Gözlerimizin temel görevi bizlere çevremizde olup bitenleri göstermek ve beynimizin olan biteni şekillendirmesine yardımcı olmaktır. Ancak kabul etmek gerekir ki, gözümüz organ olmanın yanı sıra, vücudumuzdaki en estetik unsurlardan biridir, özellikle de renk söz konusu olunca. Peki gözlerimizin renkleri nasıl oluşuyor, bunu hiç merak ettiniz mi? Şimdi sizlere göz rengi nasıl oluşur ve göz renkleri nelerdir anlatacağız.
Göz rengi, ebeveynlerimizden bize kalıtsal olarak geçen, çoklu gen etkileşimleri sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bu sebeple bazı göz renkleri çok nadir görülürken, diğerleriyle daha çok karşılaşırız. Bunun sebebi ise o toplumda nadir olarak ortaya çıkan o göz renklerini ortaya çıkaran genlerin nadir olmasıdır. Bazı göz renklerinin daha nadir görülmesinin diğer bir nedeni ise bu göz rengi genlerinin çekinik olmasıdır.
Gözümüze rengini veren kısım iristir. Göz rengimiz de bu irisin pigmentasyonu ve ışığın iriste yansıması olmak üzere iki farklı faktöre bağlı olarak meydana gelir.
İlk önce gözün 3 ana dokusu vardır. Dokular dıştan içe doğru şunlardır:
Sklera
Koroid
Retina
Sklera bir bağ dokusudur. Stroması beyazdır, fakat gözün ön kısmında şeffaftır ve bundan dolayı ışığın gözün içine girmesini sağlar. Bu şeffaf skleraya kornea adı verilir. Patolojide kornea şeffaflığını kaybedip göz rengini değiştirebilir ve skleranın rengi gibi beyazlaşma olur. Koroid ise bol pigment içeren bir damar tabaka dokusudur. Retina ise pigmentli bir epiteldir. İris iki dokudan oluşur. Bunlar koroid ve retinadır. Koroid ön tarafa doğru bakar ve retina arkaya doğru. Bundan dolayı göze rengini veren koroid dokusudur. Koroid ne kadar pigment içerirse gözün rengi o kadar siyaha döner ve ne kadar az pigment içerirse o kadar da açık renge döner. Bu akşınlığın neden göze kırmızı renk verdiğini açıklar. Akşınlık hastalığında melanosit hücrelerin ürettikleri melanin pigmentleri dışa dökmüyorlar. Böylelikle keratinosit hücreleri melanini alamıyorlar. Bu sitolojik bozukluk pigmentlerin epitelde yayılamamalarına ve dokunun çok açık renge sahip olmasına neden olur. Ama koroid bir damar tabakası olduğu için pigmentlerin renginin yerini kan rengi alır ve koroid, yani göz kırmızı renkte görünür. Hatta bazı fotoğraflarda sağlıklı gözlerin kırmızı olmalarının nedeni kan renginin yansımasıdır.
Göz renkleri ve isimleri
Bazı göz renkleri ile çok sık karşılaşsak da bilmediğimiz pek çok göz rengi var. İşte göz renkleri.
Açık kahverengi göz
Açık kahverengi göz, kahverenginin açık tonuna sahip göz rengidir. Bu göz rengi oldukça yaygındır.
Mavi göz
Bu renk yeni bir mutasyona dayanır. Yaklaşık beş bin yıllık bir genden kaynaklanır. İris, melanin az içerdiğinden dolayı gözler mavidir. Bazı maviler çok parlak, hatta parlement mavisi kadar kontrastlı olabilirken bazılarıysa buğulu ve soluk olabilir.
Koyu kahverengi göz / siyah göz
Koyu kahverengi göz ya da kapalı kahverengi göz, bol pigment içerir ve çaprazlamada her zaman baskın çıkar. Koyu kahverengi en sık görülen göz rengidir. Siyah olarak tanımlanan gözler aslında tamamen koyu kahverengindedir. Bazı kişilerde melanizm gibi bir şey olabilir.
Yeşil göz
Tıpkı mavi göz gibi az pigment barındırır. Pigmentin yapısında yağ da bulunur, zeytin yeşili, zümrüt yeşili, orman yeşili gibi yeşilin tonları bunların karışımı veya desenleri olabilir.
Kahverengi göz
Hepimizin aşina olduğu göz renkleri arasında bulunan kahverengi göz, koyu kahverengi göze göre çok daha az görülen göz rengidir.
Kehribar göz rengi
Sarı, açık kahverengi, turuncu, altın rengi, gibi sarı tonlarını barındırır. Kırmızı sarı karışımı gibi kahverengin bir tonuna benzer. Kehribar tonu göz renklerini lipokrom pigmenti oluşturur.
Kırmızı göz
Akşınların göz rengidir. Hiç pigment yoktur, ışığa çok hassastır ve göz bebekleri de kırmızıdır.
Gri göz
Çok ender rastlanılan göz renkleri arasında bulunan gri göz rengi, gümüş gri olabildiği gibi hafif yeşil desenleri bulunabilir.
Ela göz
Kehribar ile yeşil veya mavi ile yeşil ya da mavi ile kehribar çaprazlamalarından doğan melezdir. İrisin merkezine doğru renk yeşile veya kehribara döner, dışı mavi veya yeşil olabilir.Ayrıca her çeşit ela gözde mavi ve yeşil gibi az pigment barındırır.
Heterokromiya iridis
İnsan ya da çift gözlü canlılarda, iki gözün irislerinin birbirinden farklı renkte olması durumudur.
Adım Caner Cem Martı, 1996 yılında Bartın'da doğdum. 2010 yılında geçirdiğim kaza sonucunda vücudumun %99'u felç kaldı. 2015'ten bu yana bazı cihazlar yardımıyla internet ortamında çalışabiliyorum. İçerik editörlüğü ve sosyal medya uzmanlığı gibi alanlarda tecrübe sahibiyim, ancak asıl uzmanlık alanım SEO uyumlu makale yazmak. Ayrıca front-end tasarımlar yapıyorum. Sinema, spor ve tarih gibi konular çok dikkatimi çekiyor. Özellikle sinema tutkunuyum.
