Tim Burton diyince aklımıza ilk “masalsı, hayal gücü” kavramları geliyor. Olağan dışı ögelerle oldukça karakteristik bir düşünce biçimi sunan usta yönetmen Burton, çektiği masalsı filmlerle kendine has bir tarz yaratmıştır. Detaylarıyla öğrenmek isteyeceğiniz Tim Burton ve Burton sinemasını sizlerle tanıştırıyoruz! Detay hastası, enteresan bir modern dünya masalcısı “Tim Burton” sizlerle…
Timothy William Burton, 25 Ağustos 1958’de Bill Burton ve Jean Erickson’ın ilk oğulları olarak Kaliforniya’da dünyaya geldi
İçine kapanık bir çocuk olması bizleri şaşırttı mı? Hayır. 12 yaşında ailesiyle yaşayamayacağını anlayıp babaannesinin yanına taşınmış
Arkadaşlarıyla oynamak ya da yaşıtlarının yaptığı diğer aktiviteler yerine, karikatür çizip düşük bütçeli korku filmleri izlemeyi tercih ediyormuş.
13 yaşında ilk filmi “The Island of Doctor Agor” u çekti
Küçüklüğünden itibaren film çekmeye başlayan Tim Burton, Stop-motion tekniği ile ya da 8 mm’ye sessiz filmler çekiyordu. O dönem çektiği “The Island of Doctor Agor” ilk filmi olarak bilinir.
Tim Burton’ın ilham kaynağı “Vincent Price”
Vincent Price, düşük bütçeli korku filmlerindeki rolleriyle meşhur bir sanatçı. Tüm Burton’ın tüm kariyerini etkileyen Price, Burton sinemasında çok önemli bir yere sahip. Unutulmaz kült korku filmi aktörü Vincent Price’ın rol aldığı yapımlar, olay örgüsü bakımından da klasik Tim Burton gotik temasının etkisini taşıyor. Her özelliği ile Vincent, Tim Burton sineması hakkında bir yol gösterici, sinemasal bir otobiyografi olarak başarılı bir şekilde karşımıza çıkıyor. Birbirleri arasındaki etkileşimin her daim sürdüğü bu ikili adeta gotik ve enteresan yapımların mihenk taşını oluşturuyor!
“Walt Disney” süreci Tim Buton için başlıyor
Üç yıl boyunca California Institute of the Arts’ta animasyon eğitimi alan Burton, daha sonrasında animatör çırağı olarak Walt Disney Stüdyoları’nda çalışmaya başladı.
Disney stüdyoları, Burton’ın çizimlerini alışılmışın dışında buldu ve reddetti!
Disney’de çalıştığı zamanlar “The Fox and the Hound” için çizimler yaptı. Oluşturduğu karakterler, Disney’in sıradanlaşmış karakter çizimlerinden çok farklı olduğu gerekçesiyle stüdyo tarafından reddedildi. Disney’inbu alışılmış çizgideki sıradanlığı da Tim Burton’ı rahatsız ediyordu. Burada geçirdiği zamanın ona katmış olduğu en önemli şey ise; Nightmare Before Christmas’ın karakterlerinin temelini burada atmış olmasıdır.
1979 yılında ilk animasyonu Stalk Of The Celery Monster’ı, 1982 yılında da ilk stop-motion filmi Vincent’ı yaptı
1982 yılında da ilk stop-motion filmi Vincent, kendisini “Vincent Price” olarak hayal eden küçük bir çocuğu konu alıyordu.
1984 yapımı “Frankenweenie” adlı siyah beyaz ilk kısa filmini çekti
Filmde, Barret Oliver, Daniel Stern, Shelley Duvall ve Sophia Coppola rol aldı. Konusu ise şöyle; Victor adında bir çocuğun, trafik kazasında kaybettiği köpeği Sparky’yi canlandırmaya çalışmasını anlatıyor (Frankenstein etkisi). Birçok festivalde övgüler alan filmi Disney çocuklar için çok korkutucu buldu ve yayımlamadı. Sonrasında da Tim Burton kovulmuş oldu… Fakat ironik bir şekilde film, 2012 yılında Disney tarafından uzun metrajlı olarak Tim Burton yönetmenliğinde yeniden vizyona girdi!
Pee-Wee’s Big Adventure adlı filmi çekti ve bu film sayesinde Danny Elfman’la çok sıkı dost oldular
1985 yılında çekilen ve 7 milyon dolara mal olan bu film, 40 milyon dolar hasılat yaptı! Dostlukları ise şöyle başladı; Burton filmin müzikleri için Oingo Boingo grubunun vokalisti olan Danny Elfman’la anlaştı ve o günden beri Elfman Burton’ın birçok filmine müzik yaptı.
Pee-Wee’s Big Adventure trailer
Ödüllerle dolu ilk başyapıt: Beetlejuice
Senaryosu Michael McDowell’a ait olan Beterböcek, Tim Burton’ın sonraki filmlerinde de göreceğimiz karakteristik özelliklerin tamamını barındırıyordu. Filmde Alec Baldwin, Geena Davis, Winona Ryder, Michael Keaton oynadı. Bir trafik kazasında ölen, fakat öldükten sonra diğer dünyaya hemen kabul edilmeyip, Beterböcek adlı hortlaktan yardım isteyen bir çift anlatılıyor. Burton’ın bu filmi 80 milyon doların üzerinde hasılat yaptı, en iyi makyaj dalında Oscar kazandı ve makyaj ve özel efekt dallarında BAFTA’ya aday gösterildi.
Beetlejuice başarısından sonra “Batman” projesine imza attı
Filmin çekiminde oyuncu seçiminden başka birçok konuya kadar türlü problemler yaşansa da film çekildi. Batman rolünde Burton’ın zorla kabul ettirdiği Michael Keaton, Joker karakterinde ise unutulmaz oyunculuğu ile Jack Nicholson yer aldı. Gişede harikalar yaratan film, Amerika’da 250, dünya genelinde de 400 milyon dolar hasılat yaptı.
“Edward Scissorhands” ile Johnny Depp takıntısı başlıyor
Tim Burton, senaryosunu Caroline Thompson ile birlikte yazdığı Edward Scissorhands filmi için Johnny Depp ile anlaştı. Depp, mucidinin ölmesi yüzünden elleri makas olarak kalmış bir genci canlandırdı. Film, dünya çapında 78 milyon dolar hasılat elde etti ve en iyi makyaj dalında Oscar’a aday gösterildi. Edward Scissorhands, Burton’ın çocukluğundan izler taşıdığı için eleştirmenler tarafından yönetmenin “en kişisel” filmi olarak yorumlanmaktadır.
Başsız süvari: Sleepy Hollow
1999 yılında sağlam kadrosuyla vizyona giren filmin oyuncuları; Johnny Depp, Christopher Walken ve Christina Ricci. Film En İyi Sanat Yönetmenliği dalında Oscar’ı kazandı.
Big Fish ile kendi kültürünü doğurdu
2003’te Daniel Wallace’ın aynı adlı öyküsünden uyarlanan, baba oğul ilişkilerine de bambaşka bir bakış açısı getiren Big Fish, eleştirmenler tarafından bir baş yapıt olarak değerlendirildi ve dört dalda Altın Küre’ye, Danny Elfman’ın müziğiyle de Oscar’a aday gösterildi.
2010’da Alice Harikalar Diyarında’nın Burtonvari versiyonu izleyiciyle buluştu
https://www.youtube.com/watch?v=KOZ9wy-j9P8
Tim Burton sanatı
Tim Burton, filmlerinde yer alan karakterlerin çizimlerini bir kitapta topladı. Öyle ki 1.000 adet basılan ve 300 dolara satışa sunulan kitap çoktan tükendi.
Tim Burton sadece bir yönetmen ve yapımcı değildir, aynı zamanda yazar ve şairdir
