Yazımızın birinci kısmında İstanbul’u baz alarak kuzeyden güneye bir güzergah belirlemiştik. En son İzmir ve çevresinde konuşlu kadim kentlerde ve kalıntılarda kalmıştık. Şimdi biraz daha güney ve doğu yönüne ilerliyoruz. Akdeniz ve çevresindeki tarih kokan harabelere yolculuk ediyoruz. Keyifli okumalar!
1. Miletos Antik Kenti (Aydın)
Aydın ili, Didim İlçesi, Balat köyünde yer alan Miletos’un geçmişi cilalı taş devrine kadar uzanmaktadır. Arkaik dönemde denizcilikle parlamış olan kent, Egedeki suların yükselmesi , Büyük Menderes ağzının çoğu kez değişmesi ve toprakların alüvüyonlarla dolması sonucu Miletos’un Ege Denizi ile irtibatı kesilmiştir. Şuanda denizden bayağı içeride kalan kentin, akılcı düşüncenin, geometrinin, astronominin ve felsefenin temellerinin bu şehirde atıldığı yer olarak da bilinmektedir.
Konum
2. Heraklia Antik Kenti (Muğla)
Herakleia kentine Milas – Söke karayolu üzerindeki Çamiçi Beldesinden ayrılan bir yolla ulaşılır. Kent bugünkü Kapıkırı Köyü içerisinde kalmakta olup, Milasa 39 km. uzaklıktadır.Kent, antik çağda Ege Denizinin bir uzantısı olan Latmos Körfezine sahipti. Ancak Menderes Nehrinin getirdiği alüvyonlarla dolması sonucu körfez bugünkü Bafa Gölüne dönüşmüştür.
Konum
3. Euromos Antik Kenti (Muğla)
Milas İlçesi, Selimiye Mahallesi sınırları içinde yer alan ve doğusundaki Kızılbayır Dağı’nın eteklerine yayılan Euromos Antik Kenti, Milas’a yaklaşık 12 km mesafededir. Romalı yazar yaşlı Plinius tarafından “Eurome” olarak adlandırılan kent, daha erken dönemde Kyromos, Hyromos ve Hellenistik Dönem’de de kullanılmış olan Europos isimleriyle de anılmıştır. Büyük İskender’in fethinden sonra Euromos Makedonya, Mısır ve Suriye kralları arasında el değiştirmiştir. Kent, MÖ 201-196 yılları arasında Makedonya Kralı V. Philippos’un denetimine girmiş ve kentin adı Philippoi olmuştur.
Konum
4. Iassos Antik Kenti (Muğla)
İasos, Milas’a 28 km. uzaklıktaki Kıyıkışlacık Köyü içerisindeki üç tarafı denizle çevrili bir yarımada üzerine kurulmuştur. Mitolojiye göre Argos’tan gelenler tarafından kurulduğu ve ismini kolonicilerin başı Iasos’tan aldığı söylenmektedir. M.Ö. 5. yüzyıla kadar Iassos hakkında eski kaynaklarda bilgi yoktur. Kentin kurulduğu alan önceleri bir ada iken daha sonra adanın denizle birleştiği berzah dolmuş ve ada, yarımada haline dönmüştür.
Konum
5. Halikarnassos Mozolesi (Muğla)
Pers kralı MÖ 392’de Güneybatı Anadolu’daki Karia adı verilen bölgede yeni bir satraplık merkezi kurar. Satraplık merkezinin ilk valisi veya satrapı olarak, Myslasa veya bugünkü adıyla Milas’ta yaşayan, Hyssaldomos’un oğlu, Karialı yerel bir asilzade olan Hekatomnos’u seçer. Labraunda’daki Zeus Tapınağı ile arasında 15 kilometrelik kutsal bir yol bulunan Mylasa bu dönemde, anıtsal yapılar ve tapınakları ile önemli bir kent haline gelir. MÖ 377 yılında ölen Hekatomnos’un, yakın zamanda Mylasa’nın merkezinde keşfedilen ve bugün “Hekatomneion” olarak adlandırılan devasa mezar anıtı içindeki muhteşem mermer lahit içine gömüldüğü düşünülmektedir.
Konum
6. Kedrai Antik Kenti (Muğla)
Sedir Adası, Kedrai Antik Kenti ve ünlü Kleopatra Plajı ile tanınıyor. Kedrai bir Karia kenti. Sonradan Rodos devletine bağlanmış. Kedrai sedirler anlamına gelir. Özellikle gemi omurgası yatırmada kullanılan dayanıklı ağaç sedirin adada varlığı bilinmemesine karşın, eski Yunanca’daki anlamı budur. Rodos Karşıyakası’nın en önemli yerleşimlerinden biri olan Kedrai, surlarla kuşatılmıştı. Kule ve duvarları kıyıda izelenebilen kentin orta kesiminde Dor düzeninde Apollon tapınağı bulunur. Tapınaktan bugüne ancak temelleri ulaşabilmiş.
Konum
7. Amos Antik Kenti (Muğla)
Helen dilinde ‘Ana Tanrıça Tapınağı’ anlamına gelen Amos; güzel Marmaris’in Turunç Beldesi Hisarburnu yakınında, Kumlubük koyunun kuzeybatısında yer alan Asarlık Tepesi üzerindedir. Kalıntılar daha çok yoldan eğim ile yükselen bu tepede yoğunlaşmaktadır. Yörenin önemli antik kentlerinden biri olan Amos’ta bulunan kalıntılar antik kentin MÖ.2.yy’dan itibaren yerleşim gördüğünü kanıtlar.
Konum
8. Kaunos Antik Kenti (Muğla)
Antik Çağ’da ticari açıdan önemli bir liman kenti olan Kaunos, zamanla denizin alüvyonlarla dolmasıyla liman özelliğini kaybetmiştir. Tarihin babası Heredot’a göre Kaunoslular Karia’nın yerli halkındandı ama kendilerini Giritli sayıyorlardı. Coğrafyacı Strabon da Kaunos’un tersanesinin ve ağzı kapanabilen bir limanının bulunduğunu yazıyor.
Konum
9. Patara Antik Kenti (Antalya)
Patara Antik Kenti Fethiye-Kalkan arasında Xanthos vadisinin güneybatı ucunda bugünkü Ovagelemiş Köyünde yer almaktadır ve Likya’nın en önemli ve en eski şehirlerinden biridir. Akdeniz Üniversitesinden Prof. Dr. Fahri Işık ve ekibi tarafından 1988 yılından beri kazıları sürdürülen Patara Antik Kenti, arkeolojik ve tarihsel değerlerinin yanında Akdeniz kaplumbağaları Caretta-Carettaların milyonlarca yıldır yumurtalarını bırakıp yavruladıkları ender sahillerden biri olması ile de ayrı bir öneme sahiptir.
Konum
10. Anthipellos Antik Kenti (Antalya)
Antiphellos, Antalya’nın Kaş ilçesinde antik kent ve Kaş’ın Likya dönemindeki isimlerinden biri. Bazı kaynaklarda Nisa veya Meryemlik olarak da geçer. Kaş’ta buluşmuş olan iki dilli bir yazıttan, Kaş’ın altındaki kentin Antiphellos olduğu kesin olarak anlaşılmıştır. Ancak Kaş’ın daha eski ismi Habesos’dur.
Konum
11. Simena Kalesi (Antalya)
Günümüzde Kaleköy olarak anılan antik Simena küçük bir Likya kıyı kenti olup, M.Ö. 4.y.y.dan günümüze kadar iskan görmüş stratejik bir nokta olma özelliği gösterir. Bu özelliğini en canlı yansıtan kalıntı günümüze dek sağlam kalmış kale olup, buradan Kekova ve çevresinin en mükemmel manzaralarını izlemek mümkündür.
Konum
12. Limyra Antik Kenti (Antalya)
Limyra Örenyeri Antalya İlinin Finike İlçesinde bulunmaktadır. Kumluca Finike Karayolu (D400) üzerinde bulunan Finike-Elmalı Karayolu (D635) sapağından yaklaşık 5,5 km uzaklıktadır. Finike Elmalı yolunda (Finike tarafından) yaklaşık 4 km gidildikten sonra Yuvalılar sapağına gelinir (yolun sağ tarafı) burada kahverengi “Limyra” tabelası sizi karşılayacaktır.
Konum
13. Olympos Antik Kenti (Antalya)
“Olympos” kelimesinin eski Yunanca ‘da “ulu dağ” anlamına geldiğine inanılmaktadır. Dünya üzerinde yirmiden fazla dağ ve tepe bu adı taşımaktadır ve bazılarının yakınlarındaki kasaba ve şehirler de bu adı almıştır. Bu tepelerin en ünlüsü, Yunanistan’ın kuzey doğusunda bulunan, eski Yunan tanrılarının evi sayılan, Thessalian tepesidir.
Konum
14. Perge Antik Kenti (Antalya)
Perge Antik Kenti, Geç Klasik, Helenistik ve ağırlıklı olarak Roma İmparatorluk dönemleri bağlamında planlama açısından önem taşıyan bir kenttir. Geç Klasik Dönem’de akropoliste uygulanan plan, Helenistik Dönem içerisindeki genişlemeyle birlikte aşağı kente de taşınmıştır.
Konum
15. Aspendos Antik Kenti (Antalya)
Aspendos Antik Kenti, zengin tarihiyle tanınan Türkiye’nin bulunan önemli kültür varlıklarından biri. MÖ 10. yüzyılda Akalar tarafından kurulmuş olan antik kent, Antalya’nın Serik ilçesinin Belkıs Köyü’nde bulunuyor. Ticaret yolu üzerinde yer aldığı için her daim oldukça önemli bir konuma sahip olan Aspendos Antik Kenti, agora, tiyatro, stadyum, hamam, sarnıçlar, dükkanlar gibi yapılardan oluşuyor.
Konum
