8 Mart, 100 yılı aşkın bir süredir dünyanın dört bir yanında Dünya Kadınlar Günü olarak kutlanıyor. Bu günün amacı bölgeden bölgeye göre farklılık gösterebiliyor. Mesela bazı ülkelerde protesto günü, bazılarında ise kadınların başarılarını kutlamanın ve toplumsal cinsiyet eşitliğini desteklemenin bir yolu, diğerlerinde ise tatil olarak görülüyor. Ancak 8 Mart’ın temelleri düşündüğünüzden çok daha derin. Hadi bu detayları birlikte inceleyelim.
1. Dünya Kadınlar Günü, 100 yıldan daha uzun bir süre önce ortaya çıktı
28 Şubat 1909’da, artık feshedilmiş olan Amerika Sosyalist Partisi, Şubat ayının son pazar günü gerçekleşen ilk Ulusal Kadınlar Günü’nü düzenledi. 1910’da Sosyal Demokrat Parti’nin Almanya Kadın Bürosu lideri Clara Zetkin, dünyanın dört bir yanındaki insanların aynı anda kutlayabilmesi için küresel bir Dünya Kadınlar Günü fikrini önerdi. Bunun üzerine 19 Mart 1911’de ilk Dünya Kadınlar Günü düzenlendi; Almanya, İsviçre, Avusturya ve Danimarka’dan 1 milyondan fazla kişi bu kutlamalara katıldı.
2. Kutlamalar Rusya’da kadınlara oy hakkı kazandırdı
1917’de Rusya’daki kadınlar, Birinci Dünya Savaşı’nı protesto etmek ve cinsiyet eşitliğini savunmak adına “ekmek ve barış” temalı bir grev başlatarak bu günü onurlandırdı. O dönemde ülkeyi yöneten II. Çar bu protestoya karşı çıksa da kadınlar yılmadı ve eylemlerine devam etti. Birkaç gün sonra Çar tahttan çekildi. Geçici hükümet daha sonra Rusya’daki kadınlara oy kullanma hakkı verdi.
3. Birleşmiş Milletler 1975’te Dünya Kadınlar Günü’nü resmen kabul etti
Birleşmiş Milletler 1975 yılını Dünya Kadınlar Yılı kabul ederek ilk kez 8 Mart’ı Kadınlar Günü olarak kutladı. O zamandan beri BM, 8 Mart’ın ana sponsoru oldu ve “tarihte olağanüstü bir rol oynayan sıradan kadınların cesaret ve kararlılık eylemlerini” kutlama niyetiyle o günü tatil etti.
4. Dünya Kadınlar Günü onlarca ülkede resmi tatildir
Afganistan, Küba, Vietnam, Uganda, Moğolistan, Gürcistan, Laos, Kamboçya, Ermenistan, Beyaz Rusya, Karadağ, Rusya ve Ukrayna 8 Mart’ın resmi tatil olarak kabul edildiği yerlerden sadece birkaçı.
5. Dünya Kadınlar Günü, birçok yerde Anneler Günü ile birlikte kutlanmaktadır
Anneler Günü, Sırbistan, Arnavutluk, Makedonya ve Özbekistan da dahil olmak üzere bazı ülkelerde 8 Mart ile birleştirilerek kutlanır. Bu günde çocuklar annelerine ve büyükannelerine küçük hediyeler verirler.
6. Her yıl Dünya Kadınlar Günü kutlamalarının resmi bir teması vardır
1996’da Birleşmiş Milletler, o yılki Dünya Kadınlar Günü için bir tema oluşturdu:
Geçmişi Kutlamak, Geleceği Planlamak.
1997’deki tema “Barış Sofrasında Kadınlar”, 1998’de ise “Kadın ve İnsan Hakları” idi. 2023’nin teması ise “Eşitliği Kucaklamak”
