Günümüzde bir çok kişinin sözünü ettiği Dijital Dönüşüm nedir? Şirketim yeterli seviyede midir? Buradaki son nokta nedir? Son nokta var mıdır? Bugün fabrikalarımızı tamamen robotlara emanet edip çölün ortasında kendi kendilerine işleri idare etmeleri seviyesinde miyiz yoksa biraz daha yolumuz var mı? Dijital dönüşüme nereden başlamalıyım? Bana kimler çözüm sağlayabilir? Dijital dönüşüm sonunda insanlar işlerini kaybedecek mi? Bunlar gibi çeşitli sorular kuruluşların ve dolayısı ile insanların kafasında yer tutuyor.
1. Dijital dönüşüm nedir?
Önce tanım ile başlayalım; Wikipedia Dijital Dönüşüm’ü geleneksel sorunların dijital teknolojilerin kullanımı ile çözülmesi olarak belirtmiştir. Nedir bu geleneksel sorunlar derseniz detaylara inmeden basit bir şekilde şu cevaplar verilebilir:
• Satışların düşmesi:
• Karlılığın düşmesi
• Kalitenin düşmesi
• Verimliliğin düşmesi
Demek ki başarılı bir dijital dönüşüm programının bu tarz geleneksel sorunları günün en uygun teknolojisi ile kuruluşun kaynaklarını en doğru şekilde kullanarak çözüyor olması gerekir.
Şirketim hangi seviyede?
Ülkemizde dijital dönüşüm seviyesinde üst sıralarda bulunan firmalar olduğu gibi bu konuda iyileştirmeye ihtiyacı olan kuruluşlar da mevcut. Bu tarz bir yola girecek firmaların öncelikle mevcut olgunluk seviyelerini ölçmelerinde fayda var. Dünyada ve ülkemizde bu olgunluk seviyesini belirlemek için uzmanlaşmış metodolojilere sahip kuruluşlar mevcut. Dikkat edilmesi gereken konu, olgunluk seviyesinin tespit edilmesi sonrası sınırlı kuruluş kaynaklarını en uygun şekilde kullanacağınız bir yol planı oluşturmanız.
2. Nereden başlamak lazım?
Örnekle anlatalım. Bir bakkal işletiyorsunuz. İnternetteki dijital olgunluk seviyesi anketini doldurdunuz ve işletmenizin puanının düşük olduğunu gördünüz. Dijitalleştirme adımlarını atmadan önce basit bir iş analizi yapalım.
1. Her gün günlük ihtiyaç listesi oluşturmak için raflarınızı sayıyorsunuz
2. İhtiyaç listenizi temin etmek için ya toptancıya gidiyorsunuz ya da distribütör firmaların temsilcileri dükkanınıza geliyorlar.
3. İhtiyaçlarınızı nakliye veya elle taşıma ile dükkanınıza taşıyıp raflara diziyorsunuz
4. Her gün gelen müşteriler de ihtiyaçlarına göre uygun ürünleri raflardan alıyorlar
5. Alınan ürünlere göre ödemeyi kabul ediyorsunuz.
Basitçe altı adımda yapılan işleri yukarıda görebilirsiniz. Burada dijitalleştirme sürecine başlayalım derseniz farklı farklı alternatifler çıkabilir. Önce tüm süreçlerinizi mevcut teknoloji ile dijitalleştirdiğinizi düşünün:
1. Raflardaki ürünlerin RFID etiketleri ile tanımlanması, buna ek olarak elinizde hangi stoktan ne kadar kaldığını görecek ve buna bağlı olarak sipariş verecek bir stok takip yazılımı
2. Ürünlerin insan erişim olmadan toptancıdan size otomatik gelmesi için insansız kamyonlar ya da droneler.
3. Gelen ürünlerin raflara dizilmesi için robot raf sistemleri
4. Müşterilerin ihtiyaçlarını bildirmesi için arayüzler
5. Ödemenin kredi kartı veya peşin olarak alınabilmesi için robotik sistemler.
Böyle bir uygulamanın maliyetini hemen çıkaralım 168.326 €. Böyle bir maliyeti ortalama bir bakkalın aylık karının yarısını geri ödemeye ayırabileceğini kabul edersek yaklaşık 527 ayda amorti edebileceğini görebilirsiniz. Bu yaklaşımla bakkalın dijitalleşme konusunda hemen bir adım atmayacağı açıktır. Bakkalın tabi ki dijital olarak dönüşümün gerisinde kalmaması gerekir. Şu anki beklentilerini belki sadece bir barcode okuyucu kullanarak yarı dijital bir şekilde de gayet güzel ilerleyebilir.
Bu tarz farklı alternatiflerin en doğru şekilde belirlenebilmesi için yapılması gereken işletmenin mevcuttaki problemlerinin detaylı bir şekilde analizinin yapılarak hangi çözümlerin öncelikli olduğunun belirlendiği bir Dijital Dönüşüm Yol Haritası çıkarılmasıdır.
3. Dijital dönüşüm yol haritası nedir?
Dijital Dönüşüm Yol Haritası (Roadmap) işletmenizin mevcut stratejilerini, maliyet yapısını ve iş akışlarını göz önünde bulundurularak farklı alternatifler ile birlikte mevcutta ve gelecekte ihtiyacınız olacak çözümlerin önerildiği bir plandır.
Böyle bir planda yukarıda bahsedilen her iki alternatifi de görebilmeniz gerekir. Peki Dijital Dönüşüm Yol Haritası’nda önerilen bu alternatif çözümleri nereden tedarik edeceğiz?
4. Dijital çözümleri sağlayacak tedarikçiler kimlerdir ve nerede bulabiliriz?
Dünyada ve Türkiye’de dijital dönüşüm konusunda farklı çözümler sunan bir çok tedarikçi mevcut ve her gün bunlara yenileri de eklenmekte. Çözümler için büyük ve adı bilinen köklü kuruluşların yanı sıra pazardaki ihtiyacın farkına varmış Start-Up kuruluşlar da hizmet vermekte. Bu Start-Up kuruluşlar genelde Teknopark/Teknoloji Transfer Ofisi gibi yapıların altında kümelenmiş durumdalar. İyi bir Dijital Dönüşüm Yol Planı’nın alternatifleri sunarken tedarikçi önerilerini de vermesi işinizi oldukça kolaylaştıracaktır. Böyle planlard aynı zamanda tedarikçilerin de pazar ihtiyacının ne olduğunu anlamaları ve teknolojileri buna göre geliştirmeleri konusunda fayda sağlar.
5. En merakla beklenen soru ne zaman hepimiz işsiz kalacağız?
Bu sorunun cevabını kimse bilemez ama mevcut teknolojik çözümler, Yapay Zeka (AI) gibi oldukça gelişmiş sonuçlar da sunsa bu teknolojilerin tüm ihtiyaçları karşılayabilmesi ve maliyetlerinin de uygun seviyelere inmesi için henüz biraz daha zaman var gibi gözüküyor. Bunu işsiz kalmak gibi de düşünmemek lazım. Dijital dönüşüm sonrası bile insanlara ihtiyaç duyulan yeni konular ve iş alanları olacaktır.
Kaynaklar 1
