Eğer sevdiğiniz herhangi biri şu sıralar depresyondaysa, bunları bilmek ya da biliyorsanız yeniden hatırlamak gerçekten çok işinize yarayacak. İşte depresyonda olan bir insana karşı davranışlarınız konusunda gözden kaçırmamanız gereken 12 önemli şey.
Depresyon bir seçim değildir
Depresyon, bir insanın yaşayabileceği en çaresiz ve sinir bozucu deneyimlerden biridir. Depresyonda olan insan bazen üzgün hissseder, bazen yorgun; bazen de uyuşmuşcasına hiçbir şey hissetmez. İnsanların depresyondayken, normalde yapmaktan keyif aldığı şeyleri bile yapamadıkları zamanlar olur; sanki bedenleriyle zihinleri birlikte hareket etmiyormuş gibi.
Depresyon sadece kötü geçen bir gün ya da kötü bir ruh hali değildir, bu yüzden depresyonda olan birine söyleyeceğiniz şey “Atlatacaksın” değildir. Unutmayın; kimse depresif olmayı seçmez.
“İhtiyacın olan tek şey dışarı çıkmak”, “İyi olacaksın” gibi şeyler söyleyerek depresyonda olan bir insana yardımcı olamazsınız
Bu cümleleri kurmak çok kolay biliyoruz; ama depresyonda olan insanların acısını hafifletmek ya da onlara yardımcı olmak konusunda hiçbir işe yaramıyor. Çünkü insana kendini yetersiz hissettiren cümleler, insanların kabul görmediklerini düşünüp daha gergin hissetmelerine neden olur.
Bu kılişeleşmiş cümleler yerine, ‘sessiz bir kucaklama’ ile onlara çok daha fazla yardımcı olabiliriz. İlle de bir şey söyleyeceksek; bu kılişe cümlelerin yerine “Senin için buradayım. Sana inanıyorum. Güçlü olduğunu biliyorum. Sana yardımcı olmak için ne yapabilirim? Ve bu cümlelerim nasıl hissetmeni sağlıyor?” gibi bize davranışlarımızla ilgili yol gösterecek cümleler kurabiliriz.
Depresyondayken, insanlar sevdiklerinden uzaklaşabilirler
Depresyonda olan insanlar, genellikle kendilerini diğer insanlar için bir yük gibi hissederler. Bu zihinsel süreç onlara, üzüntüleri ile karşılarındaki insanları bunaltacaklarını düşündürdüğü için, sevdiklerinden uzaklaşabilirler. Eğer depresyonda olan yakınınız sizden uzaklaşırsa, ona sadece orada olduğunuzu hatırlatın ama kesinlikle onu birlikte vakit geçirmeye ya da bunun hakkında konuşmaya zorlamayın.
Elbette sizin de kızmaya hakkınız var
Depresyonda olan biriyle ilgilenmek, onun tüm ihtiyaçlarını karşılamak ya da yumurta kabuğu üzerinde yürümeye çalışmak anlamına gelmiyor. Depresif insanların sevildiklerini hissetmek istedikleri doğru; ama bu durumun sizin hayatınızı olumsuz etkilemesine izin vermemelisiniz. Kendinizden ödün vermeden ona sevginizi gösterip anlamaya çalışmanız yeterli.
Bu yüzden tartışmak ve sınırları belirlemek önemli
Böyle dönemlerde, kendi mutluluğunuzu korurken bir yandan da depresyonda olan kişiye yardımcı olabilmeniz için, bir adım uzaklaşıp uzaktan bakmaya çalışmak oldukça önemlidir. Sabırlı olun. Kaygılarınızı dile getirmekten çekinmeyin. Çünkü bu, doğru bir ilişki kurabilmek adına sizin sınırlarınızı belirler.
Depresyondayken, insanlar normalden daha çabuk bunalabilirler
Tükenme durumu, depresyondayken sık görülen bir şey. Depresyondaki bir insan için, sadece bir gün boyunca aklından geçen düşünceler bile yorucu bir deneyim olabilir. Geceleri uykularını almalarına rağmen, sabah uyandıklarından kendilerini inanılmaz yorgun hissedebilirler. Bu durum, planlarını aniden iptal etmelerine ya da tüm planlara direkt hayır demelerine neden olabilir.
Unutmamanız gereken şey: Hiçbir şeyin sizinle ilgili olmadığı
Depresyonda olan kişi çok sevdiğiniz biriyse, onun yaşadığı şeyin ilişkinize yansıması kaçınılmaz olduğundan; onu anlamaya çalışmak iki kat daha zordur. Eğer onun ihtiyacı sizden uzak olmaksa, kendinizi suçlamayın ya da ilişkinizi iyileştirmeye çalışmayın. Onun depresyonu, sizinle ilgili değil; unutmayın.
Yaptırımlar veya talepler için doğru zaman değil
Kendi kalp kırıklıklarınızı ya da sorunlarınızı anlatmanız, karşınızdaki insanı iyileştirecek sihirli bir değnek değildir. Çünkü onlar, birden sizin sorunlarınızı çözecek insan haline gelemezler. Bu yüzden depresyonda bir insandan, sizin sorunlarınızla ilgilenmesini beklemeyin.
Bir insanın depresyonda olması, her zaman yalnız kalmak istediği anlamına gelmez
Depresyondaki insanların, sadece yalnız kalmak istediklerini düşünmek ya da bunu anlamak oldukça kolaydır. Onların yalnız olma talepleri, tüm korkularıyla yalnız başına yüzleşmek istedikleri anlamına gelmez. “Biz, onları alıp başka yerlere götürmek için buradayız.” Mesela onlara kahve içmek isteyip istemediklerini sorun. Bazen bir insanın günlük bir rutinini yerine getirmek bile, birçok şey anlamına geleblir.
En yanlış davranışlardan biri de; onların deneyimlerini, kendi deneyimlerinizle kıyaslamanız
Birisi zor bir dönemden geçiyorsa, genelde, bizim de benzer bir dönemden geçtiğimizi söyleyip ona kendi hikayemizi anlatmak isteriz. Oysa “Ben de aynılarını hissetmiştim.” gibi bir cümle, karşımızdakinin hissettiklerini minimalize etmek anlamına gelir. Empati yapmalıyız elbette ama karşımızdakinin duygularını hafife almadan.
Birlikte geçirilecek zaman, her zaman olduğundan daha önemli
Haftada bir ya da iki kez onlarla vakit geçirmek için teklifte bulunun. Alışveriş yapmak, birlikte bir şeyler içmek gibi. Ya da onun için yemek pişirebileceğinizi söyleyin. Çünkü depresyonda olan insanlar, özellikle yemek konusunda kendilerini hevessiz hissederler. Böylece onlara yardımcı da olmuş olacaksınız.
Depresyonda olmak ya da bunu daha önce yaşamış olmak; kesinlikle zayıf biri olduğunuz anlamına gelmez
Eric G. Wilson’un ‘Mutluluğa Karşı Melankoliye Övgü’ isimli kitabında, depresyon ve melankoli arasındaki farkı açıklıyor. Ve toplumun bize aşıladığı şişirilmiş mutluluk fikrini reddederek hayatın koyu anlarının da bir değere sahip olduğunu savunuyor.
Depresyonda olmak, utanç verici bir şey değildir ve bunu yaşamak hiçkimseyi güçsüz ya da yetersiz yapmaz.
