Günümüzde zamanımızın büyük bir bölümünü sosyal medyada geçiriyoruz. Bu süre içinde belki de yüzlerce sponsorlu içeriğe maruz kalıyoruz. Sevdiğimiz influencerlar sağdan sola ürün fırlatıyor adeta. Sponsorluk alan sosyal medya fenomenleri ister istemez o marka hakkında iyi konuşmak zorunda. Hal böyle olunca hangi influencer bir ürünü gerçekten beğeniyor bilemiyoruz. Küresel pazarlama endüstrisi için bir kitle hedefleme şirketi olan GWI’ye göre sosyal medyada ürün arayan tüketici sayısı 2015’ten bu yana %43 arttı. Ancak işler değişiyor. Yeni sosyal medya trendi “de-influencing” ile sosyal medya fenomenleri, takipçilerine hangi popüler ürünleri almamaları gerektiğini söylüyor. Detayları birlikte inceleyelim.
YouTube 2005 yılında kurulduğunda ortada sosyal medya fenomeni diye bir şey henüz yoktu
Uzun yıllardır reklamlar ve pazarlama çalışmaları televizyon üzerinden yapılıyordu. Zaten o yıllarda ortada influencer diye bir meslek de yoktu. Sponsorluklar genellikle spor müsabakaları üzerinden ilerliyordu. Google’ın sahibi olduğu ve başlangıçta dünyanın dört bir yanındaki insanlarla komik videolar paylaşmak için piyasaya sürülen YouTube kısa sürede internetin en hızlı büyüyen platformlardan biri haline geldi. 2009 yılına geldiğimizde blogger ve youtuberlar hayatımıza girmişti.
Günümüzde sosyal medya fenomenlerinin elinde çok büyük bir güç var
“Influencing” ya da “birine etki etmek” yıllardır hayatımızda olan bir şey. Hatta bu durumu o kadar içselleştirdik ki çoğu kişi ana bilgi kaynağı olarak sosyal medya fenomenlerini kullanıyor. Özellikle de teknolojinin içine doğan gençler ve çocuklar influencerların her dediğini doğru kabul ediyor. Bu fenomenlerin burada çok büyük bir gücü var, çünkü doğru bilgi verdikleri zaman bir ürünü satın almadan onun hakkında birçok şey öğrenebiliyoruz. Bu şekilde hem paramız hem de zamanımız boşa gitmiyor. Ancak öbür taraftan bakacak olursak, gizli sponsorluk alan influencerlar bir ürünü beğenseler de beğenmeseler de onun hakkında iyi konuşmak zorunda. Durum böyle olunca insanların kafası iyice karışıyor.
Şimdi ise sosyal medyada yeni bir trend başladı. “De-influencing” adı verilen bu akım ile fenomenler viral olan bazı ürünlerin gerçek yüzlerini ortaya döküyor
Yukarıda da bahsettiğimiz gibi sosyal medya fenomenleri üzerinden çok büyük bir reklam piyasası var. Sponsorluk veren markalar influencerlara gerçekten çok büyük paralar döküyor. Zaten bir ürün bir kere viral olunca onunla ilgili yüzlerce içeriğe maruz kalıyoruz.
Şimdi ise sosyal medyada yeni bir trend başladı. “De-influencing” adı verilen bu akım ile fenomenler viral olan bazı ürünlerin gerçek yüzlerini ortaya döküyor. Milyonlarca takipçisi olan fenomenler, takipçilerine hangi popüler ürünleri almamaları gerektiğinden bahsediyor. Bu trendin amacı, sosyal medyada oluşturulan tüketim kültürünü reddetmek ve bireylere ürünler hakkında sağlıklı bilgi ulaştırmak. Evet yanlış duymadınız! Şimdiye kadar alışık olduğumuzun aksine influencerlar, “neden bu ürünü almalısınız” yerine “bu ürün satın almaya değer mi?” temalarına odaklanıyor.
TikTok’ta ‘#deinfluencing’ hashtag’i 200 milyondan fazla görüntülendi
İlk olarak günümüzün en popüler sosyal medya platformlarından olan TikTok’ta ortaya çıkan akım hemen ardından Twitter ve Instagram’a da sıçradı. Bu trend sayesinde viral olan bazı pahalı ürünlerin kalite açısından yetersiz olduğunu görüyoruz.
Gezegenimizin kaynakları sınırlı ve ne yazık ki bu kaynakların çoğunu tükettik. Hal böyle olunca tüketim modelleri de son zamanlarda sorgulanmaya başladı. Moda dünyasının gündemi son birkaç yıldır sürdürülebilirlik, kapsül gardıroplar ve ikinci el alışveriş gibi kavramlar üzerine odaklandı. Aslında, de-influencer’ların yaptığı da tüm bunları yaygınlaştırmak. Yani tüketimi kısıtlamaktan çok, farklı bir tüketim modelini benimsetmeye çalışıyorlar diyebiliriz. Bu noktada büyük markalar eleştirilirken küçük markalar destekleniyor. Bazen azla yetinmek gerektiğini söylüyorlar bazen de sürdürülebilirlik kavramına vurgu yapıyorlar. Ne diyelim, internetteki bilgi kirliliği içinde daha dürüst bir akım başlaması gerçekten çok rahatlatıcı.
