Dünya corona virüsü salgını ile boğuşurken dünya basınında korkutucu bir haber yer aldı. Çin’e yakınlığıyla bilinen ve İngilizce yayın yapan Global Times; Yunnan’dan Shandong’a otobüsle dönen bir kişi hayatını kaybettiğini ve yapılan testte Hantavirüs pozitif olduğunu yazdı. Otobüsteki diğer 32 yolcuya da test yapıldığı aktarıldı. Bundan sonra ise hantavirüs sosyal medyanın gündemine oturdu. Global Times’ın iddiasının doğruluğu henüz bilinmezken bu virüs merak ediliyor? Peki, hantavirüs nedir, belirtileri nelerdir? Gelin birlikte bakalım.
Dünya bugüne kadar pek çok ölümcül virüs salgını ile mücadele etti. Bunlardan biri hantavirüstü. Hantavirüs yeni bir virüs değil
Hantavirüsler, doğada çok sayıda tipi bulunan ve bunlardan bir kısmı insanlarda hastalık yapabilen virüsler. Virüsün doğadaki kaynağı ise fare ve benzeri küçük kemirgenler
Hantavirüs nedir?
Bunyaviridae ailesinden bir RNA virüsü olan hantavirüs adını ilk izole edildiği yer olan Güney Kore’deki Hantaan nehrinden adını alıyor. Bu yeni bir virüs türü değil, Kore Savaşı sırasında keşfedilen böbrek sendromlu (HFRS) hemorajik ateşe ve 1993’te ortaya çıkan hantavirüs pulmoner sendromuna (HPS) neden olduğu biliniyor. Ülkemizde geçtiğimiz yıllarda görülen Kırım Kongo Kanamalı Ateşi de hantavirüsü ile aynı ailede yer alıyor. Ancak bu virüs gibi bulaşmak için bir vektöre (kene, sivrisinek vb) ihtiyaç duymuyor. Hantavirüs, her bölgede görülmeyebiliyor. En çok görüldüğü yerler Güney ve Kuzey Amerika. Ayrıca Çin, Kore, Rusya’da da hantavirüse rastalanabiliyor. Dünyada en sık görüldüğü yerler Arjantin, Şili, Brezilya, ABD, Kanada ve Panama. Ülkemizde ise 2009 yılında Zonguldak ve Bartın’da 15 kişi, “Hantavirüsü” taşıdıkları şüphesiyle tedavi altına alınmıştı. 8’inde hantavirüsünün sebeo olduğu enfeksiyon tespit edilmiş, bir kişi ise hayatını kaybetmişti.
Hantavirüs belirtileri nelerdir?
Hantavirüs belirtileri arasında; yorgunluk, ateş, büyük kas gruplarında ağrı bulunuyor. Ayrıca enfekte olan kişide; baş ağrısı, baş dönmesi, karın ağrısı, ishal, kusma, bulantı gibi belirtiler görülebiliyor. İnsana bulaşan hantavirüsü iki farklı klinik hastalığa sebep olabiliyor. Bunlardan birincisi; böbrek yetmezliği ile giden kanamalı ateş tablosu (HFRS), diğeri ise daha ağır seyirli olan ve akciğer ödemi ile karakterli Hantavirus Akciğer Sendromu (HAS).
Böbrek Yetmezliği ile Giden Kanamalı Ateş tablosu (HFRS): Bu hastalık ateş, trombosit sayısında azalma ve akut böbrek yetmezliği ile seyrediyor. Kuluçka süresi ortalama 2 hafta olan hastalık kişiye bağlı olarak 5 ile 42 gün arasında da kendini gösterebiliyor. Hastalarda ateşe ek olarak baş ağrısı, bel ağrısı, karın ağrısı ve sıklıkla bulanık görme belirtileri gözlemleniyor. Trombositopeniye bağlı olarak cilt içine kanamalar ve/veya iç organ kanamaları görülür. Pek çok hastada şok tablosu gelişir. Hastalığın bu dönemi 4-7 gün kadar sürer ve şok dönemi olarak adlandırılır. Bu dönemi atlatan hastalarda 3-10 gün süren, idrar çıkışının azalması hatta durması ile kendini gösteren böbrek yetmezliği dönemi başlar. Bu dönemde sıvı ve elektrolit dengesinde bozukluklar izlenir. HFRS, yüzde 5 ölümle sonlanır. Ölümlerin 1/3’ü şok evresinde, 2/3’ü ise böbrek yetmezliği evresinde gerçekleşir.
Hantavirus Akciğer Sendromu (HAS): Bu hastalık ani başlayan ateş ve kas ağrıları ile HFRS’ye benzer. Ancak 1-10 gün (ortalama 4-5 gün) sonra akciğerle ilgili yakınmalar (nefes darlığı ve öksürük) başlar. Akciğer yakınmalarının nedeni damar geçirgenliğindeki artışa bağlı olarak gelişen akciğer ödemi (akciğerlerde sıvı toplanması)dir. Akciğer ödemi yavaş gelişimli ve hafif seyirli olabileceği gibi saatler içerisinde ilerleyerek akciğer yetmezliğine neden olacak şekilde ağır da olabilir. Bu hastalıkta böbrek yetmezliği görülmez.
Hantavirüs nasıl bulaşır?
Hantavirüsü insandan insana direkt olarak bulaşmıyor. Virüsü taşıyan canlıların dışkıları, sıvıları enfeksiyona neden olabiliyor. Tabii hantavirus ile de enfekte bir hastanın kan, idrar gibi çıkartılarının doğrudan mukozalara teması ile hastalık bulaşabiliyor. Bu nedenle hastaların karantinaya alınması gibi önlemlere gerek olmadığı biliniyor.
Tedavisi var mı?
Hantavirüs enfeksiyonun aşısı ya da tedavisi bulunmuyor. Enfekte kişinin yaşamsal faaliyetleri desteklenerek, hasta hayatta tutulmaya çalışılıyor. Bilim insanları bu virüse karşı aşı geliştirme çalışmaları sürdürüyor.
