Tüm dünyada ana dilinizi konuşan tek kişi kaldığınızı düşünün. Ve dilin dünya üzerinden sonsuza kadar silinmemesi için tek umudun siz olduğunuzu…
Bugün size Marie Wilcox’un hikayesini anlatacağız. Marie, dünyada sadece 200 üyesinin kaldığı Wukchumni kabilesinin bir üyesi ve Wukchumni dilini akıcı olarak konuşabilen dünya üzerindeki TEK kişi.
81 yaşındaki Marie’nin dilinin tamamen yokolmaması için gösterdiği çaba ise takdire şayan. İşte Marie’nin alkışları hakeden hikayesi.
Dünyada şu an 7000 civarı konuşulan dil var
Kulağa çok fazla geliyor değil mi? Nedense dünya globalleştikçe herkesin İngilizce konuşmaya başladığı ya da konuşmak zorunda bırakıldığı algısına sahibiz ama işte durum bundan çok daha farklı. 7000 dilin birçoğunun sadece birkaç bin insan tarafından konuşulduğu ve hatta bu dillerin 500’ünü 20 binden az kişinin konuştuğu biliniyor.
Bu dillerin yarısı 2100 yılında tamamen yeryüzünden silinecek
Dilbilimcilere göre 100 yıldan az bir sürede bu dillerin yarısını tamamen kaybedeceğiz. Çünkü şu an bu dili konuşan kişiler dillerini yeni nesillere öğretmedikçe ve aktarmadıkça onlarla birlikte dilleri de tarihin karanlık sularına gömülecek. Bu aynı zamanda bu dillerle birlikte bu insanların kültürleri ve geleneklerinin de tamamen kaybolması anlamına geliyor.
Amerika’da 130 yerel dil şu an yok olma tehlikesiyle karşı karşıyayken UNESCO‘ya göre Türkiye’de ise içinde Hemşince, Abazaca, Süryanice gibi yerel dillerin olduğu 18 dil tehlike altında
Tüm bunlar size sadece sayı olarak geliyor ve istatistikler işin duygusunu tam olarak vermiyor olabilir; bu yüzden sizi dilini korumak çetin bir mücadeleye giren Marie ile tanıştırmak istiyoruz
Marie Wilcox, Kaliforniya’da yaşayan Wukchumni kabilesinin son 200 üyesinden biri
Marie’yi özel yapan ise Wukchumni dilini konuşan dünya üzerindeki tek kişi olması
Kabilenin diğer üyeleri ana dillerini akıcı olarak konuşamıyor ve onlardan önceki nesillerin öğrettiklerini de unutmuş durumdalar.
81 yaşındaki Marie, Wukchumni dilini unutturmamak ve dünya üzerinden silinmesine engel olmak için uzun ve yorucu bir mücadeleye girişiyor
Çünkü Marie’nin ölümü Wuckchumni’nin de ölümü demek. Ve Marie buna izin vermeye hiç niyetli değil. Sadece dilini değil, kültürünü de gelecek nesillere taşımak isteyen Marie bu yüzden ilerleyen yaşına rağmen yorucu bir savaşa girmekten bir dakika bile tereddüt etmemiş.
Büyükannesinin ona öğrettiği kelimeleri ilerleyen yaşına rağmen hatırlayan Marie, bu kelimeler aklına geldikçe kağıt, zarf ne bulursa onun üzerine not etmeye başlıyor
Marie sırf bu misyonunu sürdürebilmek için 70’li yaşlarında bilgisayar kullanmayı öğreniyor
Marie, kelimeler biriktikçe bunu bir sözlüğe dönüştürmeye karar veriyor; çünkü dilini yeni nesillere aktarabilmesinin ve ölümsüzleştirmesinin tek yolu bu.
Marie’nin sözlüğü tamamlaması tam 7 yılını alıyor
Çünkü ilerlemiş yaşı sebebiyle Marie’nin tüm bildiklerini bir araya getirmesi ve henüz yeni tanıştığı bilgisayar dünyasıyla hemen kaynaşması çok da kolay değil. Marie, bazen günde tek bir kelime girebildiğini söylüyor. Ama bıkmıyor, yıllarca didinerek, uğraşarak sözlüğünü tamamlıyor.
Dünyadaki dillerin yarısı bundan 100 sene sonra tarihe karıştığında Marie sayesinde Wukchumni hala yaşıyor olacak
Ayrıca Marie, kızı Jennifer ile birlikte haftada bir kez kabile üyelerine Wukchumni dili dersleri de veriyor.
