terleme, egzama belirtilerinin artmasına neden olabilir. Kaşıntı ve kızarıklıklar artabilir.
Ancak bu durum egzersizi tamamen bırakmanız gerektiği anlamına gelmiyor. Aksine, egzersiz sağlığınız için son derece önemlidir. Bazı doktorlar, egzersiz sırasında oluşabilecek terleme nedeniyle hastalarına spor yapmamalarını önerebiliyor. Ama uzmanlar, bu yaklaşımın yanlış olduğunu vurguluyor. Egzersiz vücut sağlığını, bağışıklık sistemini ve genel yaşam kalitesini artırır.
Spor kıyafetlerinizi dikkatli seçin. Dar ve vücuda yapışan spandeks gibi kumaşlar teri hapseder ve sürtünmeye neden olur. Bu da egzamanın kötüleşmesine yol açabilir. Bunun yerine bol kesimli ve hava alan pamuklu ya da bambu lifli spor kıyafetleri tercih edin. Spor yaptıktan sonra mümkün olan en kısa sürede serin bir duş alın. Bu, terin ciltten temizlenmesini sağlar ve sıcaklık nedeniyle artan kaşıntıyı azaltır.
7. Kaşınma döngüsünden çıkamamak
Egzamanın en zorlayıcı belirtilerinden biri kaşıntıdır. Kaşımamak neredeyse imkansız gibi gelebilir, özellikle sıcaklık arttığında ya da terlemeye başladığınızda. Çünkü vücut ısınız yükseldiğinde histamin salınımı artar ve bu da kaşıntıyı daha da kötüleştirir. Bu döngüde kişi kaşındıkça rahatlamak ister, kaşıdıkça daha çok kaşınır ve sonuçta cilt daha da kötü hale gelir. Buna “kaşıntı-kaşıma döngüsü” denir.
Kaşıma ihtiyacı hissettiğinizde tırnaklarınızı kullanmak yerine, hafifçe pat pat yaparak cilde baskı uygulayabilirsiniz. Bu yöntem, kaşıntı hissini bastırabilir. Ayrıca soğuk kompres uygulamaları da işe yarar. Temiz bir bezi ıslatın, buzdolabında ya da dondurucuda kısa bir süre bekletin ve ardından cildinize yerleştirin. Bu hem rahatlatıcıdır hem de kaşıntıyı azaltır.
Egzamayı kötüleştiren şeyler yazımızın sonuna geldik. Yaz mevsimi bazı kişiler için egzamanın hafiflemesini sağlayabilir. Ancak birçok kişi için sıcak hava adeta bir kabusa dönüşebilir. Isı, ciltte iltihabı artırabilir, bu da kaşıntının daha yoğun hissedilmesine neden olur. Bu durum da kişiyi daha çok kaşımaya iter ve egzamanın kötüleşmesine yol açar.
Burada asıl problem sıcağın kendisinden çok terlemedir. Ter, vücudu soğutmak için üretilen doğal bir sıvıdır. Ancak atopik dermatiti olan kişilerde terleme iki şekilde zarar verebilir:
Buharlaşma sırasında cildin nemini alır ve kuruluğu artırır.
İçeriğindeki üre, laktat ve mineraller, cilt üzerinde asidik kalıntılar bırakır. Bu da kızarıklık ve tahrişe yol açar.
Sıcak havalarda dışarı çıkacaksanız, pamuk gibi hava alabilen kumaşlardan yapılmış, bol kesimli kıyafetler tercih edin. Eğer terlediyseniz, üzerinizdeki nemli giysileri hemen değiştirin. Islak kumaş cildinize yapışarak egzamanın daha da kötüleşmesine neden olabilir.
