Dünya Eşitsizlik Raporu ekonomist Thomas Piketty’nin kurduğu Paris merkezli Inequality Lab tarafından paylaşılıyor. Raporun 2021 yılı verilerine göre en zengin %1 tüm gelirlerin %38’ini alırken, en alttaki %50 ise bu gelirlerin sadece %2’sini paylaşabildi. Bu veriler günümüzdeki eşitsizlik düzeyinin, batı emperyalizminin zirvede olduğu dönemle aynı seviyede olduğunu gösteriyor. Yine aynı rapora göre Türkiye’deki gelir eşitsizliği son 15 yıldır derinleşmeye devam ediyor. Geçtiğimiz üç yılda yaşanan ekonomik durgunluk, Türkiye’deki tüm nüfus gruplarının alım gücünü ve gelirini azalttı. Detaylara birlikte bakalım.
Ekonomistler dünyadaki gelir eşitsizliğini gidermek için servetin yeniden dağıtılması gerektiğini öneriyor
Dünya Eşitsizlik Raporu verilerinde Avrupa kıtası en eşit bölge olarak görülüyor. Avrupa nüfusunun en zengin %10’u toplam gelirin %36’sını paylaşıyor. Orta Doğu ve Afrika bölgeleri için bu oran %58 olarak belirtiliyor. Küresel ölçekte bakıldığında dünya nüfusunun en zengin %10’u küresel gelirin %52’sine sahipken, en yoksul %50 bu gelirden yalnızca %8 pay alıyor. Öte yandan bu rapor, hükümetler ve özel sektör arasındaki net servet farkına da dikkat çekiyor. Özellikle 2000’li yıllardan sonra hükümetler fakirleşirken uluslararası şirketlerin zenginleştiği görülüyor. Servet vergisi gibi çözüm yolları sunan ekonomistler, vergi kaçakçılığına karşı daha sert önemler alınması için çağrıda bulunuyor.
Dünya Eşitsizlik Raporu yazarlarından Lucas Chancel, koronavirüs pandemisinin çok zenginler ile nüfusun geri kalanı arasındaki eşitsizlikleri derinleştirdiğini söylüyor. Öte yandan bu sırada özel sektörle hükümetler arasındaki servet farkının da ciddi oranda derinleştiğini belirtiyor. Bu noktada hükümetlerin mütevazı ve kademeli vergiler getirmesi öneriliyor. Ekonomistler dengesiz servet birikimi göz önüne alındığında zenginlere getirilecek yeni vergilerin hükümetler için önemli bir gelir kaynağı olacağını düşünüyor.
Rapora göre, Türkiye’deki gelir eşitsizliği diğer ülkelere kıyasla çok daha derin
Görsel kaynak: BBC Türkçe
Son 25 yılın verileri Türkiye’deki ulusal servetin iki katına çıktığını gösteriyor. Ancak servet dağılımı eşit bir şekilde dağıtılmıyor. Her geçen gün zenginler servetlerini katlarken, yoksul kesimin geliri düşmeye devam ediyor. Türkiye’nin en zengin %10’u toplam gelirin %54’ünü elinde tutuyor. En yoksul %50 ise milli servetin sadece %4’ünü paylaşıyor. Net miktar açısından hesaplama yapacak olursak, Türkiye’nin en zengin %10’u yıllık 463.020 Türk lirası kazanıyor. En yoksul %50’si ise yıllık 20.260 Türk lirası gelir elde ediyor. Arada yaklaşık 23 kat fark bulunuyor. Bu da Türkiye’deki gelir eşitsizliğinin ne kadar derin olduğunu net bir şekilde gösteriyor.
