Antik Mısır’ın sırlarla dolu dünyası, sadece firavunlar ve piramitleriyle değil, aynı zamanda son derece gelişmiş iş hayatı ve meslekleriyle de dikkat çekiyor. Bu medeniyet, karmaşık bir yapıya sahipti ve iş bölümü konusunda oldukça organizeydi. İşçiler, din adamları ve askerler dışında insanlar, toplumun farklı ihtiyaçlarına cevap vermek için çeşitli mesleklerde uzmanlaşmıştı. Antik Mısır’da sadece bugünkü anlamıyla alıştığımız meslekler değil, oldukça ilginç ve sıra dışı işler de bulunuyordu. Bu meslekler, sadece Antik Mısır’ın ihtiyaçlarına yönelik değil, aynı zamanda kültürel ve dini hayatın da ayrılmaz bir parçasıydı. Öyle ki, bazı meslekler medeniyetin devamı için hayati önemdeydi. İşte Antik Mısır popüler meslekler…
1. Astrolog
Antik Mısır’da astroloji bugünkünden biraz farklıydı. Yine yıldızların ve gezegenlerin hareketlerinin dünya üzerindeki etkisine inanıyorlardı. Mısırlılar, gökyüzündeki hareketleri inceleyerek Nil Nehri’nin taşkınlarını önceden tahmin edebiliyordu. Bu, tarım ve yaşam düzenleri için hayati bir bilgi kaynağıydı.
Mısırlıların kendilerine ait takımyıldızları vardı. Ancak Yunanlıların Mısır’a gelişiyle birlikte, Batı astrolojisinin temel taşlarından biri olan 12 burç sistemini de benimsediler. Bu yeni bilgiyi kendi astronomik sistemleriyle birleştirdiler ve astrologlar, Mısır’da saygın bir meslek grubunun parçası haline geldi. Örneğin, M.Ö. 27. yüzyılda yaşamış olan Imhotep, mimar, devlet adamı ve astroloji uzmanı olarak bilinirdi. O, sadece bir devlet adamı değil, aynı zamanda astrolojik danışman olarak kralın en önemli rehberiydi.
Antik Mısır popüler meslekler listesinin en ilgi çekici maddesi belki de şeytan çıkarıcıydı. Antik Mısır’da insanlar, tanrıların, ruhların ve kötü güçlerin varlığına güçlü bir şekilde inanırlardı. Şeytan çıkarıcılar, toplumun ruhsal dünyayla bağlantısını sağlayan en önemli figürlerden biriydi. Hastalık, talihsizlik ya da kötü ruhların etkisi altındaki kişilere yardım etmek için büyüler ve ritüeller uygulayan bu kişiler, “Execration Texts” adı verilen özel büyü metinlerini kullanarak kötü ruhları uzaklaştırmaya çalışıyorlardı.
Bu metinler, sadece hastaları iyileştirmek için değil, aynı zamanda mezar soyguncularını lanetlemek ya da Mısır’ın düşmanlarını yenmek amacıyla da kullanılıyordu. Yani şeytan çıkarıcılar, Mısır’ın hem manevi hem de fiziksel güvenliğinin koruyucuları olarak görülüyordu.
3. Yazıcı
Antik Mısır’ın en prestijli mesleklerinden biri yazıcılıktı. Yazıcılar, toplumun bilgi kaydını tutan, düzeni sağlayan ve aynı zamanda önemli dini ve idari belgeleri hazırlayan kişilerdi. Eski Mısır’da yazıcılar, sosyal statü bakımından üst sınıfa çıkma fırsatı bulabiliyorlardı. Vergi muafiyeti, fiziksel işlerden uzak kalma gibi birçok avantaja sahiptiler.
Katipler, vergi kayıtlarından nüfus sayımlarına kadar birçok önemli idari işlemi yürütüyorlardı. Ayrıca tapınak ve mezarlara çizilen resimler ve dini metinler de onların ellerinden çıkıyordu. Eğitimlerine ise özel okullarda başlar, çıraklık sistemiyle ustalaşırlardı. Yani, sadece bir yazı yazma işi değil, aynı zamanda bilgiyi koruma ve gelecek nesillere aktarma sorumluluğuna da sahiplerdi.
Saç, tarih boyunca pek çok toplumda kişinin sosyal statüsünü ve kimliğini ifade eden bir sembol oldu. Eski Mısır’da da saç stili, bireyin toplumdaki yerini, cinsiyetini ve hayatındaki aşamaları yansıtan önemli bir unsurdu. Mezarlardan çıkan iyi korunmuş resimler ve oymalar, eski Mısırlıların saç stilini nasıl bir sosyal statü göstergesi olarak kullandıklarını anlamamıza olanak tanıyor.
Üst sınıftan insanlar, özellikle krallar ve firavunlar, saçlarını peruklarla gizliyordu. Erkekler saçlarını genellikle kısa keserken ya da kazıtırken, kadınlar saçlarını uzun bırakmayı tercih ediyordu. Mısır’da yalnızca elit tabakaya ait kadın ve erkekler peruk takarken, diğer halk kesimleri doğal saçlarıyla tasvir ediliyordu. Elit sınıfa mensup erkekler ve kadınlar daha uzun ve süslü peruklar takıyor, bu peruklar çoğu zaman altın ya da değerli taşlarla bezeniyordu. Evdeki genç erkekler, daha sade ve kısa peruklar kullanırken, kadınların uzun saçları toplumda bir norm haline gelmişti. Eski Mısır’da saçlara hacim kazandırmak için çeşitli saç eklemeleri de kullanılıyordu.
Peruklar, insan saçı veya at kılından özel mağazalarda üretiliyordu. Saçlar, kumaşa balmumu ve reçine kullanılarak sabitleniyordu. Ayrıca eklemeler, düğüm atılarak, ipliklerle ya da örgülerle saçlara tutturuluyordu. Özellikle törensel peruklar daha ayrıntılı olurdu ve perukların taç kısımlarına hacim kazandırmak için palmiye lifleri kullanıyorlardı. Mısırlılar perukları günlük yaşam, sosyal etkinlikler, festivaller ya da dini ritüeller için farklı stillerde kullanıyordu. Ancak peruklar maliyetli olduğundan, bu çeşitlilik sadece üst sınıfın erişebileceği bir ayrıcalıktı. Bunun yanı sıra, peruklar hijyen açısından da önemli bir işleve sahipti. Sıcak Mısır ikliminde saçları temiz tutmak, kafa derisini güneşten korumak ve bit gibi zararlı böceklerden korunmak için ideal bir yöntemdi.
5. Bira üreticisi
Antik Mısır popüler meslekler listemizin sonuna geldik. Eski Mısır’da bira, hem beslenmenin hem de kültürel yaşamın vazgeçilmez bir parçasıydı. O kadar önemliydi ki, bir yiyecek olarak görülüyordu. Günlük yaşamda, ritüellerde ve kutlamalarda yaygın olarak tüketilen bira, piramit işçilerine bile ödeme olarak veriliyordu ve bu işçilere günde beş litre bira sağlanıyordu.
Sümerler birayı ilk keşfeden uygarlık olarak bilinse de, Mısırlılar bira üretiminde ustalaşarak bu içeceği daha lezzetli ve içimi kolay hale getirdiler. Sümerlerin birası koyu ve yoğun olduğu için pipetle içilmesi gerekiyordu. Mısırlılar ise daha hafif ve yumuşak bir bira üreterek bu sorunu çözdüler.
Mısırlılar, birayı lezzet ve alkol oranına göre sınıflandıryordu. Ortalama alkol içeriği %3 ila %4 arasında değişen biralar, otlar, baharatlar ve meyvelerle tatlandırılıyordu. Özellikle törensel ve kutlama amaçlı biralar, daha kaliteli malzemelerle yapılır ve daha yüksek alkol içeriğine sahip olurdu. Günlük yaşamda tüketilen biraların ise daha hafif ve tatlı olduğu düşünülüyor.
Mısırlıların çoğu evinde bira üretirdi, ancak artan şehir nüfusuyla birlikte büyük ölçekli bira fabrikaları kuruldu. Bu bira üreticileri, günlük tüketim için hafif biralar, törensel etkinlikler için daha özel biralar ve kraliyet aileleri için yüksek kaliteli biralar üretirdi.
20. yüzyılın başlarında, bu konuda, arkeolog T. Eric Peet ilginç bir keşif yaptı. Başlangıçta tahıl depolama alanı olarak düşünülen Abydos’taki bir cenaze alanının, daha sonra dünyanın en eski büyük ölçekli bira fabrikası olduğu anlaşıldı. 2018’de yeniden kazı yapıldığında, bu fabrikanın MÖ 3150 yılına ait olduğu ve elit sınıfın cenaze ritüellerinde kullanılan biraları ürettiği ortaya çıktı. Tahminlere göre bu fabrika, bir seferde yaklaşık 5.900 galon bira üretebiliyordu. Bu devasa üretim, sadece kraliyet ailesine ve elit sınıfa hizmet veren törensel biraları üreten özel bir sistemin parçasıydı.
