Tüm dünyayı etkisi alan corona virüsü salgını yaklaşık 2.5 yıldır devam ediyor. Virüse karşı geliştirilen aşılar, virüsün yayılım hızını düşürdü. Birçok ülkede ise aşılama çalışmaları devam ediyor. Corona virüsü aşısı öncelikle tek doz yapılmış ardından iki doza ihtiyaç duyulduğu belirtilmişti. Bir süre sonra ise üçüncü dozun da gerekli olduğu açıklanmıştı. Şu anda Türkiye’de 4. doz corona virüsü aşısı randevuları verilmeye başlandı. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 4. doz aşıların yabancı ülkelere seyahat edeceklere yönelik olduğunu açıkladı. 4. doz aşılar, 3. dozdan 21 gün sonrasına tanımlandı. Peki 4.doz gerekli mi, uzmanlar ne diyor?
Ülkemizde 14 Ocak’ta başlayan yaygın aşılamada bugüne kadar, Pfizer-BioNTech ortaklığıyla üretilen mRNA aşısı ile Çin şirketi Sinovac’ın ürettiği inaktif aşı kullanıldı
Haziran sonunda ise 3. doz aşılamaya başlanıldı. Bakan Koca üçüncü doz aşılarla ilgili duyurusunda, “Üçüncü doz aşının faydalı olacağını kararlaştırdık” demiş ancak bu kararın gerekçesini açıklamamıştı
3. doz aşılamaya bir neden olarak, bazı ülkelerde hızla yayılan delta varyantına karşı koruyuculuğu kanıtlanmış bir aşıyla bu doz yaptırmanın varyanta karşı daha fazla koruma sağlaması gösteriliyor. BioNTech’in kurucusu Uğur Şahin aşılarının delta varyantına karşı da etkili olduğunu söylemişti.
Şahin, “Üçüncü doz aşının bağışıklığı yenilemek için yüksek bir değere sahip olabileceğini varsayıyorum. Ancak takviye aşılamanın ne zaman ve ne sıklıkta gerekli olacağını henüz bilmiyoruz” demişti. TTB de 29 Haziran’da Sağlık Bakanlığı’na gönderdiği mektupta, “Gelinen bu aşamada üçüncü doz aşı uygulaması bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır” ifadelerini kullanmıştı.
4. doz aşı için randevular verilmeye başlandı
Türkiye’de 3. ve 4. doz aşı uygulamalarının başlatılması temelde Çin aşısı Sinovac’ın kullanımı ile alakalı. İki doz Sinovac aşısı vurulmuş kişilerde uzun süre koruyuculuğunun az olması nedeniyle, bu kişilere pekiştirme dozu olarak ifade edilen 3. doz aşılar da tanımlandı. 3. dozda ise kişiler Sinovac ya da BioNTech aşısı olabildi.
Bakan Koca ise 4. doz ile ilgili yaptığı açıklamada, iki doz BioNTech ya da üç doz Sinovac aşısı vurulmuş kişilere ilave bir doz daha aşının gerekli olmadığını söyledi ve “Böyle bir tıbbi gereklilik de kesinlikle yoktur” dedi.
Türk Tabipler Birliği ne diyor?
Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve uzmanlar 4. doz aşı kararını aşı tedarikinde sıkışmaya yol açabileceği ve belirlenen 21 günlük sürenin herhangi bir bilimsel veriye dayanmadığı gerekçesiyle eleştirdi. 4. doz aşı randevularında yaşanan karışıklığın da, aşı karşıtlarına yarayacağı uyarısında bulundu.
Kimler 4. doz aşıyı yaptırmalı?
Dördüncü doz aşı ilk başta e-Nabız uygulaması üzerinden sağlık çalışanları, 65 yaş üstü kişiler ve bazı öncelikli meslek grupları için tanımlandı. Ancak daha sonra uygulamada aşı randevuları durduruldu ve yurt dışı seyahati olacak kişiler için yeniden açıldı. Bu zaman zarfında ise bazı 65 yaş üstü kişilerle bazı sağlık çalışanlarının dördüncü aşıları vurulduğu öğrenildi.
Habertürk TV yayınına katılan Ege Üniversitesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Zafer Kurugöl, 3. ve 4. doz aşı arasındaki sürenin kısa olmasına dikkat çekti. Prof. Dr. Kurugöl şu açıklamayı yaptı:
“4. dozun 21 gün sonra yapılmasından bahsediliyor, buna gerek yok. Bu kadar kısa sürede yapıldığında daha iyi antikor elde etmezsiniz, aksine yan etki riskiniz artar. Çalışmalar göstermiştir ki; 1. ve 2. doz arasındaki en iyi süre 9 haftadır. Bu nedenle böyle bir uygulamanın herkese yapılması doğru değil. Yapılacaksa da riskli gruplarda 9 hafta sonra yapılması gerekiyor.”
