6 Şubat 2023 sabahı 04.17’te yaşanan korkunç depremin ardından uzmanlar incelemelerine başladı. Uzmanlara göre 7,7 şiddetindeki sarsıntının ivmesi, yerçekiminin 2 katı büyüklüğünde. Bu durum depremin ‘anormal derecede büyük’ olduğunu yeterince açıklıyor. Uzmanlar böyle bir depremin “Pazarcık’ta en son 1500 yılında olduğunu söylüyor. O zaman da depremin bu etkisine ‘kozmik afet’ denmişti. Şimdi de Pazarcık depreminin sonuçları kozmik afet olarak adlandırılıyor. İtalya Ulusal Jeofizik ve Volkanoloji Enstitüsü Başkanı (INGV) Carlo Doglioni, depremle ilgili Corriere della Sera gazetesiyle konuştu. Doglioni’ye göre Türkiye tam üç metre hareket etti!
İtalyan bilim insanı fay hattının bulunduğu Anadolu levhasının, Arap levhasına göre kuzeydoğu-güneybatı yönünde en az üç metre hareket ettiğini düşündüğünü söyledi. Bu hareketin sadece 30-40 saniyede gerçekleştiğini de ekledi. “Sanki Türkiye hareket etti.” diyen Carlo Doglioni bölgede tarih boyunca sismik hareketliliğin yüksek olduğunu hatırlattı.
Naci Görür uyarmıştı
Bilim Akademisi Üyesi ve Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Görür 2020’deki Elazığ depremi ve 2022’deki Zonguldak depreminden sonra Kahramanmaraş bölgesine dikkat edilmesi konusunda uyarıda bulunmuştu. Dr. Naci Görür, Kahramanmaraş depreminin ardından sosyal medyadan, “Bu depremin gelmekte olduğunu yerbilimciler olarak söyleye söyleye, yaza yaza dilimizde tüy bitti. Hiç kimse ne diyorsunuz diye tepki bile vermedi’’ açıklamasında bulundu.
İstanbul’u tetikler mi?
Gölcük’te yaşanan ve 99 depremi olarak da bilinen korkunç sarsıntıdan beri İstanbul’u da etkileyecek büyük bir deprem daha bekleniyor. Kahramanmaraş’ta yaşananlar İstanbul’u tetikler mi sorusu kafaları kurcalıyor. Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi, Afet Yönetimi Uzmanı Doç. Dr. Bülent Özmen korkulacak bir şey olmadığını söylüyor. “Doğu Anadolu fayı üzerinde saatler mertebesinde aralıklarla iki büyük depremin yaşanması, pek görülen bir durum değil. Deprem fırtınası şeklinde, çok çok az rastlanacak bir olayı yaşadık. Türkiye’de deprem üretme potansiyeli olan 550 diri fay var. Ne zaman hangisinin kırılacağını bilmiyoruz. Bu deprem Pötürge segmentinin sağ ve solundaki fayları etkiledi. Hatay ve Elazığ’a doğru uzanan fayı tetikledi; bunlar haricinde olan fayları tetiklemez. Yani İstanbul ve çevresi Kuzey Anadolu fayı üzerinde, bu depremin o fayları tetiklemesi söz konusu değil.”
Uzmanların deprem hakkındaki açıklamaları
Gazi Üniversitesi Deprem Araştırma Merkezi Kurucu Başkanı Prof. Dr. Süleyman Pampal, bu bölgenin 3 levhanın (Arap, Afrika ve Anadolu) kesiştiği yer olduğunu söylüyor. “Ülkenin en tehlike fayı. Kuzeyden başladı kırılmaya ve güneye doğru gidiyor.”
İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Hasan Sözbilir, bugünkü depremin olduğu bölgede 500 yıldır stres biriktiren fay parçaları kırıldı.” diyor ve ekliyor; “Bu fayların deprem üretme aralığı da 400-500 yıl olduğundan bilimsel anlamda bu büyüklükte bir deprem bekleniyordu.”
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) eski öğretim üyesi Prof. Dr. Osman Bektaş, Kahramanmaraş depreminin yüzeyde olduğu kadar yer altında da yıkıcı bir etkisi olduğunu ve illerdeki fayları tetikleyeceğini söyledi.
Kocaeli Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Fadime Sertçelik: Depremler çok geniş bir alanda etki yarattı. İlk ana kırığın olduğu yerin dışında da muhtemelen bölgedeki farklı faylar da harekete geçti.
Kocaeli Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şeref Barış artçıların iki yıl süreceğini söylüyor.
Altınbaş Üniversitesi’nden Deprem Mühendisliği Uzmanı Prof. Dr. Zeki Hasgür, 2020’de yaşanan Elazığ depreminin Kahramanmaraş’ı tetiklediğini açıkladı.
