Bir ülkenin milli takımı denildiğinde akla gelen ilk şeylerden biri, sahadaki oyuncuların üzerinde taşıdığı formaların rengidir. Çoğu zaman bu renk, doğrudan o ülkenin bayrağından alınır: İngiltere beyaz, Fransa üç renkli, İrlanda yeşil… Ancak İtalya söz konusu olduğunda işler biraz farklıdır. Kırmızı, beyaz ve yeşil bayrağına rağmen, İtalyan milli takımları asırlardır mavi formalarla sahaya çıkıyor. Futbol sahasında, basketbol potasında ya da voleybol filelerinin önünde gördüğümüz o masmavi formalar, yalnızca estetik bir tercih değil; derin tarihsel köklere, kraliyet geleneklerine ve ulusal birliğin sembollerine dayanıyor. Peki ama neden mavi? İtalya’yı diğerlerinden ayıran bu seçim, aslında hem geçmişin izlerini hem de bugünün gururunu içinde barındırıyor. Bu yazımızda, “Azzurri” adıyla bilinen o ünlü mavi formaların ardındaki hikâyeye, tarihin karanlık sayfalarından tribünlerin coşkusuna kadar uzanan bir yolculuğa çıkacağız. Bakalım, İtalya milli takım formaları neden mavi?
Hiç düşündünüz mü, İtalya milli takım formaları neden mavi? Üstelik bayrakları yeşil, beyaz ve kırmızı renkliyken…
Futbolda, basketbolda, voleybolda, hatta ragbide bile bu gelenek devam ediyor. Tribünlerde “Forza Azzurri!” sesleri yükselirken sahada göz alıcı mavi formalar parlıyor. Peki neden kırmızı, beyaz ve yeşil değil de mavi? İşin perde arkasında yalnızca spor değil, kraliyet tarihi, ulusal kimlik ve asırlık gelenekler yatıyor.
Mavinin kraliyetle başlayan yolculuğu
Öncelikle sizi 19. yüzyıla, İtalya’nın henüz birleşmediği zamanlara götürelim. O dönemde İtalya, birbirinden bağımsız krallıklardan oluşuyordu. En güçlülerinden biri, Savoy Hanedanı’nın yönettiği Sardinya-Piemonte Krallığı’ydı. Savoy ailesinin rengi neydi dersiniz? Elbette ki “azzurro”, yani kraliyet mavisi. Bu renk, hanedanın sancaklarında, kıyafetlerinde ve sembollerinde yüzyıllar boyunca kullanıldı. İtalya 1861’de birleştiğinde, bu mavi, ulusal birliğin ve krallığın simgesi haline geldi.
Bayrakta görünmese de mavi, halk için “ülkenin birlik sembolü” olarak yerini aldı. 1946’da monarşi sona erip İtalya Cumhuriyeti kurulsa bile, spor sahalarında mavi hiç kaybolmadı. Çünkü bu renk, artık sadece bir kraliyet rengi değil, İtalyan kimliğinin bir parçası olmuştu.
İtalyan futbol milli takımı, 1911’de ilk kez mavi formayı giydiğinde “Azzurri” lakabı doğdu
O günden sonra futbolcular, olimpiyat sporcuları, yüzücüler, bisikletçiler ve voleybolcular için mavi, adeta resmi üniforma haline geldi. O kadar benimsenmişti ki, 2006 Dünya Kupası finali öncesinde mağazalardaki tüm mavi ürünler yok satmıştı.
Ragbiye gelirsek, milli takım sahalara biraz daha geç çıktı
1929’da Barselona’da oynadıkları ilk uluslararası maçta mavi formalarını giymişlerdi. Faşist dönemde Mussolini, bayrağın renklerini öne çıkarmak istese de taraftarlar ve oyuncular maviden vazgeçmedi. Çünkü bu renk, hem tarihî bir selam, hem de sporda uğur sayılıyordu.
Neden yeşil, beyaz ya da kırmızı değil?
Aslında bu renkler de formaların küçük detaylarında bulunuyor: çorap şeritlerinde, armada veya yakada. Ancak ana forma rengi olarak tercih edilmiyor. Beyaz, deplasman forması olarak kullanılsa da sahada çabuk kirleniyor. Kırmızı ve yeşil ise çok daha az öne çıkıyor. Çünkü mavi, artık “İtalya denildiğinde akla gelen ilk spor rengi” haline gelmiş durumda.
Bugün “Gli Azzurri” dendiğinde akla sadece futbol gelmiyor. Voleybol, basketbol, yüzme ve hatta buz hokeyi milli takımları da aynı isimle anılıyor
Kadın milli takımları ise “Le Azzurre” olarak biliniyor. Yani mavi, bir rengin ötesinde, İtalya’nın ortak gururunun sembolü. Ve işin ilginç yanı: bu rengin kökeni 14. yüzyıla, Savoy Hanedanı’nın sancaklarında Meryem Ana’ya ithaf edilen bir mavi bayrağa kadar uzanıyor. Yüzyıllar geçmiş olsa da, bugün Roma sokaklarında ya da Milano tribünlerinde bağırılan “Forza Azzurri!” nidaları, aslında hem bir spor tutkusu hem de tarihe saygı duruşu.
İtalya milli takım formaları neden mavi öğrendik. Bu içerik de ilginizi çekebilir: