Time Dergisi’nin sağlık bölümünde kahvaltı hakkında enteresan bilgiler yayınlandı. En önemli öğündür dediğimiz kahvaltıyı yapmazsak çok da bir şey kaçırmazmışız diyorlar.
Yahu biz yıllarca sabah kahvaltısında ballı sütten kaçmış nesiliz aklınız nerdeydi o zamanlar. Şimdi büyüdük, hafta sonu Beşiktaş kahvaltıcılarının, Kurtuluş Göreme’nin, Taksim Lades’in dibine vuracağız, yumurtanın gözünü çıkartıp, balla kaymağı dansöz edeceğiz, bilim adamları devreye giriyor! Kaç senedir nerdeydiniz? Neden istediğimiz kadar sucuk yiyebileceğimiz zamanı beklediniz?
Yapılan derleme kahvaltıya yüklenen bazı anlamların artık mitleştirilmiş gerçekler olduğunu, bilimsel gerçeklerinse farklı olduğunun atını çiziyor.
Mit 1: Kahvaltı kilo vermede en önemli öğündür
Önceki araştırmalara göre kahvaltı obeziteyle mücadelede bile en önemli öğün olarak geçiyor. Hatta günlük yaşantımızda da “kuvvetli kahvaltı” yapmanın önemini sürekli duyarız. Kahvaltıdan bişey olmaz “yakılır” diyerek her sabah 5 poğaça gömen arkadaşlar ayrı araştırmanın konusu. Onlar artık özel sağlık sigortası kapsamına dahi alınmıyorlar.
The American Journal of Clinical Nutrition adlı klinik beslenmeyle ilgili dergide yayınlanan araştırmalara göre sağlıklı bir kahvaltının güne başlamak için iyi bir yol olduğu, ancak bunun kilo düzeninizle bir alakası olmadığı açıklanıyor. Yani kahvaltı yapılmadığında gün içinde çok daha fazla yemek yenileceği ve kalori düzeninin bozulacağı yönündeki inanış pek de doğru değilmiş.
Düzenli kahvaltı yapan ve yapmayan denekler üzerinde araştırmalar yapılmış ve özellikle diyet yapan insanların kahvaltının önemine inandıklarının, ancak kahvaltının kilo verme düzenine bir etkisi olmadığı sonucuna ulaşılmış.
Metabolizmada gerçek bir etki bırakmak için tüm yeme alışkanlığımızın değişmesi ve bunun fiziksel aktiviteyle desteklenmesi gerekiyormuş. Bu sonuncusunu biliyorduk zaten ama kahvaltının karizması biraz çizilmedi değil.
Mit 2: Kahvaltı kalp sağlığı için önemlidir
Böyle bir mit varmıymış biz duymadık ama adamlar yazdıklarına göre varmış demek ki. Aynı dergide yayınlanan araştırmaya göre eski inanışın aksine kahvaltı yapıp yapmamanın cardiovascular sistem üzerinde neredeyse hiç bir etkisi yokmuş.
Mit 3: Kahvaltı yapmazsan gün içinde daha fazla yemek yersin
Aç olup olmadığın önemli değil kahvaltını yap, yoksa gün içinde daha çok yemek yemek zorunda kalırsın, çünkü daha çok kaloriye ihtiyaç duyarsın inanışı da pek doğru değilmiş. Kahvaltıyı atlayınca öğlen yemeğinde daha çok acıktığımız bir gerçek ancak günün sonunda tüketilen kaloriler arasında bir fark olmadığı söyleniyor. Eski araştırmalara göre kahvaltının metabolizmayı hızlandırdığı böylece yakılan kalori miktarının da arttığı yönündeydi.
Eğer aç uyanıyorsanız kesinlikle sağlıklı bir kahvaltı etmelisiniz ancak amacınız gün içinde daha az acıkmaksa yapmanız gereken asıl şey protein öncelikli bir diyet olmalı. Uzmanlara göre protein öncelikli bir diyet açlığı bastıran peptide YY ve leptin hormonlarının çoğalmasını sağlıyor. Yani gün içindeki açlık tokluk hissi kahvaltıdan daha çok düzgün bir protein diyetiyle alakalı.
Mit 4: Herkes kesinlikle kahvaltı yapmalı
Araştırmaya göre eğer atletseniz bu doğru. Yani yoğun fiziksel aktiviteyle meşgulseniz evet antremandan önce mutlaka kahvaltı yapmalısınız.
Pazartesi sabahı işe gitmek için herkesin yoğun moral motivasyona ihtiyaç duyduğu bir gerçek ama bu durumun kalori almakla çok da bir alakası yok. Çünkü araba kullandığımızda ya da servise binip ofise geldiğimizde sandığımız kadar çok kaloriye ihtiyaç duymuyoruz. Yani akşam yemeğinden kalan enerjimiz bunların üstesinden gelmeye hayli yeterli.
Yalnız bu araştırmada metrobüs gerçeğinin göz önüne alındığını sanmıyoruz. Bu yüzden metrobüse binen ya da sabah işe gitmek için kıta değiştiren arkadaşlar neyi, ne kadar, ne sıklıkla yemek istiyorlarsa yiyebilirler. Bilimin henüz o metabolizmaya uygun bir araştırma yapılabilecek kadar geliştiğine inanmıyoruz…
Mit 5: Sabahları çok çay, kahve içmek su kaybına sebep olur
Çay ve kahvenin içindeki kafeinin dehidrasyona yani su kaybına sebep olduğu bir gerçek. Ama iyi bir haberimiz var, çay ve kahve suyla yapılıyor 🙂 Artık Türk insanı için neredeyse bir Hacettepe bir Çapa kıvamına gelen Amerikan Mayo Clinic raporuna göre kafeinin sebep olduğu su kaybı, çay ve kahvenin demleme suyuyla dengelenmekte.
Sonuç? Bizim bu araştırmadan anladığımız kahvaltının anlatıldığı kadar mucize bir öğün olmadığı ama açsak da atlamamız gerektiği ve kahvaltıyı, börek, kurabiye, poğaça gibi şeylerle yapmanın sağlık açısından yarardan çok zarar verdiği. Tost en güzeli. Biz hep tost yiyiyoruz 🙂
