İtalyan kaşif Kristof Kolomb, 1492 yılında Amerika’yı keşfetti ya da sadece bizlere öğretilen bu oldu. Bazı iddialar ve bulgular, Vikinglerin Kolomb’tan 500 yıl önce Amerika’ya ayak bastıklarını gösteriyor. Bu da akıllara “yıllardır bizlere öğretilen Amerika’nın keşfi anlatılandan çok daha farklı olabilir mi? Vikingler Amerika kıtasını, Kristof Kolomb’tan önce mi keşfettiler?” gibi soruları getiriyor.
Birçok iddianın yanı sıra bir kanıt, Vikinglerin Amerika kıtasında bulunduğunu ispat etti. Bu kanıta göre Vikingler Amerika kıtasına, Kolomb’dan 500 yıl önce gittiler. Gelin bu konuyu birlikte inceleyelim.
Vikingler Amerika kıtasını Kolomb’tan önce keşfettiler
‘Viking Çağı’ olarak bilinen bir dönemde Vikingler, durdurulamaz bir güç haline geldiler. Kendilerine has gemileri ile başka diyarları fethetme arzusuyla yurtlarından ayrıldılar. 793 ve 795 yılları arasında sırasıyla İngiltere, İskoçya ve İrlanda’yı fethettiler. 814-855 yılları arasında Vikinglerin bir kısmı doğuya ve güneye yönelerek Normandiya, Fransa ve Endülüs’e saldırdı. Diğer bir kısmı ise kuzey ve batıya doğru giderek 825 yılında Faroe Adaları’na, 870 yılında ise İzlanda’ya ulaştılar.
900 yılında Amerika’nın yanında yer alan dünyanın en büyük adası olan Gröndland’ı, 1000 yılında ise günümüz Kanada’sını buldular. Bu bilgilere göre Vikingler Amerika kıtasını Kolomb’tan 500 yıl önce keşfettiler.
Kızıl Erik ve Gröndland
900 yılında Gunnbjorn Ulfsson tarafından keşfedildi, ancak ilk sömürgeyi kuran kişi Kızıl Erik idi. Kızıl Erik, babasının işlediği bir cinayet yüzünden onunla İzlanda’nın kuzey batısına kaçtı. Buradaki balıkçıların bahsettiği bilinmeyen adalar onu çok etkiledi ve söz konusu adaları bulmak için denize açıldı. 986 yılında Kızıl Erik ve adamları Gröndland’a ulaştılar. Birçok kaynağa sahip olan bu yere yerleştiler ve adına Gröndland (Yeşil Ülke) koydular.
Vikingler, o yıllarda denizlerde dolaşırken pusula ve haritaları yoktu. Kendilerine özgü teknikleri vardı ama bunlar denizlerde rahatça seyahat etmek için yeterli değildi. Bu yüzden sürekli kayboldular ve bazı yerleri şans eseri buldular. Vikingler Amerika kıtasını da böyle keşfedeceklerdi.
Vikingler Amerika’ya ilk gittiklerinde gemilerinden inmediler
Vikinglerin Amerika’yı bulmasıyla ilgili farklı bir rivayet vardır. Bu rivayette İzlanda ve Norveç arasında ticaret yapan Bjarni Herjólfsson anlatılır. Bjarni Herjólfsson, 986 yılında babası ile İzlanda’ya gidecekti, ancak babası varını yoğunu satıp Kızıl Erik ile birlikte Gröndland’a doğru yola çıktı. Bjarni Herjólfsson, adamlarıyla birlikte onların peşinden gitti, ancak bir ara sise girip yolu kaybettiler. Bir süre sonra yeşilliklerle dolu bir kara parçasına yaklaştılar. Bjarni Herjólfsson adamlarının bilinmeyen bu kara parçasına inmesine izin vermedi ve tekrar yola çıktılar. Yaklaşık 4 gün süren yolculuğun ardından Gröndland’a ulaştılar.
Bu olaydan yaklaşık 15 yıl sonra Vikingler Amerika kıtasını keşfedeceklerdi.
Kızıl Erik’in oğlu Leif Ericson Amerika’yı keşfetti
Kızıl Erik’in oğlu olan Leif Ericson, Norveç’te kaldığı sürede dinini değiştirdi ve Hristiyan oldu. İyi bir kaşif olan Leif Ericson, Norveç kralı tarafından Gröndland’ın batı tarafına keşif görevine gönderildi. Ancak Leif’in asıl amacı, Amerika’yı ilk kez görüp rapor eden Bjarni Herjólfsson’dan satın aldığı gemiyle bilinmeyen toprakları kendi gözüyle görmekti. Söz konusu toprakların bugünkü Kanada’nın Newfoundland bölgesi olduğu düşünülüyor.
Keşfine devam eden Leif Ericson, düz kayalıklara sahip bir bölgeyle karşılaştı. Bugünkü Baffin Adası’nı bulan Ericson, buraya eski İskandinavca’da ‘düz kayalık diyarı’ anlamına gelen Helluland adını verdi. Kaşif yoluna devam etti. Bu sefer kumluk topraklar ve ormanlar ile karşılaştı. Bugünkü adı ‘Labrador’ olan bölgeye “ormanlık” anlamına gelen Markland adını verdi ve yeni bir kıta keşfettiğinden habersiz bir şekilde buradan ayrıldı.
Leif Ericson ve ekibi aradan bir süre geçtikten sonra bu bölgeye tekrar geldiler. Bu bölgede iklimin Norveç’e göre daha yumuşak olması, kışın fazla buz oluşmaması, büyük balıklar ve bol miktarda yeşillik olması Ericson’u çok etkiledi. Burada kamp kurdular ve birkaç ev inşa ettiler. Ericson’un Tırkır isimli adamının bölgede yaban üzümü bulmasıyla buranın adına “Vinland” kondu. Bu arada söylememiz gerekir ki Tırkır Türk ismidir. Fakat Tırkır isimli kişinin o coğrafyaya uzak olmaları sebebiyle Türk olduğu düşünülmemektedir. Bunun yerine Tırkır isimli kişinin, o yıllarda Türk isimleri kullanan Macarlardan olduğu tahmin edilmektedir.
1960 yılında Kanada, L’Anse aux Meadows’da bir Viking yerleşkesinin kalıntıları bulundu
1960 yılında Norveçli araştırmacı Helge Ingstad ve arkeolog eşi Anne Stine Ingstad bölgede eski bir Viking yerleşkesinin kalıntılarını buldular. Arkeologlar aynı döneme ait İzlanda ve Grönland’da bulunan MS 1000 yıllarına ait arkeolojik eserler arasındaki benzerlikten burasının bir Viking yerleşkesi olduğunu belirlediler. Gröndland’dan sonraki tek Viking yerleşkesi olan L’Anse aux Meadows, Kolomb’un Amerika keşfinden 500 yıl önce bulunmuştur. Buna göre Vikingler Amerika kıtasını Kolomb’tan 500 yıl önce keşfetmiştir.
Viking yerleşkesinde bulunan kalıntıların 1000 yıllık olduğu kesin bilgidir. Bu bölgede sekiz tane binanın temeli bulunmuştur. Bulunan temellerin en büyüğünün ölçüleri 28.8 metreye 15.6 metredir ve çok sayıda odadan oluşmaktadır. Bunların yanı sıra kazı yerinde Vikinglere ait olan birçok eşya bulunmuştur.
Vinland haritası
Bu haritaya İzlanda Sagalarında Leif Ericson’un yerleştiği aktarılan Vinland’ın yer almasından dolayı “Vinland haritası” adı verildi. 13. yüzyıla ait aslının 15. yüzyılda çizilen kopyası olduğu iddia edildi ve Kolomb Öncesi Okyanus Ötesi Temas’ın delili olarak gösterildi. Ancak 20. yüzyılda hazırlanan sahte bir delil olduğu düşünülmektedir.
