Geride bıraktığımız temmuz ayında gösterime giren Barbie filmi, tarihteki en ünlü oyuncağın popülerliğini daha da artırmış durumda. Margot Robbie ve Ryan Gosling gibi ünlü oyuncuların başrolde yer aldığı film, daha şimdiden 1 milyar dolar gişe gelirini aşmayı başardı. 1959 yılında Mattel firması tarafından üretilen bu yetişkin görünümlü oyuncak bebeklerin son günlerde artan popülaritesi, tarihsel tartışmalarla birlikte tehlikeli bir sağlık sorununu da gündeme getirmiş durumda: Barbie sendromu. Gelin, yıllar boyunca pek çok insanın fiziksel ve psikolojik açıdan ciddi sağlık sorunları yaşamasına neden olan Barbie sendromu nedir, birlikte bakalım.
Amerika Birleşik Devletleri merkezli Mattel firması tarafından üretilen Barbie oyuncakları, ilk kez 1959 yılında tanıtıldı
Firmanın kurucu ortaklarından Ruth Handler tarafından geliştirilen yetişkin görünümlü oyuncak bebek fikri, tüm dünyada büyük bir ilgi uyandırdı
Barbie oyuncakları, daha ilk andan itibaren inanılmaz bir popülarite yakaladı. Yıllar içerisinde ikon haline gelen Barbie, bugün de dünyanın en bilinen oyuncakları arasında yer alıyor
Öyle ki bazı istatistiklere göre her üç saniyede dünyada bir Barbie bebek satılıyor. Bununla birlikte Amerika Birleşik Devletleri’ndeki 3-12 yaş arasındaki kız çocuklarının yüzde 92’si, en az bir Barbie bebeğe sahip
Geçtiğimiz günlerde gösterime giren Barbie filmi ise ikonik oyuncakları yeniden gündeme getirmiş durumda. Dünya genelinde tam anlamıyla Barbie çılgınlığı yaşanıyor
Farklı coğrafyalardaki milyonlarca sinemasever ve Barbie hayranı, Mattel bebeklerinin yüksek prodüksiyonlu ilk uzun metraj sinema filmini izlemek için salonlara akın ediyor. Bu nedenle filmin gösterime girdikten yalnızca birkaç hafta sonra 1 milyar dolar gişe hasılatını aşan yapımlar arasına girmesi şaşırtıcı değil.
Ancak son dönemdeki Barbie çılgınlığı, bazı tarihsel tartışmaları ve dikkat çeken bir sağlık sorununu da gündeme taşıdı
Barbie; yıllar boyunca astronot, mühendis, doktor ve politikacı gibi meslekleri olan çok sayıda oyuncak üretti. Mattel’e göre bu, firmanın genç kızları olmak istedikleri şey olmaya teşvik etme misyonunun bir parçasıydı.
Kimilerine göre Barbie, kız çocuklarına ve genç kızlara ilham veren önemli bir figürdü. Ancak Barbie’nin göründüğü kadar masum olmadığını düşünenler de vardı
Barbie oyuncakları yıllardır toplumsal cinsiyet rolleri, beden ve güzellik algısı gibi tartışma konularının merkezinde yer alıyor
Dünya genelindeki pek çok insan ve bazı uzmanlara göre Barbie bebeklerinin idealize edilmiş fiziksel özellikleri, özellikle kız çocuklarının beden algılarının bozulmasına sebep oluyor
Uzun boylu, ince belli, zayıf, beyaz tenli ve renkli gözlü Barbie’ler çocukların beden, estetik ve güzellik algıları üzerinde önemli bir bozulmaya sebebiyet veriyor. Üstelik bozulan güzellik ve beden algısı, önemli bir sağlık sorununa neden oluyor: Barbie sendromu!
Barbie sendromu nedir?
Barbie sendromu kabaca, “Barbie bebekleri gibi görünmeyi takıntı haline getiren” insanların yaşadığı bir sağlık sorunu.
Barbie sendromu olan kişiler, sırf Barbie oyuncakları gibi görünebilmek için cerrahi operasyonlar yaptırıyor, kozmetik ürünlere bağımlı hale geliyor
Özellikle ergenlik dönemindeki ortaya çıkan sendrom, kişinin Barbie bebeği gibi görünebilmek için sağlığını hiçe sayacak eylemlerde bulunmasına neden oluyor
Örneğin Barbie bebeklerinin en bilinen özelliklerinden biri, zayıflıkları. Barbie sendromuna yakalanan kişilerde de tehlikeli bir zayıflık arzusu ortaya çıkıyor. Barbie’nin gösterişli yaşam tarzı ve fiziksel görünümü, sendroma yakalanan kişilerin bütünüyle oyuncaklara benzemeye çalışmasına sebep oluyor.
Barbie bebekleri, tehlikeli bir güzellik ve beden anlayışının standart olarak kabul edilmesine sebep oluyor. Bu durum ise mükemmel güzelliğin ancak Barbie bebekleri gibi görünmekle mümkün olabileceği düşüncesini yaratıyor
Elbette uzmanlar, bu güzellik ve beden algısının gerçeklikten uzak ve son derece tehlikeli olduğunu ifade ediyor. Buna karşın Barbie sendromu günümüzde oldukça yaygın. Üstelik uzmanlar geçmiş yıllarda, daha ziyade ergenlerde görülen sendromun yetişkinler arasında da popüler hale geldiğini dile getiriyor.
Pek çok Barbie sendromu vakasında fiziksel ve psikolojik olarak ciddi sağlık sorunları ortaya çıkıyor. Yeme bozukluğu, depresyon, anksiyete, içe kapanma ve düşük özgüven bunlardan bazıları
Peki, insanlar tehlikeli olabilecek sağlık sorunlarıyla karşılaşacaklarını bildikleri halde neden Barbie bebekleri gibi görünmek istiyor? Uzmanlara göre yalnızca bozulan güzellik ve beden algısı yanıtı yeterince açıklayıcı değil!
Bazı araştırmalara göre 5-8 yaş arasındaki kız çocuklarının yüzde 80’i, zayıf kadınların daha başarılı olacağına ve toplum tarafından daha çok sevileceğine inanıyor
Yani Barbie oyuncakları, beden ve güzellik algısının yanında toplumsal cinsiyet ve başarı kriterleri üzerinde de önemli bir etkiye sahip. Örneğin dünya genelindeki en popüler Barbie oyuncakları beyaz tenli, sarı saçlı ve mavi gözlü olanlar. Bu durum, bazı çocuklarda etnik kökenlere karşı bir ön yargı oluşmasına da sebep olabiliyor.
Kısacası Barbie oyuncakları ile yaratılan sağlıksız beden ve güzellik anlayışı ile kadın imgesi, özellikle kız çocuklarını fiziksel ve psikolojik olarak olumsuz etkiliyor. Bu da Barbie sendromunun kökeninde yatan en temel unsurlardan biri
