Yaz gecelerinin arka plan sesi, uykularımızın davetsiz misafiri, pikniklerin en kurnaz sabotajcısı: sivrisinekler! Minicik kanatlarıyla ortalığı ayağa kaldıran bu sinekçiklerin sandığınızdan çok daha gizemli, ürkütücü ve bir o kadar da ilginç bir dünyası var. “Aman canım, bir sinek işte!” demeyin sakın. Çünkü bu sevimli görünümlü mikro vampirler, aslında gezegenin en ölümcül canlıları arasında taht kurmuş durumda. Evet evet, yanlış duymadınız! Ormanın derinliklerinde pusuda bekleyen bir jaguar değil; gözünüzü bile kırpmadan paçanıza konup sizden kan çalan bir sivrisinek, insanlık için çok daha büyük bir tehdit olabilir. İşte sivrisinekler hakkında gerçekler…
1. Sivrisinek, dünyanın en tehlikeli canlısı olarak kabul ediliyor
Evet, yanlış duymadınız. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), sivrisinekleri dünyanın en ölümcül hayvanı olarak ilan etti. Yani ormanda kaplan değil, piknikte bir sivrisinek sizi daha çok tehdit edebilir!
2. İnsanları sadece dişi sivrisinekler ısırır
Erkekler masum, çiçeklerin nektarıyla besleniyor. Ama dişi sivrisinek? İşte o, yumurtalarını üretebilmek için kana ihtiyaç duyuyor. Kısacası, sizi bir mama olarak görüyor!
3. Erkek sivrisinekler çiçek nektarlarıyla beslenir
Dişi sivrisinekler yumurta üretmiyorsa çiçek nektarıyla yetiniyorlar.
4. Sivrisineklerin hortumu var
Küçücük vücutlarında sakladıkları pipet gibi sivri uç (evet, “hortum” adı veriliyor buna) ile derinizi delip kanınızı emerken, aynı anda tükürüğünü de enjekte ederler. Tuhaf ama gerçek!
6. Isırık sadece kaşıntı değil, tehlike de taşıyabilir
Sivrisinekler, sıtma ve Zika virüsü gibi hastalıkları taşıyabilir. Kiminde hiçbir şey olmaz ama kimileri bu mikroplar yüzünden ciddi hastalıklara yakalanabilir. Maalesef, kimin tehlikeli olduğunu dış görünüşünden anlayamıyoruz.
7. Sivrisinekler ısırdıktan sonra bağışıklık sistemimiz savunmaya geçtiği için kaşınıyoruz
Sivrisinek tükürüğündeki proteinlere karşı bağışıklık sisteminiz “Aman Tanrım!” deyip histamin salgılar. Bu da kaşıntıya yol açar. Hatta bazı kişilerde “Skeeter Sendromu” denilen bir alerji bile olabilir; bu durum şiddetli şişlik, ağrı ve ateş gibi belirtilerle kendini gösterir.
8. Sıtma gerçekten çok ciddi bir hastalık
Her yıl 200 milyondan fazla insan sıtmaya yakalanıyor ve yaklaşık 627.000 kişi hayatını kaybediyor. Her sivrisinek ölümcül değil ama hangisi güvenli, hangisi değil bilemiyoruz.
9. Sadece insanlar değil, hayvanlar da tehlikede
Sivrisinekler köpekler ve atlar gibi hayvanlara da kalp kurdu hastalığı ya da Batı Nil virüsü gibi rahatsızlıklar bulaştırabiliyor. Dostlarımız da bu küçük vampirlerden zarar görebiliyor.
10. Dünya genelinde 3.700’den fazla sivrisinek türü var
İnanması zor ama dünyada 3.700’den fazla sivrisinek türü var. Üstelik Antarktika dışında her yerde bulunabiliyorlar. Evet, nereye kaçarsanız kaçın, bir sivrisinekle karşılaşma ihtimaliniz hep var! Sivrisinekler hakkında gerçekler yazımıza devam ediyoruz.
11. Sivrisinekler 4 aşamalı bir yaşam döngüsünden geçiyor
Önce yumurta olarak başlıyorlar, sonra larva oluyorlar (hani o suda yüzen minik şeyler), ardından pupaya dönüşüyorlar ve en sonunda yetişkin hale gelip uçmaya başlıyorlar.
12. Sivrisineklerin uçabilmesi için önce büyümeleri gerekiyor
Yani yumurta ya da larva halinde iken asla uçmaları söz konusu değil. Ama yetişkin oldular mı, işte o zaman başlıyor aksiyon! Ne yazık ki bu uçan macera uzun sürmüyor… Yalnızca bir hafta ile bir ay arasında yaşayabiliyorlar.
13. Asya kökenli “Asya kaplan sivrisineği” resmen kendi türünün belalısı
Gündüz vakti bile sizi rahat bırakmıyor ve ne yazık ki dang humması gibi tehlikeli hastalıklarla bağlantılı. Adeta ninja gibi sessiz ve tehlikeli!
14. Tam bir koku avcıları
Özellikle soluduğunuz karbondioksit, cilt kokunuz ve terinizdeki bazı bileşikler onları size doğru çeker.
15. BM her yıl ihtiyaç sahibi ülkelere sivrisinek filesi gönderiyor
Sineklikler ve sivrisinek kovucular! Hatta Birleşmiş Milletler her yıl milyonlarca sivrisinek filesi satın alıp, ihtiyaç sahibi ülkelere dağıtıyor. Küçük ama etkili bir önlem!
16. İlk sivrisinek kovucu 1942’de Florida’da keşfedildi
Hepimizin bildiği meşhur bileşik var ya, işte o “DEET” diye bilinen “N,N-dietil-meta-toluamid”! Kulağa karışık geliyor ama işe yaradığı kesin.
17. DEET 1957’de halka sunuldu ve hâlâ kullanılıyor
Düşünün, sivrisinek kovucu sektörü artık 6 milyar dolardan fazla değere sahip! Sivrisineklerden kurtulmak için dünya resmen yatırım yapıyor!
18. Ünlü oyuncu Rebel Wilson, gençlik yıllarında tam 100 sivrisinek ısırığı sonucu sıtma olmuş
19. Gerçek hayatta olmasa da, 1995 yapımı Mosquito filminde insanlar dev sivrisinek sürülerine karşı savaşıyordu
20. Bazıları tek gecede 63 kilometreye kadar uçabiliyor
Sivrisinekler hakkında gerçekler yazımızın sonuna geldik. Bu içerik de ilginizi çekebilir:
