George Orwell, J.K. Rowling, Voltaire ve daha fazlası… Hepsi edebiyat derslerinde ya da entelektüel sohbetlerimizde sıkça duyduğumuz isimler. Peki bu yazarların mahlas (takma ad) kullanarak eser verdiğini biliyor muydunuz? Kimi sırf kadın olduğu için engellendi, kimi babasından destek görmediği için kendisini gizlemek zorunda kaldı… Sizler için dünyaca ünlü yazarlar arasından en öne çıkanların neden mahlas kullandığını araştırdık?
1. Lewis Carroll
Daha çok “Alice Harikalar Diyarında” kitabıyla tanınan İngiliz yazar Lewis Carroll’un asıl adı Charles Lutwidge Dodgson‘dır. Dodgson, bu takma adı 1856’da aldı. Lewis Carroll Kuzey Amerika Derneği‘ne göre Dodgson, mütevazı bir yazardı ve kişisel hayatının mahremiyetini korumak istiyordu. Hatta Oxford’daki ofisine “Carroll” ismiyle gelen mektupları inkar etmiyor, kabul ediyordu.
Dünyaca ünlü yazar, asıl adını önce Latinceleştirerek “Carolus Ludovicus” olarak kullandı. Daha sonra iki ismin yerini değiştirdi ve ismine İngiliz havası kattı. Sonuçta yazarın mahlası Lewis Carroll oldu.
2. Joseph Conrad
Modernizmin öncülerinden Polonya asıllı İngiliz yazar Joseph Conrad’ın asıl ismi Józef Teodor Konrad Korzeniowski. Takdir edersiniz ki söylemesi epey zaman bir ismi var yazarımızın?. Conrad, 1800’lerin sonlarında yazılarını yayımlamaya başladı. Bu sırada ismini kısaltıp İngilizceleştirdi. Ve sonuç olarak Joseph Conrad ismiyle yazılarını yayımladı.
Bazı Polonyalı entelektüeller, Conrad’ın bu tavrını “ana vatanına saygısızlık” olarak değerlendirdi. Conrad ise bu eleştirilere şu yanıtı verdi:
“Benim Polonyalı olduğumu herkes bilir. Józef Konrad benim Hristiyan ismimdir. Yabancılar yanlış söyleyebildiği için asıl soyadım yerine Konrad soyadını kullanıyorum. Bu benim ülkeme sadakatsizlik ettiğimi göstermiyor”
3. Pablo Neruda
Dünyaca ünlü Şilili yazar Pablo Neruda da mahlas kullanan yazarlar arasında yer alıyor. Neruda’nın asıl adı ise Ricardo Eliecer Neftalí Reyes Basoalto idi. Gördüğünüz üzere asıl adı ile mahlası arasında dağlar kadar fark var?. Peki Neruda neden böyle bir isim seçti dersiniz?
Yazarımız küçük yaşlardan itibaren edebiyatla ilgileniyordu ancak babası onaylamıyordu?. Basoalto kendi şiirini yayımlamaya başladığında, babasına ipucu vermeyecek bir imzaya ihtiyacı vardı. Sonuç olarak Çek şair Jan Neruda‘ya saygı duymak için Pablo Neruda mahlasını seçti. Basoalto daha sonra takma adını yasal adı olarak kabul etti.
4. Stan Lee
Şimdiye kadar hep roman ve şiir gibi türlerin yazarlarından söz ettik. Biraz da ünlü çizgi romancı Stan Lee’den söz edelim. Stan Lee Spider-Man, X-Men, Iron Man, Thor, Hulk, Black Widow ve daha pek çok sayısız kurgusal karakter yarattı . Bu yönüyle sadece edebiyat dünyasını değil, sinema dünyasını da etkiledi.
Stan Lee, esas olarak çizgi roman yazıyordu. Ancak daha ciddi edebi ürünler vermek isteyince gerçek ismini (Stanley Martin Lieber) saklamak istedi. Çizgi romanları “Stan Lee” takma adıyla yazdı. Sonunda bir çizgi roman yazarı olarak dünya çapında tanındıktan sonra bu ismi, yasal adı olarak kabul etti.
Buraya kadar hep erkek yazarlardan söz ettik. Ancak tarih ne yazık ki, sırf kadın olduğu için ismini gizlemek zorunda kalan yazarlarla dolu?. Bugün dünyaca ünlü yazarlar arasında yer alan, Harry Potter serisinin yazarı J.K. Rowling de bunlardan biri.
Yazarın asıl ismi Joanne Rowling ancak Harry Potter serisinin yayınevi, o dönem hedef kitle olan ergenlik öncesi çocukların bir kadın tarafından yazılan büyücülük hikayelerini okuyacağına ihtimal vermiyordu. Bu yüzden ondan kitabın yazarı olarak tam adı yerine adının baş harflerini kullanmasını istediler. Rowling’in ikinci adı yoktu bu yüzden anneannesinin ismini yani Kathleen‘i ödünç aldı ve ilk iki ismini kısaltarak J.K. Rowling ismini ortaya çıkardı.
6. Voltaire
Aydınlanma hareketine ve Fransız Devrimi’ne büyük katkısı olan yazar ve filozof Voltaire’in asıl adı ise François Marie Arouet‘dir. Kendisi 1700’lerde Bastille’de hapsedildiğinde bir oyun yazdı. Ancak özellikle ailesiyle ilgili geçmişinden kopuşunu göstermek için bu yazıda Voltaire mahlasını kullandı.
Dünyaca ünlü yazarlar arasında yer alan Voltaire, soyadını ve le jeune’un ilk harflerini aldı – “Arouet l (e) j (eune)” – ve yerlerini değiştirdi. Voltaire Vakfı, o zamanlar yardımcı bir şekilde I ve j ile u ve v’nin tipografik olarak birbirinin yerine kullanılabileceğini belirtiyor.
7. George Orwell
Dünyaca ünlü yazarlar arasında Hayvan Çiftliği, 1984 gibi bugün bile çok konuşulan romanlarıyla yer edinen İngiliz yazar George Orwell’i de konuşalım. Yazarın asıl ismi Eric Arthur Blair‘dir. Blair, ilk kitabı Down and Out in Paris and London‘ı (Paris ve Londra’da Beş Parasız) yayımlamadan önce ailesinin yoksulluk döneminden utanmaması için bir takma ad kullanmaya karar verdi.
Orwell Vakfı’na göre George Orwell adı, Kral George VI‘nın ve yerel bir nehrin adının bir karışımıdır.
8. Ann Landers
Söz konusu ünlü yazarlar olur da ABD’de bir döneme damga vuran Ann Landers’dan bahsetmeyiz miyiz?? Ann Landers aslında gerçek birinin ismi değildi, mahlastı. Chicago Sun-Times gazetesindeki “Ask Ann Landers” (Ann Landers’a Sor) köşesinde insanlara tavsiyeler veren bir yazarın takma adıydı. Bu köşede Ruth Crowley yazı yazmaya başlamıştı. Crowley, zaten hali hazırda çocuk bakımı hakkında bir gazete köşesi yazıyordu. Bu yüzden okuyucuların ikisini karıştırmasını istemedi ve Ann Landers ismini kullandı. Bu ismi ise aile dostları Bill Landers‘tan ödünç aldı ve gerçek kimliğini bir sır olarak saklamak için çaba gösterdi.
Ardından Ruth Crowley vefat edince köşeyi Esther Pauline “Eppie” Lederer devraldı. Lederer, 47 yıl boyunca bu köşede yazdı. Lederer, o kadar etkili biri haline geldi ki 1978 Dünya Almanak araştırması, onu Amerika Birleşik Devletleri’ndeki en etkili kadın seçti.
BONUS: Biraz da Halide Edip Adıvar, Aziz Nesin, Orhan Veli Kanık gibi Türk edebiyatının usta isimlerinin hangi mahlasları kullandığını incelemeye ne dersiniz? Okumak için buraya tıklayın
Kitap okumaya 3 yaşındayken "okubiçi" diyerek başlayan, sonrasında amatör yazarlıktan editörlüğe kadar kitapla ve içerikle ilgili pek çok alanda yer edinen bir psikolojik danışmanlık ve rehberlik mezunu. Hayat boyu öğrenmeye ve değişimin gücüne itimat eden, keşfetmeye ve yürümeye bayılan, şarap ve palmiye delisi. Özgürlüğün yollarda olduğuna can-ı gönülden inanan, kendisini ruhen İzmirli diye tanıtan bir alyoşa.
