Ana sayfa » Tarih » İnanması Zor Olsa Da Tarih Boyunca Mahkemede Yargılanan 15 Hayvan Ve Nesne
İnanması Zor Olsa Da Tarih Boyunca Mahkemede Yargılanan 15 Hayvan Ve Nesne
Bazı dönemlerde, hayat gerçekten kontrol edilemezdi. Ama insanların bir düzene, bir açıklamaya ihtiyacı vardı. Belki de bu yüzden, o dönemin insanları ortada bir suç olunca hayvanları ve eşyaları bile mahkemeye çıkardı.
Evet, yanlış duymadınız: Bir zamanlar hayvanlar ve hatta cansız nesneler mahkemeye çıkarılır, suçlu bulunursa cezalandırılırdı! Orta Çağ Avrupası ise bu işi daha da ciddiye almış. Hayvanların ve nesnelerin işlediği “suçlar” için özel bir yasal kategori bile vardı: Deodand! Ne mi olurdu? Suçlu bulunan eşya ya da hayvan devlet adına müsadere edilir, sonra açık artırmayla satılır ve geliri “Tanrı ve Krallık” için kullanılırdı. Hatta böceklerden eşeklere, farelerden yılanlara kadar yüzlerce davanın kaydı var. Ve en ilginci mi? Bu canlılar avukatlar tarafından savunuluyordu. Üstelik ciddi ciddi, mahkeme salonlarında! İşte zamanında mahkemede yargılanan hayvanlar ve eşyalar
1. M.Ö. 5. Yüzyıl – Heykel
Olimpos Oyunları’nın efsanevi boksörü Theagenes’in bronz heykeli bir gün devrilir ve altında kalan bir adam hayatını kaybeder. Ancak bu rastgele bir olay değildir; ölen kişi, Theagenes’in eski düşmanlarından biridir! Meğer adam, her gece bu bronz heykeli kırbaçlıyor, adeta intikam alıyormuş. Heykelin de sabrı taşmış olacak ki üzerine düşüvermiş! Sonuç? Heykel “suçlu” ilan edilip cezalandırılmış denize atılmış!
2. 824 – Köstebek
İtalya’nın Aosta kentinde tarla sahipleri isyan ediyor: “Köstebekler ekinlerimizi mahvediyor!” Mahkemeye başvuruyorlar. Ne mi oluyor? Köstebekler resmen yargılanıyor. Sonuçta, bir din adamı onları aforoz ediyor. Evet, yanlış okumadınız. Küçücük köstebekler, kilise tarafından aforoz ediliyor!
3. 1267 – Kaynar su
Bir kadın, talihsiz bir şekilde kaynar su dolu bir kazana düşerek hayatını kaybediyor. Olayın ardından, mahkeme suçu kazanda buluyor! Kazan, “deodand” yani ölüm nedeni olarak suçlu ilan ediliyor, el konuluyor ve değeri belirlenip (18 peni) satılıyor. Suçlu eşya adaletinden bildiriyoruz!
4. 1386 – Domuz
Normandiya’nın Falaise kentinde, bir domuz yeni doğan bir bebeği öldürüyor. Orta Çağ adaleti durur mu? Hemen yargılanıyor. Üstelik mahkemeye takım elbise giydirilerek çıkarılıyor. Silahlı askerlerin korumasında darağacına götürülüyor ve infaz ediliyor.
5. 1522 – Sıçan
Fransa’nın Autun kentinde sıçanlar büyük miktarda arpayı talan ediyor. Onlar da mahkemeye çağrılıyor. Ancak gelmiyorlar! Avukatları “Yerel kedilerden korkuyorlar” bahanesini öne sürüyor. Mahkeme anlayış gösteriyor, duruşma ileri bir tarihe erteleniyor.
6. 1545 – Böcek
Savoie bölgesinde böcekler, üzüm bağlarına büyük zarar verince mahkemeye çıkartılıyorlar. İlginç olan şu ki, davacılar mahkemeye kendi avukatlarıyla çıkarken, böceklerin de kendi atanan bir savunma avukatı oluyor!
Bu kez sahne Fransa’nın Senlis şehri. Bir dişi domuz, henüz dört aylık bir bebeği öldürüyor. Kraliyet noterinin kararı net: Domuz suçlu bulunuyor ve bir ağaca asılarak idam ediliyor.
8. 1591 – Çan
Rusya’nın Uglich kasabasında, Korkunç İvan’ın oğlu Dmitri hayatını kaybedince, kasabanın kilise çanı bu acı haberi duyurmak için çalındı. Ancak halk o kadar öfkelendi ki küçük bir isyan çıktı. Yetkililer bu olaydan çanı sorumlu tuttu! Evet evet, bildiğiniz çan… Cezası mı? Kırbaçlandı, dili (yani sesi çıkaran bölümü) söküldü ve tüm gövdesi Sibirya’ya sürgün edildi. Şaka gibi ama gerçek! Şimdi bu ‘suçlu’ çan, Uglich’teki Aziz Dmitri Kilisesi’nde sergileniyor.
9. 1668 – Hayali bir köpek
Ünlü Fransız oyun yazarı Jean Racine’in “Les Plaideurs” (Davalılar) adlı oyunu, hayvanların mahkemeye çıkarıldığı absürt durumları tiye alıyor. En unutulmaz sahnelerden biri, bir köpeğin bir kaponu yediği için mahkemeye çıkarılması. Elbette bu kurgu ama hayvan davalarının ne kadar alaycı bir hale gelebileceğine dair efsane bir örnek!
10. 1690’lar – Gerçek bir köpek
Bu sefer hikâye gerçek! Avusturya’da bir köpek, bir belediye meclisi üyesini bacağından ısırınca, halk pazarında bir yıl hapis cezasına çarptırıldı. Evet, hayvanlar bazen gerçekten yargılanıyordu.
11. 1716 – Odun
Bir odun yığını, talihsiz bir çocuğun üzerine devrilerek ölümüne sebep oldu. Mahkeme olaya baktı, ‘suçlu’ olarak odunları ilan etti. Sonra da 30 şilin değerinde bir “deodand” ödemesi yapıldı. Bu para çocuğun babasına verildi. Orta Çağ’dan kalma deodand uygulaması, suç aletinin “kan parası” gibi fidyeyle bedel ödemesini kapsıyordu.
Fransa’nın Vanvres kasabasında bir dişi eşek, insanla cinsel ilişki yaşamakla suçlandı. Fakat yerel rahip çıktı ve eşeğin “namuslu” olduğuna dair tanıklık etti! Sonuç: Eşek beraat etti. Ne yazık ki, olayda asıl suçlanan insan eş için kimse savunma yapmadı ve o mahkûm edildi. Gerçekten de adalet bazen çok tuhaf çalışıyor…
13. 1827 – Gemi
ABD Yüksek Mahkemesi ilginç bir karara imza attı. Gemi sahibi, “Gemi korsanlık yapmaz, insanlar yapar!” dese de mahkeme buna katılmadı. Karar şuydu: “Burada suçlu geminin kendisidir.” 1844 yılında benzer bir davada da aynı bakış açısı sürdü. Yargıç Joseph Story, “Saldırıyı gerçekleştiren gemi suçlu sayılır,” dedi.
14. 1921 – Araba
Bu kez bir otomobil yargılandı! Amerikalı bir yargıç, mahkemede jüriden otomobilin suçlu olduğuna dair karar vermesini istedi. Neden mi? Çünkü böylece aracı devlete devretmenin yasal yolu açılmış olacaktı. Hukukun yaratıcılığı bazen sınır tanımıyor!
15. 1941 – Sahte ilaçlar
Mahkemede yargılanan hayvanlar ve eşyalar yazımızın sonuna geldik. Modern FDA’nın kuruluş yıllarında görülen dikkat çekici davalardan biri: United States v. 11 ¼ Dozen Packages of Mrs. Moffat’s Shoo-Fly Powders for Drunkenness. İsmi bile olay! Bu sahte ilaçların, sarhoşluğu geçirdiği iddia ediliyordu ama tabii ki hiçbir etkisi yoktu. Federal mahkeme, 135 paketin toplatılıp imha edilmesine karar verdi. Bu karar, tüketiciyi koruma adına atılmış büyük bir adımdı.
