Hepimiz hayatımızın bir döneminde okula döndüğümüzü gösteren tuhaf, hatta biraz da kaygı verici rüyalar görmüşüzdür. Mezuniyetimizin üzerinden yıllar geçmiş olsa bile, bir sabah uyanıp “Yine sınava geç kaldım!” ya da “Sınıfı bir türlü bulamıyordum!” diye kendimize şaşkınlıkla sorarız. Bu tür rüyaların neden bu kadar yaygın olduğunu hiç düşündünüz mü? Neden yıllar önce kapısından çıktığımız o bina, hâlâ geceleri zihnimizi meşgul ediyor? Psikologlar ve uyku uzmanları, okul temalı rüyaların sadece geçmişle ilgili olmadığını; tam tersine, şu anki hayatımızdaki stresler, sorumluluklar ve kimlik çatışmalarıyla doğrudan bağlantılı olabileceğini söylüyor. Yani bu rüyalar, bastırdığınız duyguların, çözülmemiş meselelerin veya içinizdeki “daha iyi olmalıyım” baskısının yankısı olabilir. Bu yazıda, rüyada okula dönmek ne anlama geliyor, psikolojik nedenleri neler birlikte keşfedeceğiz.
Siz de gece uykunuzda kendinizi yine sınıf sıralarında buluyor musunuz? Ya da üniversite mezunu olduğunuz halde liseyi aslında bitiremediğinizi mi öğreniyorsunuz?
Hatta sınava geç kalmış, sınıfı bulamamış ya da hiç çalışmadığınız bir testle yüz yüze gelmişsiniz. Sakin olun, bu rüyaları sadece siz görmüyorsunuz. Hatta bu rüyalar, okul hayatınız biteli yıllar geçmiş olsa bile sizi bırakmıyor olabilir.
Peki neden? Neden hala kendimizi lise koridorlarında, panik içinde bir dersin kapısını ararken ya da pijamalarla sınıfta buluyoruz?
Bilinçaltınız konuşuyor olabilir. Çünkü bu tür okul rüyaları, sadece “nostalji” ya da “geçmişi hatırlama” meselesi değil. Aslında şu anki hayatınızdaki stresleri, kaygıları ve beklentileri simgeliyor olabilirler.
Okulla ilgili rüyalar ne anlatıyor?
Uzmanlar bu konuda oldukça net: Eğer stresli bir dönemden geçiyorsanız, özellikle de kontrolü kaybettiğinizi düşünüyorsanız, “okula dönmek” rüyası sizi bulabilir.
Pratisyen hekim ve uyku uzmanı Dr. Deborah Lee, şöyle açıklıyor:
“İnsanlar bazen rüyalarında kendilerini geçmişte mutlu ve güvenli hissettikleri bir döneme geri dönerken görür. Bu, bilinçaltının size ‘bir şeyleri yoluna koyman gerekiyor’ mesajı olabilir.”
MattressNextDay CEO’su ve uyku uzmanı Martin Seeley ise okulun rüyalarda genellikle öğrenmeyi ve gelişimi temsil ettiğini söylüyor. Yani siz farkında olmadan, hayatınızda yeni bir sayfa açmış olabilirsiniz: Yeni bir iş, bir beceri, hatta ebeveynlik gibi. Bu değişimler, rüyalarda “okula dönüş” gibi sembollerle çıkabiliyor karşımıza.
Ve unutmayalım, okul; disiplin, düzen ve kuralları simgeler. Yani belki de beyniniz, hayatınızda daha fazla denge ve istikrar arıyor.
Bu rüyaların duygusal yüzü
Dr. Lee’ye göre, okul temalı rüyalar bilinçaltınızın “Seninle konuşmam lazım!” demesinin bir yolu olabilir. Eğer bu rüyalar sizi huzursuz ediyorsa, belki de geçmişte okul yaşantınızla ilgili çözülmemiş duygularınız var.
Stres, özellikle uykunun REM evresini (en çok rüya görülen dönem) etkileyebilir. Yani stresli olduğunuzda bu tür rüyaları daha sık görmeniz şaşırtıcı değil.
Ve tabii ki, herkesin okul anıları güllük gülistanlık değil. Akademik baskılar, arkadaşlık çatışmaları, öğretmenlerle yaşanan sıkıntılar… Bunların etkisi yıllar geçse de rüyalarda kendini gösterebilir.
Bu rüyaların çeşitliliği epey geniştir. İşte sık görülen senaryolardan bazıları:
Eski sınıf arkadaşlarını görmek
Derse ya da sınava geç kalmak
Sınıfı bulamamak
Mezun olamamak
Dersin ilk gününe gidip sonra bir daha asla gitmemek
Sınava çalışmadan girmek
Sınıfta çıplak kalmak
Kulağa bazen komik gelse de, bu rüyaların çoğu oldukça ciddi duygusal temellere dayanıyor olabilir. Örneğin çıplak kalmak, savunmasız hissetmek anlamına gelirken, sınava geç kalmak planlama ya da hazırlıksızlık endişelerini yansıtıyor olabilir.
Uzmanlar ne diyor?
Sigmund Freud rüyaları bilinçaltının kapısı olarak görürken, Carl Gustav Jung semboller üzerinden anlam çıkarıyordu. Modern bilim ise daha çok şunu savunuyor:
“Rüyalar, gündüz yaşadıklarımızın gece versiyonudur.”
Yani yeni bir beceri öğreniyorsanız, kariyer değişikliği planlıyorsanız, hatta sadece bir okul dizisi izlemişseniz bile beyniniz bunu gece rüyaya çevirebilir.
Sahtekârlık sendromu
Bu rüyalar bazen “Ben yeterince iyi değilim” hissiyle de bağlantılı olabilir. Kendinize güveniniz azaldığında ya da başkalarının sizi yargıladığını düşündüğünüzde, bilinçaltınız size “sınava hazır değilsin” temalı rüyalarla seslenebilir.
Ayrıca okulda otorite figürleriyle olan ilişkileriniz, bugün patronunuzla yaşadığınız sıkıntıların da sembolik temsili olabilir.
Rüyada okula dönmek ne anlama geliyor yazımızın sonuna geldik. Ancak bu rüyaları analiz edebilmeniz için şunları mutlaka yapın:
Rüya günlüğü tutun: Her sabah uyandığınızda, hatırlayabildiğiniz kadarını yazın. Bu zamanla tekrar eden temaları fark etmenizi sağlar.
Ses kaydı da olur: Yazmak zor geliyorsa, telefonunuza kısa ses notları alın.
Birine anlatın: Partnerinizle, arkadaşınızla, hatta kahve molasında kendinizle bile konuşun. “Ben geçen gece yine derse geç kalmışım…” diye başlayan sohbetler düşündüğünüzden daha aydınlatıcı olabilir.
Kendinize şu soruları da sorabilirsiniz:
Bu rüyada ne hissediyordum?
Kiminleydim?
Okul ya da arkadaşlar neyi temsil ediyor olabilir?
Gerçek hayatta şu anda hangi konuda baskı hissediyorum?
