1991 yılının aralık ayı, insanlık tarihindeki önemli kırılma anlarından birine sahne oldu. Dünyadaki siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik kutuplaşmanın bir ucunda yer alan, Doğu Bloku’nun somutlaşmış hali Sovyetler Birliği yıkıldı! Sovyetler’in yıkılması yalnızca devasa bir birliğin ortadan kalkması anlamına gelmiyordu. Bu ilginç gelişme, tüm dünyada kültürden bilime, teknolojiden sanata onlarca farklı alanı etkileyecek yeni bir dönemin başlangıcı demekti. Bununla birlikte Sovyetler Birliği, tarihin tozlu sayfalarındaki yerini alırken arkasında ideolojik olduğu kadar maddi olarak da devasa bir yıkıntı bırakıyordu. Terk edilen fabrikalar, madenler, laboratuvarlar ve hatta şehirler! Evet, Sovyetler Birliği’nin yıkılmasıyla birlikte pek çok farklı ülkede pek çok şehir boşaltıldı, kapatıldı veya terk edildi. Sovyetler’in en trajik kalıntılarından olan bu insan yerleşimleri, zamanla oldukça korkutucu “hayalet şehirlere” dönüştü! İşte Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla birlikte ortaya çıkan 9 hayalet şehir.
1. Kadykchan
Rusya’nın Magadan Oblastı bölgesinde yer alan Kadykchan şehri, 1940’lı yıllarda kuruldu. Bölgedeki önemli kömür madenlerinin varlığı keşfedildikten sonra Kadykchan, çok sayıda işçinin yaşadığı önemli bir yerleşim yeri haline geldi. 1970’lerin sonunda şehrin nüfusu 100 bin kişiyi aşmıştı…
Ancak Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla birlikte şehir terk edildi. 1990’ların ortalarında şehirde yalnızca 300 kişi yaşıyordu. 2000’lerin başından itibaren bölgede yaşayan insan sayısı daha da azaldı ve bir dönemin önemli üretim merkezlerinden olan Kadykchan, yıkılmaya yüz tutmuş Sovyet binaları ve ıssız meydanlarıyla ürpertici bir hayalet şehir haline geldi…
2. Skrunda-1
Skrunda-1 isimli yerleşim yeri 1963 yılında Letonya’da inşa edildi. Sovyet savunma hattının önemli yapılarından biri olarak tasarlanan bölgede askeri binalar, hava ve kara savunma sistemleri, sığınaklar, tüneller, fabrikalar ve okullar da yer alıyordu…
Bölgenin en kalabalık olduğu dönemde 5 bin Sovyet askeri ve bin sivil, aynı anda burada yaşayabiliyordu. Fakat Sovyetler’in dağılmasının hemen ardından Skrunda-1 bölgesi de terk edildi. Böylece Skrunda-1 de Sovyetler’in ardından ortaya çıkan hayalet şehirler arasındaki yerini aldı…
3. Neftegorsk
Neftegorsk, Sovyetler’in yıkılmasıyla birlikte önemli değişimlerin yaşandığı şehirlerden biriydi. Ancak şehrin hayalet şehir haline gelmesine neden olan şey, 1995 yılındaki depremdi. Modern Rusya tarihindeki en büyük depremler arasında gösterilen felaket nedeniyle neredeyse şehirdeki tüm yapılar yıkıldı. Öte yandan şehirde yaşayan insanların yarısından fazlası, bu korkunç deprem yüzünden hayatını kaybetti. Hayatta kalan insanların bölgeyi terk etmesiyle, Neftegorsk şehri ıssız bir bölgeye dönüştü.
4. Mologa
Aslında Mologa şehrini hayalet şehir olarak nitelemek pek doğru değil. Çünkü günümüzde böyle bir şehir yok! Sovyetler Birliği, 1935 yılında bölgede bir hidroelektrik santrali kurmaya karar verdi. Şehirde yaşayan 130 binden fazla insan tahliye edildi, 300’den fazla insan şehirdeki taşkınlar nedeniyle yaşamını kaybetti…
Nihayet 1941 yılına gelindiğinde şehir tamamen sular altında kalarak yok oldu! Bugün bölgedeki suların çekildiği bazı dönemlerde, şehrin kalıntılarına rastlamak mümkün…
5. Wünsdorf
Wünsdorf, Almanya’nın başkenti Berlin yakınlarında Naziler tarafından inşa edilen devasa bir askeri kompleksti. II. Dünya Savaşı’nın ardından bölge Sovyetler Birliği’nin kontrolüne geçti. Sovyetler Birliği bölgeye kendi askerlerini konuşlandırdı. Ancak bu askeri tesis zamanla içerisinde okulların, hastanelerin, eğlence mekânlarının, apartmanların yer aldığı bir şehir haline geldi. Hatta bu şehirden Moskova’ya günlük tren seferleri olduğu için “Küçük Moskova” olarak isimlendiriliyordu…
1991 yılından önce tesiste 60 binden fazla insan yaşıyordu. Ancak Sovyetler’in dağılması bu bölgede de büyük bir kaosa neden oldu. Sovyet askerleri tesisten ayrıldı. Bölgedeki yapıların pek çoğu orman tarafından yutuldu! Küçük Moskova, büyük bir hayalet şehre dönüştü…
6. Irbene
Letonya’daki Irbene şehri, Sovyetler Birliği askerleri için inşa edilen şehirlerden biriydi. Şehirde aynı anda 50 binden fazla asker yaşayabiliyordu. Bununla birlikte şehre Sovyet askeri istihbarat birimleri yerleştirilmişti. Bu birlikler devasa uydularla dost ve düşman ülkeleri dinlemek ve bilgi almak için çalışıyordu. Şehir, 1993 yılında tamamen terk edildi. Üstelik Sovyetler’e ait bütün araçlar ve devasa uydular olduğu gibi şehirde bırakıldı…
7. Klomino
Polonya’daki küçük bir yerleşim yeri olan Klomino, 1945 yılında Sovyetler Birliği tarafından ele geçirildi. Bölge kısa sürede binlerce insanın yaşayabileceği bir şehir haline getirildi. Ancak Sovyetler’in sonu, binlerce kişilik bu şehrin de sonunu getirdi. Bugün Klomino şehrinde boş Sovyet binalarından ve düzenli olarak bölgede yaşayan birkaç insandan başka hiçbir şey yok.
8. Vozrozhdeniya Adası
Kazakistan ile Özbekistan arasındaki bir bölgede yer alan Vozrozhdeniya Adası, Sovyetler Birliği tarafından kimyasal ve biyolojik silah deneylerinin yapıldığı çok gizli bir tesis olarak kullanılmıştı. Ancak birliğin dağılmasından sonra terk edildi. Bugün, bölgedeki ıssız yapılar ürpertici bir görüntü oluşturmaya devam ediyor.
9. Tskaltubo
Gürcistan’daki Tskaltubo, bir zamanlar Sovyetler Birliği’ndeki yönetici sınıfın gözde yerleşim yerleri arasındaydı. Bölgedeki oteller, hamamlar ve sağlık merkezleri nedeniyle Sovyet lider Josef Stalin de sık sık bu şehri ziyaret ediyordu. Ancak listemizdeki diğer Sovyet yerleşimleri gibi, Tskaltubo isimli şehir de birliğin dağılmasıyla bir hayalet şehir haline geldi…
