Türk Edebiyatında Öyküden ve Romandan Tiyatro Oyununa Uyarlanmış 9 Eser

March 2, 2017

Türk yazınında edebi metinlerin sahneye taşınması sıklıkla karşılaştığımız bir biçimdir. Birçok romancı ve öykücü kendi eserlerini tiyatro metnine dönüştürerek sahneye taşımıştır. Yazınımızdaki bazı edebi metinler tiyatro sanatına kaynak olarak da kullanılmıştır. Söz konusu eserlerde işlenen konu, olayın geçtiği dönem ve karakter yapısı kaynak olma durumunu destekleyen temel bileşenler arasında yer almıştır. Bazen kendi yazarı tarafından, bazen de bir oyun yazarı tarafından eserden sahneye uyarlanmıştır.

Öteden beri yapılan ve üzerinde çalışılan bu uyarlamalar içinden 9 eserin listesini yaptık.

1. Ayışığında Şamata

0000000699698-1
Haldun Taner’in 1954 yılında yayınlanan Ayışığında Çalışkur öyküsünden uyarlanan eser, öykünün temel yapısı değiştirilmeden sahneye uyarlanmıştır. 1977 yılında sahnelenen oyunda anlatılan hikâye, toplumun mevcut ahlak yapısını irdelediği gibi aynı zamanda değişen zamana da vurgu yaparak kendini var edebilmiştir.

2. 72. Koğuş

72. koğuş0002

72. Koğuş, Orhan Kemal’in aynı adlı öyküsünden uyarlanarak sahneye taşınmıştır. Kendisi de bir süre cezaevinde tutuklu bulunan yazar, koğuş arkadaşlarını ve dönemin siyasal yapısını da oyun içerisindeki hikâyeler üzerinden aktarmıştır.

3. Susuz Yaz

susuz_yaz_20081071641

Susuz Yaz, Necati Cumalı’nın aynı isimle oyunlaştırılmış olan eseridir. Aynı zamanda 1963 yılında Metin Erksan yönetmenliğinde beyaz perdeye de aktarılmıştır. Anlatılan hikâyede susuzluğun yarattığı ve sürekli hale getirdiği çatışma, insani olan bileşenler üzerinden irdelenerek aktarılmıştır.

4. Sular Aydınlanıyordu

887839

Sular Aydınlanıyordu, Nezihe Meriç’in Özsu öyküsünden yola çıkılarak sahneye uyarlanmıştır. Tek kişilik bir oyundur ve aynı zamanda dokuz farklı karaktere sahip kadının bir olay içerisinde yer alışını anlatmaktadır.

5. Bağlama

454

Oyun, Ülkü Ayvaz’ın aynı adlı öyküsünden uyarlanarak sahneye uygun hale getirilmiştir. Temelde aile hikâyesi üzerinden ilerlemektedir ve bir tür kuşak ilişkisi/kırılması temelinden hareketle aktarım sağlanmıştır.

6. Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz

0000000187061-1
Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz, Aziz Nesin’in aynı adla yayınlanan romanından tiyatroya uyarlanmıştır. Anlatılan hikâye, aksayan ve doğru çalışmayan devlet yapısının eleştirisini Yaşar Yaşamaz isimli karakter üzerinden doğrudan ele almaktadır.

7. Sultan Hamid Düşerken

9ec70693701c1184244fd9470a6684de

Nahid Sırrı Örik’in 1947 yılında kaleme aldığı roman, 1976 yılında Kemal Bekir tarafından Düşüş adıyla tiyatroya uyarlanmıştır. Hikâye, aşk ilişkisi etrafından hareketle içinden geçtiği dönemin koşullarını da anlatarak aktarım yapan tarihi bir eserdir.

8. Yer Demir Gök Bakır

Yer_demir_gok_bak›r-3308

Yer Demir Gök Bakır, Yaşar Kemal’in aynı adlı romanından tiyatroya uyarlanmıştır. Roman, aynı zamanda 1987 yılında Zülfü Livaneli tarafından beyaz perdeye de aktarılmıştır. Anadolu’da geçen hikâye, yoksulluğun doğurduğu toplumsal sonuçların etrafında gelişerek hurefelere olan bağlılığın sonuçlarını da gözler önüne sermektedir.

9. Hababam Sınıfı Müzikali

hababam sınıfı

Hababam Sınıfı Müzikali, 1981 yılında Yavuz Turgul tarafından oyunlaştırılmıştır. Rıfat Ilgaz’ın Hababam Sınıfı hikâyelerinden uyarlanan filmlerin ardından yapılan bu uyarlamada da filmdeki bazı oyuncular rol almıştır.

BONUS – Hababam Sınıfı Müzikali’nden Bir Kesit

Yorum Bırakın

E-mail adresiniz paylaşılmayacaktır.*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>