Türkiye’de ‘Sezen Aksu’nun hastalığı’ olarak bilinen Cushing Sendromu, vücudun aşırı miktarda kortizol hormonları salgılamasıyla ortaya çıkan bir hastalık. Tedavi edilmediğinde ciddi sorunlara yol açan bu hastalık vücudumuzdaki kortizol hormonlarının aşırı salınması sebebiyle ortaya çıkıyor.
Cushing sendromu anormal derecede yüksek kortizol düzeylerinin neden olduğu bir bulgular ve belirtiler grubudur. Kortizol vücudun fiziksel ve duygusal strese tepki göstermesine, kan basıncını düzenlemesine ve yiyecekleri metabolize etmesine yardımcı olan steroid yapısında bir hormondur. Kortizol salgılanması normalde gün boyunca değişir. Sabahları (saat 8’de) en yüksek, gece yarısı en düşük düzeydedir. Gün aşırı nöbet tutan ve gün boyunca farklı zamanlarda uyuyan kişilerde bu düzen değişmektedir. Cushing sendromu olan kişilerde sıklıkla bu düzen bozulmaktadır.
Ülkemizde Sezen Aksu’dan sonra, Türkan Şoray’da da görülen Cushing’i daha bilimsel bir dille anlatmamız gerekirse “hipofiz bezinin böbreküstü bezini uyaran adrenokortikotrop hormonu (ACTH) fazla ürettiği durumlarda ortaya çıkıyor” diyebiliriz.
1932 yılında Harvey Williams Cushing tarafından ilk kez tanısı konulan Cushing Sendromu’nun en belirgin özelliği ise yüzün zaman içinde yuvarlaklaşması ve kırmızılaşması… Cushing Sendromu’nun bundan sonraki en belirgin özelliği ise kilo artması ve obezitedir.
Araştırmalar göstermiştir ki Cushing sendromu kadınları erkeklerden üç kat daha fazla etkilemektedir.
Cushing sendromu neden olur?
Cushing sendromunun en önemli nedenlerinden biri kortizol içeren ilaçların sık kullanımıdır. Bunun dışında ise hipofiz bezinin iyi huylu tümörlerinden veya başta akciğer kanseri olmak üzere çeşitli tümörlerden salgılanan bazı maddelerin böbrek üstü bezini uyararak (Ektopik ACTH sendromu) veya böbrek üstü bezinin, kendi tümörlerinin fazla kortizol salgılanması sonucu oluşur.
Hipofiz bezinden kaynaklanan olgulara, Cushing hastalığı adı verilmektedir.
Cushing sendromunun belirtileri neler?
Evet en belirgin özelliği yüzün yuvarlaşması olarak bilinen Cushing Sendromu’nun belirtileri sırasıyla şöyle: Karın, uyluk, göğüs ve kolların derisinde kırmızımısı mor renkte çatlaklar, ciltte incelme , kolay yaralanma ve çürüme, sivilcelenme, kas kaybı ve güçsüzlüğü, yağlanma, şiddetli yorgunluk, yüksek kan şekeri, yüksek tansiyon ve kardiyovasküler hastalık, depresyon, anksiyete ve sinirlilik, bilişsel zorluklar, e lve ayakta şişmeler, duygu durumunu kontrol edememe, uykusuzluk ve baş ağrısı…
Kadınlar da ayrıca regl düzensizliği, yüz kıllanması ve ciltte yağlanma görülür. Erkekler de ise cinsel isteksizlik ve sertleşme sorunları en belirgin özelliklerindendir.
Cushing sendromu için hangi test yapılır?
Cushing sendromu tanısı için belirli saatlerde alınan kan, tükrük testi ve 24 saat biriktirilen idrar örneği sonrası yapılan idrar testiyle konuyabilir.
Cushing sendromu tedavisi nasıl yapılır?
Cushing sendromu için ise en uygun yöntem cerrahidir. Burundan girilerek hipofiz bezine ulaşılır ve tümöre müdahale edilir. Tümörün çıkarılamaması halinde radyasyon tedavisi uygulanır.
Cerrahi tedavinin yetersiz kaldığı ve radyasyon tedavisinin etkisinin ortaya çıkmasının beklendiği dönemlerde ise ilaç tedavisiyle devam edilir. İlaçlar kesinlikle doktor konrolünde kullanılmalıdır.
