Parazitlerin dünyası çoğu zaman gözle görülmeyen ama insan ve hayvan sağlığı üzerinde yıkıcı etkiler bırakabilen canlılarla dolu. Bu canlılardan biri de adını duyduğunuzda bile tüylerinizi diken diken edebilecek kadar ürkütücü olan Yeni Dünya vida kurdu sineği. Bilimsel adı Cochliomyia hominivorax olan bu parazit, sıradan bir sinekten çok daha tehlikeli çünkü larvaları sadece ölü dokularla değil, canlı etle de besleniyor. Bu yüzden ona et yiyen sinek deniyor ve meydana getirdiği hastalık “travmatik miyazis” olarak biliniyor. Özellikle tropikal bölgelerde görülen bu parazit, çiftlik hayvanlarından evcil dostlarımıza, hatta insanlara kadar geniş bir yelpazeyi tehdit ediyor. Yumurtalarını açık yaralara bırakarak başlayan yaşam döngüsü, kısa sürede derinleşen yaralar, ağır enfeksiyonlar ve kimi zaman ölümcül sonuçlarla devam ediyor. Sadece biyolojik bir sorun olmaktan öteye geçen Yeni Dünya vida kurdu, hem tarım ekonomisini hem de halk sağlığını tehdit eden bir unsur haline geldi.
Etle beslenen Yeni Dünya vida kurdu nedir?
Kulağa bilim kurgu filmi gibi gelse de “Yeni Dünya vida kurdu” ya da bilinen diğer adıyla Yeni Dünya vida kurdu sineği (Cochliomyia hominivorax), gerçek bir biyolojik tehdit. Bu parazit, sineklerin larva evresinde ortaya çıkar ve ne yazık ki yalnızca ölü dokularla değil, canlı etle beslenir. İşte bu yüzden ona et yiyen sinek denir.
Adının “vida” ile anılmasının sebebi, kurtçukların deriye vidalanır gibi gömülmesidir
Düşünün; dişi sinek bir yaranın üzerine yüzlerce yumurta bırakır, bu yumurtalar 12–24 saat içinde çatlar ve minik kurtçuklar adeta matkap gibi deriye girip içeriden yemeye başlar. Sonuç? Hızla büyüyen ve derinleşen yaralar… Eğer tedavi edilmezse bu durum, özellikle hayvanlarda, bazen de insanlarda ölümcül sonuçlara yol açabilir.
“Yeni Dünya vida kurdu insanları nasıl etkiler?” diye soracak olursanız, işin en ürkütücü yanı burasıdır. İnsanların yaralarına, hatta burun ve kulak gibi vücut açıklıklarına yerleşebilir. Çocuklar, yaşlılar ve bağışıklığı zayıf bireyler özellikle risk altındadır. Hastalığın adı “travmatik miyazis”tir ve çoğu zaman acil tıbbi müdahale gerektirir.
Hayvanlar daha büyük tehdit altında
Elbette asıl tehlike çiftlik hayvanları, evcil dostlarımız ve yaban hayatı için geçerlidir. Bu et yiyen parazit, özellikle tropikal bölgelerde hayvancılığı tehdit eden en büyük sorunlardan biridir. Yaralı hayvanların açık dokularına yerleşerek kısa sürede büyük hasarlar bırakır. Bu yüzden Latin Amerika, Karayipler ve Güney Amerika ülkelerinde yoğun şekilde görülür.
Koruyucu yöntemler: Hayvanlara insektisit püskürtme veya deri altı enjeksiyon (örneğin doramektin) uygulanabilir.
Kısır böcek tekniği (SIT): Belki de en zekice yöntem bu! Erkek sinekler laboratuvarda kısırlaştırılıyor ve doğaya bırakılıyor. Dişi sinekler onlarla çiftleşince, yumurtalar kısır çıkıyor ve popülasyon giderek azalıyor. ABD bu yöntemle yıllar önce paraziti sınırlarından silmeyi başardı.
Neleri kontrol etmelisiniz?
Eğer hayvan besliyorsanız veya seyahat eden evcil dostlarınız varsa şu belirtilere dikkat edin:
Hayvanda huzursuzluk, baş sallama
Çürük benzeri ağır bir koku
Açık yaralarda kıpırdayan kurtçukların görülmesi
Böyle bir şeyle karşılaştığınızda vakit kaybetmeden veteriner ya da sağlık uzmanına başvurmalısınız. Çünkü bu et yiyen sinek ihmale gelmez.
