Apus apus yani ebabil kuşu, yaşamının büyük bölümünü gökyüzünde geçiren ve neredeyse karaya bağımlılığı olmayan nadir kuş türlerinden biridir. Ebabil kuşu çoğu zaman kırlangıçlarla karıştırılır ama aslında farklı bir türdür ve uçuşa olağanüstü derecede uyum sağlamıştır.
1. Gökyüzünde gördüğünüzde onu anlamak sandığınızdan daha kolay
Ebabil kuşunu en net şekilde ayırt etmenin yolu uçuş siluetine bakmaktır. Ebabil kuşunun kanatları kırlangıca göre çok daha uzun, ince ve “orak” gibi kıvrıktır. Uçarken kanatlarını neredeyse hiç çırpmadan uzun süre süzülebilir ve bu görüntü onu kırlangıçtan ayıran en belirgin özelliktir.
Ebabil kuşunun vücudu koyu kahverengi ile siyaha yakın bir tondadır ve ışığa göre neredeyse tek renk gibi görünür. Boğaz kısmında genellikle küçük, açık renkli bir alan bulunur ama bu detay uzaktan bakıldığında çok belirgin değildir. Kuyruğu ise kırlangıçlardaki gibi derin çatallı değildir; daha kısa ve düz bir yapıdadır.
En kritik farklardan biri de bacak yapısıdır. Bu kuş türünün bacakları çok kısadır ve neredeyse yere basmaya uygun değildir. Bu yüzden yerde yürüyen bir ebabil görmek çok nadirdir. Kırlangıçlar ise tellerde konabilir ve rahatça hareket edebilirken o bunu yapamaz.
2. Gökyüzüne tamamen adapte olmuş bir yaşam biçimi vardır.
Ebabil kuşu için uçmak sadece bir hareket değil, yaşamın kendisidir. Beslenmesini, su ihtiyacını ve hatta dinlenmesini bile havadayken gerçekleştirir. Yere indiğinde oldukça savunmasız kalır çünkü bacak yapısı yürümeye uygun değildir. Bu yüzden ebabil kuşu doğası gereği neredeyse sürekli havada kalan bir canlıdır.
3. Vücudu baştan sona uçmak için tasarlanmış gibi
Ebabil kuşunun kanatları uzun ve kıvraktır, bu da ona uzun süreli uçuşlarda büyük avantaj sağlar. Ebabil çok az enerji harcayarak süzülebilir ve havadaki küçük böcekleri yakalayarak beslenir. Hafif vücut yapısı sayesinde Apus apuslar, gökyüzünde adeta kesintisiz hareket eden bir sistem gibi çalışır. Dünyanın en hızlı hayvanları arasında yer alır. Özellikle yatay uçuşta çok hızlıdır. Bazı türleri saatte 100 km’nin üzerine çıkabilir.
4. En çok merak edilen konu ise gerçekten nasıl uyuduğu
Ebabil kuşu için en ilginç konu uykudur çünkü bu kuş türü gökyüzünden neredeyse hiç inmez. Araştırmalar bu türün uzun süreli uçuşlarında bile tamamen uykusuz kalmadığını, uykusunu parçalı ve çok kısa anlara böldüğünü gösterir. Bu durum mikro uyku olarak düşünülebilir ve saniyeler süren kısa dinlenme anlarının gün içine yayılmasıyla gerçekleşir.
Bunun yanında bazı kuşlarda görülen tek beyin yarımküresiyle uyku sistemi sayesinde Apus Apus kuşu uçarken beyninin bir kısmını dinlendirip diğer kısmıyla uçuşu kontrol edebilir. Bu sayede hem yönünü korur hem de tamamen uyanık kalma zorunluluğu azalır.
5. Aylar boyunca neredeyse hiç yere inmeden yaşayabiliyor
Ebabil kuşu yılın büyük bölümünü göç halinde geçirir. Avrupa ve Asya’da üreyen bu kuş türü, Afrika’ya kadar uzanan uzun bir yolculuğa çıkar. Bazı araştırmalara göre ebabil kuşu üreme dönemi dışında yaklaşık 10 aya kadar neredeyse hiç yere inmeden havada kalabilir.
6. Kat ettiği mesafe neredeyse dünya turuna denk geliyor
Ebabil kuşu sürekli uçuş yaşamı sayesinde bir yılda yaklaşık 200.000 ila 300.000 mil (yaklaşık 320.000–480.000 kilometre) yol kat edebilir. Bu mesafe, dünyanın çevresini defalarca dolaşmaya eşdeğer bir hareketliliktir ve bu türü en uzun süre havada kalan canlılardan biri yapar.
7. Yağmurdan önce neden daha alçakta uçtuğunu biliyor musunuz
Ebabil kuşunun yağmurdan önce alçaktan uçtuğu düşünülür. Ancak bu durum doğrudan yağmurla ilgili değildir. Hava basıncı değiştiğinde böcekler daha alçak seviyelere iner ve ebabil kuşu da avını takip eder. Yani apus apuslar yağmurun habercisi değil, ekosistemin değişen koşullarına tepki veren bir avcıdır.
8. Gökyüzünde yaşasa da yerdeki denge için çok önemlidir
Ebabil kuşu özellikle uçan böcek popülasyonunu kontrol ederek ekosistemde önemli bir denge sağlar. Gün içinde çok sayıda böcek tüketebilir ve bu sayede özellikle yaz aylarında sivrisinek gibi türlerin artışını doğal yolla sınırlar. Yani bu tür, görünmez ama etkisi büyük olan bir ekolojik denge unsurudur.
