Mantarlar doğanın en gizemli ve inanılmaz canlılarından biri. Çoğu insan için mantarlar yalnızca bir yemek malzemesi ya da ormanda görülen “garip şapka” olarak hatırlanıyor. Oysa, Fungi âleminin bu sessiz üyeleri; besleyiciliklerinden ekosistemdeki rollere, antik zamanlardan gelen tıbbi kullanımlarından bilimsel buluşlara kadar uzanan eşsiz bir dünyaya sahip. İster tabakta karşımıza çıksın ister ormanın loş köşelerinde belirsin… Mantarlar sandığınızdan çok daha fazla şey sunar. Aşağıda, bu canlıların ne kadar büyüleyici, esrarengiz ve hayati olduğunu gösterecek 16 şaşırtıcı gerçeği göreceksiniz. Hazırsanız, mantarların sırlarla dolu dünyasına adım atalım!
1. Mantarlar ne bitki ne de hayvandır. Liken, maya ve küfle birlikte mantar adı verilen ayrı bir aleme aitler
2. Tüm mantarlar sünger gibi suyu emer ve yaklaşık %90’ı sudan oluşur
3. Bitkiler gibi Güneş ışığını kullanarak kendi besinlerini üretemedikleri için büyümek için Güneş ışığına ihtiyaç duymazlar
4. Hiç bir mantarın aniden büyüdüğünü gördünüz mü? Hayır yanılmıyorsunuz! Çünkü mantarlar çok hızlı büyür. Hatta bazıları 24 saat içinde iki katına bile çıkabilir
5. Bazı mantar türleri yalnızca bir hafta dayanırken, bazıları ortama bağlı olarak onlarca yıl yaşayabilir
6. Mantarlar, tıpkı vücudumuzdaki sinirlerin sinyal göndermesi gibi miselyumları aracılığıyla elektrik kullanarak birbirleriyle iletişim kurabilirler. Bilim insanları, bu mantar dilinin 50’ye kadar kelime içerebileceğine bile inanıyor!
7. Mantar sporları inanılmaz derecede dayanıklıdır. Öyle ki radyasyon ve vakum gibi en aşırı koşullara bile dayanabilir
8. Çin, yılda yaklaşık 40 milyon ton ile dünyanın en büyük yenilebilir mantar üreticisidir. Bu, dünya çapında üretilen tüm yenilebilir mantarların %70’ini oluşturuyor
9. Mantar miselyumları deri, tuğla ve yalıtım malzemeleri yapımında kullanılıyor
10. Yıldırım, mantar büyümesini hızlandırabilir ve potansiyel olarak üretimi iki katına çıkarabilir. Japon mantar çiftçileri bunu uzun zaman önce fark etmiş. Bu nedenle üreticiler her zaman gök gürültülü havaları kutluyor
11. Mantarlar, çürüyen maddeleri sindirerek çevreden besin alırlar. Bu sayede, esasen atıkların temizlenmesine ve gezegenimizin ekosisteminin korunmasına yardımcı oluyorlar
12. Ophiocordyceps mantarı, karıncaları enfekte ederek sporlarının yayılmasına yardımcı olmak için onları zombilere dönüştürebilen bir tür olarak biliniyor. Hatta bu özelliği popüler oyun ve TV dizisi The Last of Us’ın ilham kaynağıdır
13. Bilinen 14.000’den fazla mantar türü vardır ve bunların yaklaşık 3.000’i yenilebilir olarak kabul edilir
14. Besin değeri açısından mantarlar, temel vitaminler, mineraller ve antioksidanlarla doludur; hatta bazen geleneksel kaynaklardan bile daha fazladır. Örneğin, bir su bardağı portabella mantarı tüketirseniz orta boy muzdan daha fazla potasyum alabilirsiniz
15. Mantarlar nesillerdir çeşitli kültürlerde ilaç olarak kullanılmıştır. Antik Yunanlılar Amadou mantarını iltihap giderici bir madde olarak kullanırken, Kuzey Amerika’da mantarlar yaraları tedavi etmek için kullanılmıştır
16. Aspergillus tubingensis gibi bazı mantarlar plastiği sadece birkaç hafta içinde parçalayabilir. Doğada bu süreç yüzlerce yıl sürebilir
