Bisiklet hem uygar hem de çevreci bir ulaşım aracı olması ile içerisinde bulunduğumuz bu salgın sürecinde ülkemizde ve dünyada oldukça popüler bir hale geldi. Birçok insanın bisiklete ilgi duymaya başlaması ile bisiklete olan talep arttı. Oldukça sağlıklı bir spor çeşidi olan bisiklet sürmek hem ulaşım için hem de sosyalleşmek için insanların vazgeçilmezi haline geliyor. Ancak yine birçok kişi yanlış bisiklet seçimi yüzünden bisikletten soğuyor veya vazgeçiyor. Doğru bisiklet seçimi bisikletten maksimum keyif alabilmeniz için şarttır. Pek çok farklı kullanım amacına yönelik olarak üretilmiş çeşit çeşit bisiklet var. Bu seçenekler arasında doğru bisiklet seçimini yapabilmekte oldukça zor. Doğru bisiklet seçimi nasıl yapılır? Kullanım amacınıza en uygun bisiklet hangisi? Bisiklete ilgi duyanlar ve almayı düşünenlerin en çok dikkat etmesi gereken konularda rehber olabilecek bir liste hazırladık. İşte bisiklet alırken dikkat edilmesi gerekenler!
1. Ne tür bir bisiklet istiyorsunuz?
Çok çeşitli kullanım amaçları için birbirinden çok farklı özelliklere sahip bisikletler var. Arazi ve bozuk yollarda kullanım için dağ bisikletleri, düz yolda performans tutkunlarına özel yol bisikletleri, uzun tur meraklılarına özel tur bisikletleri, şehir içinde ulaşım kolaylığı sağlayan şehir bisikletleri gibi. Birde bu bisiklet tiplerinin birbirine harmanlandığı gravel, cyclocross gibi hibrit bisikletler de var. Bu noktada karar verirken içerisinde bulunduğunuz koşullar ve bisikleti nasıl kullanacağınızı iyi analiz etmelisiniz. Örneğin; bisikleti ile araziye girmeyi düşünmeyen birisi sırf daha sağlam diye dağ bisikleti almamalıdır veya alacağı bisikleti çoğunluklar arazi ve bozuk yollarda kullanacak olan birisi sırf şekli güzel diye yol bisikleti almamalıdır. Bisikletini bazen arazide bazen de yolda kullanacak insanlar ise bu tür kullanıma uygun olan gravel ya da cyclocross gibi hibrit bisikletlere yönelmelidir.
2. Kadro boyu size uygun olmalı
Bisiklet alırken dikkat etmeniz gereken en önemli konu kadro boyunun size uygun olup olmadığıdır. 2 teker, koltuk, pedallar ve sele arasındaki dörtgen kadro boyunu belirler. Her bisiklet belirli kadro boylarında üretilir. Kullanıcının boyu, kilosu, kol ve bacak uzunluğu gibi ölçütler doğru kadro boyunun belirlenmesini sağlar. Bisiklet alırken yapılabilecek en büyük hata size uygun olmayan kadro boyuna sahip bir bisiklet almaktır. Bisiklette seneye de binerim diye bir durum yoktur. Uygun olmayan kadro boyuna sahip bir bisikleti kullanmak; bacak, omuz ve boyun ağrılarına, kasların yanlış gelişmesine uzun süreli kullanımlarda ise geri dönüşü olmayan sakatlıklara yol açabilir. Kadro boyunu doğru olarak seçebilmek için farklı formüller mevcut olsa da bu formüller sizi her zaman doğru sonuca götürmeyebilir. Bu yüzden size en uygun bisiklet kadro boyunu seçebilmek için bisikleti almadan önce bu alanda uzmanlaşmış kişilerden yardımını almak gerekmektedir.
3. Koşmadan önce yürümeyi öğrenin
Yukarıda saydığımız temel bisiklet türleri dışında sadece ama sadece profesyonellere hitap eden bisiklet türleri mevcut. Bu tür bisikletler tam anlamıyla amaca yönelik bisikletler. Örneğin; triatlon yarışlarına özel triatlon bisikletleri, zamana karşı yarışlarda kullanılan Time Trial (TT) bisikletler, yalnızca dağdan iniş amacıyla üretilmiş olan Downhill bisikletler, sokakta ekstrem hareketler yapabilmenizi sağlayan Dirt Jump bisikletler gibi. Bu tür bisikletler daha öncesinde bisiklet tecrübesi olmayan kişilerin bisiklete başlayabilecekleri bisikletler değildir. Yeterince tecrübesi olmayan kişiler bu bisikletlere binerse eğer çok ciddi kazalar geçirebilirler. Belli bir tecrübeye ve tekniğe sahip olduktan sonra bu tür bir bisiklet alabilirsiniz elbette ancak bu zaman alan ve zorlu bir süreçtir. Zaten bu tarz bisikletler oldukça özel bisikletler olduğu için yüksek maliyetlere sahiptir. Dolayısıyla bisiklet alırken ölümlü insanların kullanabileceği yukarıda sözünü ettiğimiz tipteki bisikletlerle bakmalısınız. Bisikletle başladıktan sonra bu sporu sever ve ilerleyen zamanlarda çok çalışıp bir profesyonel haline gelirseniz kendi branşınıza göre sözünü ettiğimiz bu tarz profesyonel bisikletler edinebilirsiniz.
Bisikleti nereden aldığınız çok önemli. Bisiklet alırken bu alanda uzmanlaşmış kurumsal firmalardan alışveriş yapın. Marketlerden ya da beyaz eşyacılardan ucuza bisiklet satın almayın. Bisiklet mekanik bir araçtır ve bu mekanik aksamların belli bir kalitenin üzerinde olması gerekir. Dolayısı ile bu tür kaliteli aksamlar bisikletin de fiyatını belli bir oranda yükseltir. Marketlerde veya beyaz eşyacıda satılan bisikletlerin markası genellikle belirsizdir. Üstelik uygun olmayan materyallerden imal edilen bu bisikletler olması gerekenden çok daha ağır olur. Vites ve fren gibi hayati önem taşıyan donanımları kalitesizdir. Maliyetten kısmak için üzerinde kalitesiz parçalar kullanılmış bir bisiklet hem çok çabuk bozulacak hem de sizi bisikletten soğutacaktır. Kurumsal firmalardan bisiklet almak bu anlamda önemlidir. Çünkü kurumsal firmalar kendini bu anlamda kanıtlamış markalar ile işbirliği içerisinde bulunur ve buralarda satılan bisikletler belli bir kalite düzeyine sahiptir. Dolayısıyla bu tür kurumsal yerlerden alacağınız bisikleti bakımlarını düzenli olarak yaptığınız takdirde uzun süreler boyunca rahatlıkla kullanabilirsiniz.
5. Bisikletinizi severek alın
Ne tip bir bisiklet alacağınıza karar verdiyseniz farklı markaların o tipteki bisikletlerini araştırmaya başlayın. Bu noktada size tasarım, renk veya desen olarak en çok hitap eden bisikleti seçin. İlk gördüğünüzde dahi sizi bu anlamda kendine çekebilen bir bisiklet sizin için doğru tercih olabilir. Firmalar her tipte bisikletlerin farklı alım imkanına sahip insanlara özel versiyonları üretmektedir. Alım gücünüzle doğru orantılı olacak şekilde en beğendiğiniz bisikleti satın alın. Elbette burada güvenilir ve bu anlamda kendini kanıtlamış markaların bisikletlerini tercih etmekte fayda var. Sırf bisiklet almak için bisiklet almayın. Tasarım ve görsel anlamda size hitap eden, severek satın alacağınız bir bisiklet sonrasında o bisikleti sürerken size ek motivasyon ve keyif verecektir.
6. Ekipman çok önemlidir
Elinizde bisiklet almak için 10 birim miktarında bir para mevcutsa bu paranın tamamını bisiklete yatırmak yapacağınız en büyük hatalardan birisidir. Var olan alım gücünün bir kısmını ekipmanlara yatırmanız şart. Bisiklet kullanırken mutlaka yanınızda olması gereken ekipmanlar vardır. Elinizdeki 10 birimin bir kısmıyla ekipman satın alıp sonrasında elinizde kalan miktara göre bisiklet almalısınız. Hatta eğer gerekiyorsa 10 birimin 9 birimini ekipmana geri kalan 1 birimini bisiklete yatırın. Elinizde bulunan paranın aslan payını ekipman almak için harcamalısınız. Bisiklet almadan önce ihtiyacınız olan ekipmanları mümkünse en kaliteli olanlar arasından seçin. Çünkü bu ekipmanlar sizi başa gelebilecek olası kazalardan korur ve kollar. Gerekli olan tüm ekipmanları sürüş esnasında kullanmak aynı zamanda bisiklet sporuna gösterdiğniz saygının bir işaretidir. Ekipman olmadan bisiklete binmek intihara teşebbüs ile eşdeğer bir davranış şeklidir. Çünkü bisiklet bir insan için tehlikeli olabilecek hızlara çıkabilmektedir. Bu hızlarda yapılan kazalar kalıcı sakatlıklara hatta ölüme yol açabilir. Unutmayın para bir şekilde kazanılır ancak sağlık her zaman geri kazanılamayabilir.
Vites ve dişli oranları bisiklet seçimindeki önemli kriterlerden birisidir. Eğer Konya gibi dümdüz bir yerde yaşıyorsanız büyük dişlilere ve yüksek vites sayısına sahip bir bisiklete ihtiyacınız olmaz. Tam tersi Karadeniz gibi yokuşlu bir yerde yaşıyorsanız küçük dişlilere sahip ve az sayıda vites sayısına sahip olan bir bisiklet o yokuşları tırmanmanızı imkansız hale getirir. Bu yüzden yaşadığınız bölgenin özelliklerine göre vites sayısına karar vermelisiniz. Yanlış vites seçimi bisiklet kullanımızı zorlaştıracak ve bir süre sonra sizi bisikletten soğutacaktır. Yaşadığınız yere göre en kolay ve rahat bisiklet kullanımını vites sayısı belirler. Aynı zamanda vites setinin kalitesi arttıkça vites değişimlerinin hızı ve pürüzsüzlüğü artacaktır. Üstelik kalitenin artması daha seri ve kolay değiştirilebilen bu viteslerin uzun süreler boyunca ayar kaçırmaması demektir. Bu yüzden bisiklet alırken vites sayısı en önemli kriterlerden birisidir.
8. Maliyetler boyunuzu aşmasın
Pahalı bisikletlerin üzerinde kullanılan aksamlar arıza durumlarında bazen bisikletten daha pahalıya mal olabilir. Bisikleti satın almanın yanında sonrasında yaşanabilecek bu tür masrafları rahatlıkla karşılayabilecek alım gücüne sahip olmak çok önemlidir. Çünkü kazalar her zaman başa gelebilir ve yaşanan kazalarda bisikletiniz zarar görebilir. Bisiklet donanımları bozulduğunda üzerinde tamirat yaptırmak yerine bozulan donanımı yenisiyle değiştirmek gerekir. Üst seviye donanımlar ise büyük maliyetler demektir. Bu yüzden bisiklet aldığınızda tamir maliyetleri alım gücünüzü geçmemelidir. Böylesi bir durumda bisikletinizi ya o hali ile zarar ederek satmak zorunda kalırsınız ya da bir köşeye kaldırıp paslanmasını ve eskimesini beklemek zorunda kalırsınız. Bu durumda oldukça sinir bozucu olduğundan sizi bisikletten soğutabilir. Bisiklet seçerken aldıktan sonra dahi iyi bakabileceğiniz bir bisiklet seçmeniz bu yüzden çok önemlidir.
9. Eliniz anahtar tutmalı
Bisiklet mekanik bir taşıttır. Bisiklet sürüşlerinde bisikletinizin ayarları bozulabilir, lastiğiniz patlayabilir, zinciriniz kopabilir, vidalar gevşeyebilir … Bu gibi durumlar her bisiklet kullanıcısının başına gelebilecek doğal durumlardır ve endişe etmeniz gerekmez. Ancak yine de başınıza geldiğinde ne yapacağınızı bilmeniz gerekir. Bir bisiklet kullanıcısı temel seviyede bisiklet mekaniğine hakim olmalıdır. Bisiklet lastiğini nasıl değiştireceğinizi ya da kaçan ayarları yeniden nasıl yapabileceğinizi bilmek yolda kalmanızın önüne geçer. Bir bisiklet kullanıcısının eli anahtar tutmalıdır. Elbette bu ayarları bir bisiklet tamircisine de yaptırabilirsiniz ama bu ayarları yapmayı bilmek sizi, ek maliyetlerden ve ufacık bir tamiratla kurtulabileceğiniz bir olumsuzluğun bisiklet sürüşünü zehir etmesinden korur. Bu yüzden bisiklet satın alırken bu kriteri de mutlaka göz önünde bulundurun.
10. Seçeceğiniz bisiklet kolay servislenebilir olsun
Bisiklet alırken bisikleti söküp takmanızı ve ayar yapmanızı kolaylaştıracak sistemleri üzerinde bulunduran bir bisiklet tercih edin. Örneğin, jantın kolyaca çıkarılabilmesine imkan tanıyan Quik Release (QR) sistemi, vites ve fren ayarlarını yapmayı kolaylaştıran kablo üzeri ayarlayıcılar gibi… Modern bisikletlerde bu tür sistemler standart olarak bulunmakta. ancak üzerinde bu tarz sistemleri bulundurmayan bisikletler ek ekipmanlar taşımayı gerektirir. Bu ekipmanlar ağır olmasının yanında hafifliğin önemli bir kriter olduğu bisiklet sürüşlerinde dezavantaj sağlar. Üstelik kısa bir zamanda yapabileceğiniz ayar işlemleri ve tamiratlar çok fazla zaman alır. Bu hem değerli olan zamanınızdan çalar hem de keyfinizi kaçırır. Bu yüzden bisikletinizin kolay servislenebilir yani tamir edilebilir olması önemli seçim kriterlerinden birisidir.
