Dünyanın her yerinde dikkat yeteneğimiz çöküyor. Öyle ki dikkat sürelerimiz 45 saniyeye kadar düştü. Bilgi kirliliği, sürekli değişen trendler, sosyal medyada kaydırma kültürü beynimizi zorluyor. Odaklanamamanın kişisel bir başarısızlık olduğunu düşünüyoruz. Peki gerçekten öyle mi? Yoksa dikkatimiz dış etkenler tarafından çalınıyor olabilir mi? Zamanımızın para gibi kullanıldığı sosyal medya platformları döneminde yaşarken dikkatimizi korumanın bir yolu var mı? Johann Hari, “Çalınan Dikkat” kitabıyla yardımımıza koşuyor! Şimdi daha fazla vakit kaybetmeden Çalınan Dikkat kitap analizi yazımıza başlayalım👇
Çalınan Dikkat konusu
Johann Hari’nin “Çalınan Dikkat” kitabı, dünya genelinde dikkatimizi verme yeteneğimizin çöküşüne odaklanıyor. Araştırmalara göre ABD’de, üniversite öğrencileri artık sadece 65 saniye boyunca bir göreve odaklanabiliyor ve ofis çalışanları ortalama olarak sadece üç dakika dikkatlerini sürdürebiliyor. Johann Hari bu konuda doğru bilinen yanlışları ortaya çıkarıyor ve uzmanlarla birlikte çalınan dikkatlerimizi yerine getirmemize yardımcı oluyor.
Kitapta insanların dikkatlerini tutmakta zorlanması ve bunun kişisel bir başarısızlık olarak görülmesinden bahsediyor. Ancak bazı durumlarda dış etkenler de dikkatimizi dağıtabiliyor ve odaklanmamızı zorlaştırıyor. Kitap, odak noktamızın çalındığından bahsediyor. Bununla başa çıkmak için bireysel ve toplumsal olarak yapabileceklerimiz üzerinde duruyor.
Johann Hari’nin bağımlılık ve depresyon üzerine yazdığı kitapları, 37 dilde yayımlanmış, Oprah Winfrey’den Noam Chomsky’ye, Hillary Clinton’a kadar birçok kişi tarafından övgü almıştır. Kitabı incelemek ve satın almak için buraya tıklayabilirsiniz.
Johann Hari’nin “Çalınan Dikkat” adlı kitabı, kolektif dikkat krizimizi ele alarak günümüzdeki dikkat dağınıklığının nedenlerini ve çözümlerini tartışıyor. Ayrıca, bu tür davranışların dikkatimizi %37 oranında azalttığını açıklıyor ve çözüm önerileri sunuyor.
Dikkat sürelerimiz internet öncesi döneme dayanıyor, ancak bu süreç hızla kötüleşiyor. Mevcut sosyal medya platformları sizi bağımlı hale getirmek ve böylece şirketlere kar sağlamak için tasarlanmıştır. Dikkatinizi geri kazanmak istiyorsanız, multitasking yapmayı bırakmalı ve sosyal medyayı kontrol etmeyi azaltmalısınız. İnternet öncesi dönemde bile, son 200 yılda popüler kitapların yükselip düşmesi, trend döngülerinin kısaldığını gösteriyor. İnternet bu sorunu artırıyor. 2013 ile 2016 arasında, Twitter’da konuların trend olduğu ortalama süre, 17 saatten 11 saate kadar azaldı.
Mektuplardan radyoya, telefonlara ve canlı televizyona kadar olan süreçte internet sadece buzdağının görünen kısmı. Robert Colvile’ın “büyük hızlanma” olarak adlandırdığı bu süreç, sorunun kalbinde yatıyor. 80’lerde günlük olarak yaklaşık 40 haber tüketirken, bu sayı 2004’te 174 habere çıktı ve şu anda muhtemelen çok daha fazla. Bugünün büyük sosyal medya platformlarının çoğu, para kazanmak için kasıtlı olarak dikkatinizi sömürüyor. Facebook, Instagram veya TikTok gibi hizmetleri kullanmak için para ödemeyiz, ancak ödemeyi zaman ve dikkatimiz ile yapıyoruz. Beynimiz sosyal medya platformlarını kullanırken dopamin salgılıyor ve bizi bağımlı hale getiriyor. Dikkatimizi geri kazanmak için aynı anda birden fazla şey yapmayı bırakmamız gerekiyor. Sosyal medyaya ara verin, önünüzdeki göreve odaklanın ve onu bitirene kadar başka bir şey yapmayın.
Çalınan Dikkat kitap analizi yaparken kitabı 5 ana maddede incelemek gerekiyor. Dikkat süresinin azalması, sosyal medya platformlarının dikkatimizi sömürmesi, dikkati geri kazanmanın yolu, dikkat süresinin azalmasıyla başa çıkma ve tek göreve odaklanma.
Dikkat süresinin azalması
Hari, kitabında dikkat sürelerinin internet öncesinde bile azalmaya başladığını ve bu düşüşün endişe verici bir hızda arttığını belirtiyor. Danimarkalı profesör Sune Lehmann’ın yaptığı bir çalışmaya atıfta bulunuyor. Bu çalışma, son 200 yılda popüler kitapların yükseliş ve düşüşlerinin trend döngülerinin kısaldığını gösteriyor. İnternetin bu sorunu daha da kötüleştirdiğini savunuyor. Örneğin, Twitter’da konuların trend olma süresinin 2013 ile 2016 arasında %30’dan fazla azaldığını belirtiyor. İnternetin yayılma hızındaki artışın, bilgiyi daha hızlı yaymamıza neden olduğunu ve beynimizin bu hızla başa çıkacak şekilde evrimleşmediğini öne sürüyor.
Sosyal medya platformlarının dikkatimizi sömürmesi
Hari, günümüzdeki büyük sosyal medya platformlarının dikkatimizi bilinçli bir şekilde sömürdüğünü savunuyor. Sosyal medya hizmetlerini kullanmak için nakit ödeme yapmasak da, aslında zamanımız ve dikkatimizle ödediğimizi söylüyor. Bunların kullanıcıları bağımlı hale getirmek için tasarlandığını öne sürüyor.
Dikkati geri kazanmanın yolu
Hari, dikkatinizi geri kazanmanın ilk adımının multitasking yapmaktan vazgeçmek olduğunu söylüyor. Toplum olarak multitasking yapma alışkanlığını benimsediğimizi ve bu zihniyetin iş dünyasında da geçerli olduğunu belirtiyor. Gerçekte bu terimin bir mit olduğunu, yalnızca çoklu işlemcili bilgisayarlar için geçerli olduğunu ifade ediyor. Multitasking yapmaktan vazgeçmeyi ve tek bir göreve odaklanmayı öneriyor.
Dikkat süresinin azalmasıyla başa çıkma
Hızla yayılan bilgiye bilinçli bir şekilde yaklaşın.
Bilgi bombardımanını yönetmek için sınırlamalar koyun.
Odaklanmaya odaklanın ve bilgi bolluğuna karşı beyin evrimimizin yeterli olmadığını anlayın.
Sosyal medya kullanımına dikkat
Sosyal medya platformlarının dikkat sömürüsünü fark edin.
Sonsuz kaydırmadan kaçının ve bu platformların sizi bağımlı hale getirmesine izin vermeyin.
Bu platformları bilinçli kullanın ve zamanınızı kontrol altında tutun.
Tek görev odaklılık ve akış durumu:
Tek bir göreve odaklanın.
Bildirimleri sınırlayın ve dikkatinizi tek bir konuya yönlendirin.
“Herkese tavsiye edebileceğim, her kitaplikta bulunması ve okunması gereken güncel ve önemli bir eser. Sosyal medyanın bizi nasıl manipule ettigini, nasıl istismar ettiğini, ne kadar yönlendirilebilir yaptığını, ne kadar şiddete prim verdiğini bilmek istiyorsanız; tükenmişlik, dikkat sorunu, multitasking yalanı, çocuklarınızda hiperaktivite sorunları, yanlış eğitim sistemi gibi konuların sizi de ilgilendirdiğini düşünüyorsanız hiç durmayın, okuyun ve tavsiye edip okunmasını sağlayın.
Yazım stili akıcı, yazar ikna edici, kitabın sonunda da bir sürü aktif grupların irtibat ve internet bilgileri verilmiş. Benden tam puan alan, mesaj dolu ve konu edinip kafa yormaya davet eden bir eser.
Iyi okumalar…”
Yazan: @Gamax
“Artık hiçbir şeye dikkatini veremeyen, tüm zevklerin, alışveriş alışkanlıklarının aslında görünmez ama görünür bir güç tarafından yönetilen, ekranlar karşısında harcanan zamanın, aslında; üzerinde neredeyse hiçbir hükmümüzün kalmadığı hayatımızın ta kendisini temsil ettiğini anlatmış gazeteci/yazar Johann Hari. Artık insanın hayatını renklerdirdiği hobileri, gerçekten dikkatini vererek kendini mutlu ederek bir şeyler yaptığı bir akış halinde olması neredeyse imkansız hale getirildi. Bu kitap belki size kişisel gelişim kitabı olarak gelmiş olabilir ve belki de anlattıklarımdan dolayı ön yargı geliştirmiş olabilirsiniz. Eğer öyleyse lütfen hemen bu yargıyı kırın ve okumaya başlayın.”
Yazan: @ikraolga
Kitaptan alıntılar
“Fransız felsefeci Simon de Beauvoir ateist olunca dünyanın sessizliğe büründüğünü söylemiş. Ben de telefonumdan uzak kalınca dünyamın büyük kısmı ortadan kaybolmuş gibi hissettim.”
“Çok fazla kitap okuduğum zaman dönüştüğüm kişiyi seviyorum. Sosyal medyada çok fazla vakit geçirdiğimde dönüştüğüm kişiyi sevmiyorum.”
“Böyle yaşanmaz dedim. Anı yaşamayı bilmiyorsun! Hayatını kaçırıyorsun! Birşeyler kaçırmaktan korktuğun için o ekrana bakıp duruyorsun! Asıl böyle yaparak kaçırıyorsun! Bir tanecik hayatını kaçırıyorsun! Gözünün önünde duran şeyleri […] göremiyorsun.”
“Hayatımızdaki çok sayıda önemli etmenin gerçekten hızlanmakta olduğuna dair kanıtlar mevcut: 1950’lere kıyasla ciddi ölçüde daha hızlı konuşuyor insanlar ve sadece yirmi yıl içinde şehirlerdeki yürüme hızında yüzde 10’luk artış olmuş. Bu hızlanma bize kutlanacak bir şey olarak sunuluyor genellikle…”
Çalınan Dikkat ne anlatıyor?
Çalınan Dikkat kitabı, toplum olarak odaklanamama sorunumuzu ve bunun üstesinden nasıl geleceğimizi anlatıyor.
