Ramazan ayı, dünyanın dört bir yanındaki milyonlarca Müslüman için manevi bir yenilenme dönemi anlamına geliyor. Ancak bu kutsal ay, herkes için aynı saatlerde yaşanmıyor. Çünkü Ramazan’ın başlangıcı ve oruç süresi, tamamen Ay takvimine ve coğrafi konuma bağlı olarak değişiyor. Bu yıl Ramazan, bazı ülkelerde 17 Şubat Salı akşamı kılınacak teravih namazıyla başlarken, bazı ülkelerde ise 18 Şubat Çarşamba günü başlayacak. Türkiye’de Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayımladığı takvime göre ilk teravih 18 Şubat’ta kılınacak, ilk sahura ise 19 Şubat’ta kalkılacak. Ancak asıl dikkat çeken konu, ülkeler arasındaki oruç süresi farkları. Çünkü bu yıl güney yarımküre yaz mevsimini yaşadığı için en uzun oruçlar burada tutulacak. İşte ülkelere göre oruç tutma süreleri…
Ülkelere göre oruç tutma süreleri neden değişiyor?
Ramazan ayı, Miladi takvime göre her yıl yaklaşık 11 gün geriye geliyor. Bunun nedeni, İslam takviminin Ay’ın döngülerine dayanması. Bu durum Ramazan’ın bazen yazın, bazen kışın yaşanmasına neden oluyor.
Oruç süresi ise doğrudan gün uzunluğuna bağlı. Güneşin doğuşuyla başlayan oruç, gün batımında sona eriyor. Dolayısıyla gün ne kadar uzunsa, oruç süresi de o kadar artıyor. Güney yarımküre şu anda yaz mevsiminde olduğu için günler daha uzun. Kuzey yarımkürede ise kış yaşandığından oruç süreleri görece daha kısa.
En uzun oruç nerede tutulacak?
Genellikle dünyanın en güneydeki şehirlerinden biri olarak kabul edilen Puerto Williams, bu yıl en uzun oruçlardan birine sahne olacak. Şili’de bulunan bu şehirde Ramazan’ın başında oruç yaklaşık 06:30’dan 21:00’e kadar, yani yaklaşık 14,5 saat sürecek.
Arjantin’in başkenti Buenos Aires’te yaşayanlar ise Ramazan’ın ilk günlerinde yaklaşık 13 saat 15 dakika oruç tutacak. Benzer şekilde Yeni Zelanda’nın en büyük şehirlerinden Auckland’da da oruç süresi 13 saatin üzerinde başlayacak.
Güney yarımkürede yazın etkisiyle günler uzun olduğu için bu bölgelerde yaşayan Müslümanlar, kuzey yarımküreye kıyasla daha uzun süre oruç tutacak.
Kuzey yarımkürede ise tablo biraz daha farklı. Kış mevsimi nedeniyle günler daha kısa ve bu durum oruç sürelerini doğrudan etkiliyor
Örneğin Grönland’ın başkenti Nuuk’ta Ramazan yaklaşık 9 saatlik bir oruçla başlayacak. Ancak dikkat çekici bir detay var: Ay boyunca günler uzayacağı için Ramazan sonunda oruç süresi 12 saati aşacak. Yani ay içinde yaklaşık 3 saatlik bir artış yaşanacak.
Daha kuzey bölgelerde, özellikle Norveç ve Rusya’nın bazı kesimlerinde Ramazan yaz aylarına denk geldiğinde oruç süresi 20 saate kadar çıkabiliyor. Bu tür uç bölgelerde yaşayan Müslümanlar ise genellikle Mekke saatlerini esas almayı tercih ediyor.
Mekke’de oruç süresi ne kadar?
Mekke’de Ramazan’ın başlangıcında sahur yaklaşık 06:50’de, iftar ise 18:20’de olacak. Bu da yaklaşık 11,5 saatlik bir oruç anlamına geliyor. Ramazan’ın sonunda bu süreye yaklaşık yarım saat daha eklenecek.
Arap dünyasının büyük bölümünde de günlük oruç süresi 12 ila 13 saat arasında değişecek. Bu durum, ekvatora yakın bölgelerde gün uzunluğunun yıl boyunca daha dengeli olmasından kaynaklanıyor.
Türkiye’de oruç süreleri nasıl olacak?
Türkiye’de şehirler arasında da dikkat çekici farklar var. En kalabalık şehir olan İstanbul’da ilk iftar 19 Şubat’ta 18:49’da yapılacak. Başkent Ankara’da ise ilk oruç 18:35’te açılacak. Türkiye’nin en batısında yer alan Gökçeada’da Ramazan’ın ilk günü 13 saat 15 dakika oruç tutulacak. Ayın son gününde ise bu süre 12 saat 19 dakikaya düşecek.
En doğuda bulunan Iğdır’ın Aralık ilçesinde ise Ramazan’ın ilk günü oruç süresi 12 saat 22 dakika olacak, son gününde ise 12 saat 42 dakikaya çıkacak. Yani Türkiye içinde bile doğu ile batı arasında bir saati aşan iftar farkı görülebiliyor. Örneğin Gökçeada’da yaşayanlar, Ramazan’ın ilk günü Aralık ilçesine göre oruçlarını 1 saat 14 dakika daha geç açacak.
Kuzey yarımkürede yaşayanlar için dikkat çeken bir diğer detay ise şu: Ramazan, önümüzdeki yıllarda kış aylarına daha da yaklaşacağı için 2031 yılına kadar oruç süreleri her yıl biraz daha azalacak
Bu da özellikle uzun yaz oruçlarından yorulanlar için daha kısa günler anlamına geliyor. Ramazan, dünyanın neresinde olursanız olun aynı manevi atmosferi paylaşmayı mümkün kılıyor. Ancak coğrafya, iklim ve mevsimler bu deneyimin fiziksel boyutunu ciddi şekilde değiştiriyor. Kimi yerde 9 saat, kimi yerde 14 saat süren oruç; aynı ibadetin farklı şartlar altında yerine getirildiğini gösteriyor. Bu yıl en uzun oruç güney yarımkürede tutulacak gibi görünüyor. Ama Ramazan’ın döngüsel yapısı sayesinde roller her yıl değişmeye devam edecek.
