Ana sayfa » Seyahat » Hijyenik Pedlerden Noel Ağaçlarına: Kuzey Kore’de Yasak Olan 12 Tuhaf Şey
Hijyenik Pedlerden Noel Ağaçlarına: Kuzey Kore’de Yasak Olan 12 Tuhaf Şey
Kuzey Kore’de sıradan hayat, dışarıdan bakıldığında hayal bile edilemeyecek kadar kısıtlı kurallar içinde şekilleniyor. Dizi izlemek, müzik dinlemek, saçını istediğin gibi kestirmek ya da kot pantolon giymek gibi basit tercihler, burada ciddi suçlara dönüşebiliyor.
Totaliter rejimlerin en uç örneklerinden biri olan Kuzey Kore, yalnızca politik yapısıyla değil, gündelik hayata dair kısıtlamalarıyla da adeta distopik bir gerçeklik sunuyor. Bu ülkede bir müzik dinlemek, saç stilinizi değiştirmek ya da giydiğiniz kıyafet bile rejim tarafından “tehdit” olarak görülebiliyor. Çünkü orada birey değil, “itaat eden vatandaş” makbul. Herkesin aynı göründüğü, aynı düşündüğü, aynı şeylere güldüğü bir toplum yaratmak amacıyla atılan bu adımlar, dışarıdan bakıldığında hem şaşırtıcı hem de ürkütücü. Dış dünyaya sıkı sıkıya kapalı olan bu sistemde, en sıradan tercihler bile “suç” kategorisine girebiliyor. İşte bu yazıda, Kuzey Kore’de yasak olan ama dünyanın geri kalanında günlük hayatın sıradan parçaları haline gelmiş 12 şeyi birlikte mercek altına alıyoruz. Okudukça, özgürlüğün ne kadar değerli bir şey olduğunu bir kez daha anlayacaksınız. İşte Kuzey Kore’de yasak olan şeyler…
1. Yabancı filmler ve K-Pop şarkıları
Hükümetin koyduğu sert kurallara göre, yabancı filmler izlemek ya da Güney Kore dizisi izlemek “ihanet” gibi görülüyor. Neden mi? Çünkü bu içerikler, Kuzey Kore rejiminin sıkı sıkıya koruduğu ideolojik kalıpları yerle bir edebilecek kadar “tehlikeli”!
Yani öyle bir toplum hayal edin ki insanlar başka bir yaşam tarzını görmesin, kıyas yapmasın ve “daha iyisi var mı?” diye sorgulamasın diye her şey sansürleniyor. Kısacası, K-Pop orada sadece bir müzik türü değil; sistem için doğrudan bir tehdit.
2. Ekstrem saç modelleri
Saçınızı istediğiniz gibi kestirmek özgürlük gibi gelmeyebilir ama Kuzey Kore’de bu bile kurallara bağlı. Devlet, kadın ve erkekler için onaylanmış belirli saç modelleri listesi yayımlıyor. Evet, yanlış duymadınız: Sadece devletin uygun gördüğü saç modellerine izin var!
Erkekler sade, kısa kesimlerle idare etmek zorunda. Kadınlar ise sınırlı sayıdaki “uygun” saç stilinden birini seçmek zorunda. Renkli, marjinal, uzun veya punk modeller? Asla! Çünkü bunlar bireyselliği ve Batı etkisini simgeliyor. Oysa Kuzey Kore’nin istediği şey: tam uyum ve sıfır farklılık.
3. Batı modası
2016’dan bu yana kot pantolon giymek bile Kuzey Kore’de suç sayılıyor. Neden mi? Çünkü kot pantolonlar “Batı’nın yozlaşmış kültürünü” ve hatta “emperyalizmi” temsil ediyor! Sadece kotlar değil… Mini etekler, tişörtler, piercingler – hepsi yasak. Hedef, gençlerin kapitalist modaya özenmesini engellemek. Hatta bu kurallara uymayanların bazıları “yeniden eğitilmek” üzere çalışma kamplarına gönderiliyor. Yani moda orada kişisel ifade değil, bir tehlike unsuru.
Dünyada Coca-Cola’nın satılamadığı sadece iki ülke var: Küba ve Kuzey Kore. Nedeni basit: ABD’ye ait olması. Ticaret ambargoları nedeniyle resmi olarak Coca-Cola bulmak imkansız. Ama işler biraz ironik: Başkent Pyongyang’daki lüks dükkanlarda sahte etiketli “Coca-Cola benzeri” içecekler bulmak mümkün. Çin’den gelen kolalar da zengin kesimin el altından ulaşabildiği ürünlerden. Gerçek Coca-Cola mı? Kuzey Kore’de hala bir hayal!
5. Hijyenik pedler
Modern dünyada ped, tampon ya da menstrual kap gibi birçok seçenek var, değil mi? Ama Kuzey Koreli kadınlar için bu konfor hayalden öteye geçemiyor. Ülkede tek kullanımlık hijyenik ped kullanımı yaygın değil çünkü hem pahalı hem de kolay bulunmuyor. Çoğu kadın, kendi elleriyle pamuklu bez pedler yapıyor ya da tekrar tekrar kullanılabilen ürünleri tercih etmek zorunda kalıyor. Evet, “Daedong River” markalı, yerli üretim tek kullanımlık pedler var ama fiyatı öyle yüksek ki sıradan biri için ulaşmak neredeyse imkânsız.
6. Prezervatif
Bir ülkede prezervatifin “hediyelik eşya” olabileceğini düşünür müydünüz? Kuzey Kore’de gerçek bu. Çünkü doğum kontrol yöntemleri yasak! Evet, prezervatif dâhil her türlü doğum kontrol ürünü ülkeye sokulmaz.
Kim Jong-un’un politikası çok net: daha fazla doğum, daha fazla sosyalist iş gücü. Bu yüzden kürtaj da yasak, doğum kontrol öneren doktorlar da cezalandırılabiliyor. Bu durumdan en çok etkilenenler ise kadınlar… Onlar için ne planlama var ne de tercih hakkı. Kuzey Kore’de yasak olan şeyler yazımıza devam ediyoruz.
O meşhur markaların şıklığı burada kesinlikle yasak. Louboutin’ler, Manolo’lar, Jimmy Choo’lar… Hepsi kapı dışarı! Ülkede sadece sınır bölgelerinde, o da Çin’den gelen topuklulara denk gelebilirsiniz. Onun dışında şık bir çift stilettoya rastlama ihtimaliniz yok denecek kadar az. Ama işin ilginç tarafı şu: Her yasakta olduğu gibi burada da bir “karaborsa sistemi” devrede. Batı’dan gelen çantalar, kıyafetler, ayakkabılar gizlice el değiştiriyor. Moda tutkusu baskıya boyun eğmiyor anlayacağınız!
8. Noel ağaçları
Kuzey Kore’de Noel kutlamak öyle bir tabu ki, sadece yasaklanmakla kalmamış, neredeyse suç sayılıyor! Ülke 70 yılı aşkın süredir Noel’e kapalı. Ama 2017’den bu yana işler daha da sıkılaştı: Kutlamalar, süslemeler, hatta bir Noel ağacı bile görmek mümkün değil. Neden mi? Çünkü Kuzey Kore resmen ateist ve dinî bayramlara izin yok. Hatta Noel’i kutlarken yakalanan birinin başına çok kötü şeyler gelebilir – hapis, işkence ve hatta daha kötüsü.
Yerine ne mi yapılıyor? 24 Aralık, yani normalde Noel arifesinin olduğu gün, halktan Kim Jong-un’un büyükannesinin doğum gününü anmaları isteniyor. Yani “Ho ho ho!” yerine “Saygı duruşuna geç!” var.
9. Starbucks
Geleneksel Kore yemeklerini mideye indirip üzerine buz gibi bir Starbucks kahvesiyle günü taçlandırmak mı istediniz? Üzgünüz ama bunu Kuzey Kore’de yapmanız mümkün değil. Ülkede bırakın Starbucks’ı, kahve zinciri diye bir şey yok.
Üstelik Starbucks, Kuzey Kore’nin gözünde tam bir “Amerikan emperyalizmi” sembolü. Dolayısıyla yasaklar listesinde başı çekiyor. Ama işin komik tarafı şu: Pyongyang’daki “Ryongwang Kahve Dükkanı”nın havası biraz tanıdık gelebilir… Dekorasyonuyla, kahve bardaklarıyla… Ama sakın sesli söylemeyin, “Starbucks’a benziyor!” demek bile başınıza iş açabilir.
10. Yerli halkla konuşmak veya onların fotoğraflarını çekmek
Seyahat etmeyi seviyorsanız, en keyifli anlardan biri yerel halkla sohbet etmektir, değil mi? Ama Kuzey Kore’de bu alışkanlığınız size bela olabilir. Yerli biriyle konuşmaya kalkarsanız, o kişi sizi tersleyip uzaklaşabilir. Neden mi? Çünkü o kişiyi tehlikeye atmış olabilirsiniz. Rejim öyle sıkı ki, bir yabancıyla konuşmak bile şüpheli davranış sayılabilir. Aynı şekilde, halkın veya günlük yaşamın fotoğrafını çekmek de yasaklar listesinde. Rehberiniz sizi uyaracak ve çoğu zaman buna engel olacaktır.
11. Apple ürünleri
iPhone’unuzu seviyor, iPad’le vakit geçiriyorsanız, Kuzey Kore sizi biraz üzecek. Apple ürünleri – hatta genel olarak yabancı teknoloji ürünleri – ülkede yasak. Ama işin ironik yanı şu: Kim Jong-un’un kendisinin Apple ürünlerine özel bir zaafı olduğu söyleniyor!
Ne var ki halk için durum bambaşka. Ne iPhone, ne Android, ne Windows… Yerine ülkenin kendi ürettiği, dışarıdan baktığınızda Apple cihazlarına “şaşırtıcı şekilde benzeyen” ürünler kullanılıyor.
Kendi tabletleri, kendi işletim sistemleri (adı: Red Star) ve sadece Kuzey Kore’nin “Mirae” adlı kapalı internet ağına bağlanabiliyorlar. Yani “Google’a girip hava durumuna bakayım” gibi bir şey mümkün değil.
12. Spor arabalar
Kuzey Kore’de yasak olan şeyler yazımızın sonuna geldik. Ferrari’ler, Lamborghini’ler, Audi’ler… Onları Pyongyang caddelerinde görme ihtimaliniz sıfır. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler’in lüks tüketim ürünlerine getirdiği ambargo sayesinde, ülkeye spor araba girişi yasak. Bu yasak 2013’ten beri yürürlükte.
Ama tabii Kim Jong-un için kurallar biraz daha esnek gibi. Rivayete göre bir Mercedes-Benz zırhlı araçla dolaştığı biliniyor. Yani halk bisiklete binerken, lider lüks arabalara binmeye devam ediyor.
