Caroline Herschel (1750-1848), bilime önemli katkılar sunan Almanya kökenli bir gökbilimci. Caroline’in yaşadığı dönemde; kadınların bırakın bilimle uğraşmasını kamusal alanda görünmesi dahi hoş karşılanmıyordu. Ancak onun gökyüzüne olan merakı, toplumsal normların önüne geçiyordu. Caroline’in abisi de tıpkı kendisi gibi gökbilimciydi. Bu nedenle onun çalışmaları daima abisi William’ın gölgesinde kaldı. Tüm zorluklara rağmen Caroline Hercshel bir bilim insanı olarak para kazanan ilk kadın olmayı başardı. Gelin detaylara birlikte bakalım.
Caroline Herschel, 16 Mart 1750 tarihinde Almanya’nın Hannover kentinde Isaac ve Anna Ilsa Herschel’in çocuğu olarak dünyaya geldi
Caroline’in babası Isaac, yetenekli bir müzisyendi. Aynı zamanda kız çocuklarının matematik, Fransızca ve müzik gibi temel eğitimleri alması gerektiğini düşünüyordu. Caroline’in annesi ise bir kızın eğitim almasının gereksiz olduğunu savunmaktaydı. Bu nedenle kızlarına daima hizmetçi gözüyle bakmıştı.
Caroline 10 yaşına geldiğinde tifüs hastalığına yakalandı. Hastalığı oldukça ağır seyrettiği için gelişimi aniden durdu
Genç kızın boyu 1.30 metrede kalmıştı. Aynı zamanda hastalık, sol gözünde görme kaybına sebep olmuştu. Annesi zaten kız çocuklarının eğitim almasının gereksiz olduğunu düşünmekteydi. Bu hastalıktan sonra ise Caroline’den tamamen umudu kesti ve onun asla evlenemeyeceğini düşünmeye başladı. Bu nedenle Caroline’i ev hizmetçisi olarak eğitmeye karar verdi. Fakat o an baba Isaac devreye girerek kızına evde eğitim vermeye başladı. Isaac Herschel oldukça donanımlı ve modern biriydi. Sadece Caroline’in değil tüm çocuklarının iyi bir eğitim almasını istiyordu. Caroline bu dönemde annesinden gizli de olsa müzik, temel matematik ve yabancı dil gibi temel dersler konusunda epey yol kat etmeyi başardı.
Isaac Herschel’in ölümünden sonra Caroline, abisi William’ın yanına İngiltere’ye gitti
Caroline İngiltere’ye ilk gittiğinde abisinin müzisyen olma çabalarına destek oldu. Ancak ikisinin de ilgi alanı yavaş yavaş astronomiye kayıyordu. William kendi teleskoplarını yapmaya başladığında Caroline abisini büyük bir hayranlıkla izliyordu. Herschel’ler Isaac Newton’un tasarımlarını geliştirip her zamankinden daha büyük ve daha iyi teleskoplar üretmeye başladı. Caroline ise bu sırada abisinin kendisine verdiği teleskopla kuyruklu yıldızları izliyordu.
1781 yılında William Herschel Uranüs’ü keşfettikten sonra İngiltere’de kraliyet gökbilimcisi oldu. Caroline ise gökyüzündeki ilk keşfini 1783 yılında gerçekleştirdi
Caroline’in 1783’teki nebula keşfi sadece bir başlangıçtı. Devamında Andromeda’nın uydusu Messier 110’u keşfetti. Sayısız nebula ve uydu keşfine ek olarak sekiz adet kuyruklu yıldız tanımlayan Caroline, döneminin en başarılı astronomlarından biri oldu. İlk kuyruklu yıldızını 1 Ağustos 1786 yılında gözlemledi. Coroline, bir kuyruklu yıldız keşfeden ilk kadın olmuştu. Uzun yıllardır abisi William’ın yardımcısı olarak çalışsa da kendisi de artık bir gökbilimciydi ve yeteneklerini kabul ediyordu. Caroline Herschel, abisinden bağımsız ekonomik özgürlüğünü elde etmek istiyordu. Yazdığı tüm yazılarda da özellikle maddi özgürlük kazanmak istediğini belirtiyordu. 1796 yılında Kral III. George, abisine bilimsel çalışmalarında yardımcı olduğu için Caroline’e yıllık 50 £ ödeme yapmaya karar verdi. Caroline, erkek bilim insanlarına dahi maaş verilmediği bir zamanda bilimsel çalışmaları sayesinde para kazanan ilk kadın oldu.
1788 yılında gelindiğinde William’ın evlenmesi, iki kardeş arasında gerginliğe sebep oldu
Caroline kendini bir anda dışlanmış hissetti. Artık evin yönetiminden sorumlu değildi ve diğer statülerinden de mahrum kalmıştı. Caroline abisinin eşi Mary ile hiç anlaşamıyordu. Bunun üzerinde ayrı bir eve taşındı. Ancak her gün abisiyle buluşup, çalışmalarına devam ediyordu. Tek fark artık gözlemevinin anahtarına sahip değildi. William’ın evliliği Caroline Herschel için aslında bir dönüm noktasıydı. Çünkü artık daha bağımsız hareket edebiliyordu. 19. Yüzyıl dünyasında kendi ayakları üzerine basan yalnız ama güçlü bir kadın haline gelmişti. Bu süreçte William’dan bağımsız keşifler yapmaya başladı. Haliyle onun ünü de en az abisi kadar tüm İngiltere’ye yayıldı. 1822 yılında William’ın ölümünün ardından Caroline büyük bir acı yaşadı. İngiltere’de yaşayamayacağını anlayınca doğduğu topraklara Hannover’a geri döndü.
Caroline Almanya’ya döndükten sonra bulutsu kataloğu üzerinde çalışmaya başladı
Bu çalışmalarıyla Royal Astronomical Society’nin altın madalyasını aldı ve Royal Society’nin onursal üyesi oldu. Almanya’da 2.500 bulutsu ve birçok yıldız kümesinin kataloglamasını tamamladı. 1828 yılında Caroline 77 yaşındayken Astronomi Topluluğu’ndan altın madalyasını aldı. Caroline kariyerinin zirvesindeydi. Çünkü Astronomi Topluluğu ilk defa bir kadını altın madalya ile ödüllendiriyordu. O tarihten sonra başka bir kadının bu ödülü alabilmesi için 1996 yılına kadar beklemek gerekecekti. Caroline, 9 Ocak 1848’deki ölümüne kadar gökyüzüne bakmaya devam etti. Onun ömrü gökyüzünü tam anlamıyla keşfetmeye yetmedi. Bugün hala uzay hakkında bilmediğimiz çok şey var. Eğer siz de uzaya ilgi duyuyorsanız; Güneş Sisteminden Galaksilere: Uzay Hakkında Merak Edilen 49 İlginç Bilgi başlıklı listemizi inceleyebilirsiniz!
