İlelebet Payidar Kalacak! 100 Yıllık Cumhuriyetimizin Maddi Ve Manevi 71 Değeri

Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk, 10. Yıl Söylevi’nde ulusuna “Yurttaşlarım! Az zamanda çok ve büyük işler yaptık. Bu işlerin en büyüğü, temeli Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan Türkiye Cumhuriyeti’dir.” sözleri ile sesleniyordu. Türk milleti kanlı çatışmalardan, yıkıcı savaşlardan galip ayrılmış, mücadelelerin en zorlusuna girişmiş, en büyük eserini, 100. yaşını kutlamaya hazırlandığımız Türkiye Cumhuriyeti’ni inşa etmişti. Tarihte eşi benzeri olmayan fedakarlıkların ve kahramanlıkların üzerine inşa edilen, milletinin sarsılmaz azmi ile yükselen cumhuriyet, yepyeni ve çağdaş değerler yaratıyor, uzun yıllardır karanlıkta kalan Anadolu’nun üzerinde berrak bir ışık gibi yükseliyordu. Cumhuriyetin değerleri ve kazanımları, Türk milletinin makus talihini tersine çeviren en önemli unsurlar olarak tarih sahnesindeki yerini alıyordu.

Cumhuriyetin değerleri, kimi zaman geçmişin taassubunu yırtarcasına haykıran bir kadın sesinde, bazen bütün bir neslin kaderini değiştirecek olan bir yasada, kimi zaman bir şairin dizelerinde, kimi zaman bir sinema filminde somutlaşıyordu. Cumhuriyet ortaya çıkardığı düşünce biçimiyle, insanları, yapıları ve kurumlarıyla kısacası maddi ve manevi tüm değerleriyle millî kültürümüzü, muasır medeniyet seviyesinin üstüne çıkarma mücadelemizin en önemli aracı olmaya devam ediyor. İşte bu hususta Koç Holding, “Cumhuriyetin 100 Değeri” isimli bir proje hayata geçirdi. Proje kapsamında her gün Cumhuriyet tarihimizdeki maddi-manevi değerleri ve hikayelerini paylaşılıyor. Elbette Cumhuriyetimizin tüm değerlerini tek bir listede paylaşmak imkansız. Ancak bu özel seçkide yer alan cumhuriyetin değerleri ve bazı hikayeleri sizin için bir araya getirdik.

1. Afife Jale, ilk kadın tiyatro sanatçısı

2. Tevhid-i Tedrisat Kanunu, 1924

3. Türk sporcuların ülkemizi ilk kez olimpiyatlarda temsil etmesi – 1924

4. Musiki Muallim Mektebi, 1924

5. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, 1925

6. Türk Tayyare Cemiyeti (Türk Hava Kurumu), 1925

7. Miladi takvimin kabulü, 1925

8. Medeni Kanunun kabulü, 1926

9. İlk şeker fabrikasının açılışı (Alpullu), 1926

10. Dünyanın ilk seyyar sergisi, 1926

11. İstanbul Radyosu, 1927

12. Gazi Koşusu, 1927

13. İlk genel nüfus sayımı, 1927

14. Devlet Demiryolları ve Limanları İdare-i Umumiyesi, 1927

15. İlk çağdaş ruh ve sinir hastalıkları hastanesi, 1927

16. Cumhuriyet tarihinin ilk kâğıt parası basıldı, 1927

17. 23 Nisan, Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı olarak kutlandı, 1927

18. Millet mektepleri açıldı, 1928

19. Türk Eğitim Derneği kuruldu, 1928

20. Taksim Cumhuriyet Abidesi yapıldı, 1928

21. Ankara Etnografya Müzesi açıldı, 1928

22. Sadiye Hanım ilk kadın belediye başkanı oldu, 1930

23. Ankara-Sivas demir yolunun açılışı, 1930

24. İlk sesli ve şarkılı Türk sinema filmi, İstanbul Sokakları, 1931

25. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası açıldı, 1931

26. Türk Tarih Kurumu kuruldu, 1931

27. Keriman Halis dünya güzeli seçilen ilk Türk kadın oldu, 1932

28. Halkevlerinin kuruluşu, 1932

29. Türk Dili Tetkik Cemiyeti (Türk Dil Kurumu) kuruldu, 1932

30. Gül Esin Hanım ilk kadın muhtar oldu, 1933

31. Varlık dergisinin ilk sayısı yayınlandı, 1933

32. İstanbul Üniversitesi açıldı, 1933

33. Sümerbank kuruldu, 1933

34. Onuncu Yıl Marşı bestelendi, 1933

35. Lüküs Hayat Opereti sahnelendi, 1933

36. Uluslararası alanda ödül alan ilk Türk filmi Leblebici Horhor Ağa yayınlandı, 1933

37. Soyadı Kanunu ilan edildi, 1934

38. İlk Türk operası Özsoy sahnelendi, 1934

39. Alacahöyük kazı çalışmalarının başlangıcı, 1935

40. Ankara Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi kuruldu, 1935

41. Maden Tetkik ve Arama Genel Enstitüsü açıldı, 1935

42. Cumhuriyetin ilk barajı Çubuk inşa edildi, 1936

43. İstanbul Resim ve Heykel Müzesi açıldı, 1936

44. Hulusi Behçet “Behçet” hastalığını keşfetti, 1937

45. Laiklik prensibinin anayasaya eklenmesi, 1937

46. Kardemir Demir-Çelik Fabrikası açıldı, 1937

47. Hatay’ın ana vatana katılması, 1939

48. Semiha Berksoy, Avrupa’da sahne alan ilk Türk kadın opera sanatçısı oldu, 1939

49. Köy Enstitüleri açıldı, 1940

50. Cahit Arf “Arf değişmezini” buldu, 1941

51. Aydın Sayılı, dünyanın ilk bilim tarihi doktoru oldu, 1942

52. Türkiye, Birleşmiş Milletlere üye oldu, 1945

53. Milli Kütüphane açıldı, 1946

54. Müzeyyen Senar Lido Müzikholü’nde sahne aldı, 1947

55. Harika Çocuk Yasası yürürlüğe girdi, 1948

56. Türkiye, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ni kabul etti, 1949

57. Nazım Hikmet, Uluslararası Barış Ödülü’nü aldı, 1950

58. İlk televizyon yayını, 1952

59. Anıtkabir’in inşası tamamlandı, 1953

60. Türk Milli Futbol Takımı ilk kez Dünya Kupası’na katılma hakkı kazandı, 1954

61. Hatice Nüzhet Gökdoğan, Türkiye’nin ilk kadın dekanı oldu, 1954

62. Orta Doğu Teknik Üniversitesi açıldı, 1956

63. Oktay Sinanoğlu, Yale Üniversitesinin 20. yüzyıldaki en genç profesörü oldu, 1963

64. Antalya Altın Portakal Film Festivali ilk kez düzenlendi, 1964

65. Boğaziçi Köprüsü açıldı, 1973

66. Zeki Müren Royal Albert Hall’da konser veren ilk Türk sanatçı oldu, 1976

66. Feza Gürsey Oppenheimer Ödülü’nü kazandı, 1977

67. Güneydoğu Anadolu Projesi başlatıldı, 1977

68. Hülya Şenyurt, olimpiyatlarda madalya kazanan ilk Türk kadın sporcu oldu, 1992

69. Gazi Yaşargil yüzyılın beyin cerrahı seçildi, 1999

70. Aziz Sancar Nobel Ödülü kazandı, 2015

71. A Milli Kadın Voleybol Takımı dünya şampiyonu oldu, 2023

Kaynak: 1