Evcil hayvan sevgisi yeni bir trend değil; insanlık, binlerce yıldır hayvanları evcilleştirip yanlarında tutuyor. Kediler ve köpekler, bugün olduğu gibi geçmişte de popülerdi. Hatta kedilerin 10.000 yıl önce Mezopotamya ve Antik Mısır’da evcilleştirildiğini biliyor muydunuz? Ancak, antik toplumlar yalnızca kediler ve köpeklerle yetinmedi. Bazı medeniyetler, egzotik ve ilginç türleri de evlerinde ağırladı. Eski dünyada “evcil hayvan” statüsüne erişmiş, hayal gücünü zorlayan o sıra dışı dostlarımız da var! İşte antik uygarlıkların evcilleştirdiği ilginç hayvanlar…
1. Maymunlar
Antik uygarlıkların evcilleştirdiği ilginç hayvanlar yazımıza daha az şaşırtıcı bir madde ile başlayalım. Maymunlar antik dünyanın vazgeçilmezlerinden biriydi. Eski Mısırlılar, babunları hem statü sembolü hem de eğlence kaynağı olarak beslerdi. Bu şapşal dostlar o kadar kıymetliydi ki, sahipleri öldüğünde mumyalanarak yanlarına gömülürlerdi.
Orta Çağ Avrupa’sında da işler değişmedi. Zenginler, insan benzeri hareketleriyle dikkat çeken bu dostları “çocuksuz evlere neşe katan küçük oyuncaklar” olarak gördü. Ama sonradan fark ettiler ki, maymunlar büyüyünce biraz fazla asi oluyor. Çünkü, kim agresif bir ergen maymunla baş etmek ister ki?
2. Ceylanlar
Antik Mısırlılar için ceylanlar, nazik ve asil tavırlarıyla gönülleri fetheden hayvanlardı. Onlar sadece evcil hayvan değil, aynı zamanda kutsal birer armağan olarak görülüyordu.
Hatta Kraliçe Isiemkheb’i duydunuz mu? Kendisi, evcil ceylanı için özel bir lahit yaptırıp onu mumyalatarak yanına gömmüş. Hayır, şaka yapmıyoruz! Ceylan, o dönemin “altın varaklı pelüş oyuncağı” gibiydi. Şimdi bir düşünün: Bugün kucağınıza ceylan alıp sevdiğinizi hayal edebiliyor musunuz?
3. Yılan balıkları
Antik Roma’da yılan balıkları sadece bir besin kaynağı değildi; hayır, hayır, onlar zenginlerin süslü aksesuarlarıydı! Bu balıklar şatafatlı havuzlarda beslenir, hatta küpeler ve kolyelerle süslenirdi.
Tarihi kayıtlara göre, Marcus Licinius Crassus, müren balığını küpelerle donatırken; Mark Anthony’nin kızı Antonia da benzer şekilde yılan balıklarını aksesuarlarla süslerdi. Bu ilginç “dekoratif evcil hayvanlar”, o dönem zenginliğin ve zarafetin simgesiydi.
4. Tavus kuşları
Eğer eski Romalılar Instagram kullansaydı, kesinlikle tavus kuşlarını story’lerinde paylaşırdı! Bu göz alıcı kuşlar, güzellikleri ve zarafetleriyle antik dünyanın en popüler evcil hayvanlarıydı.
Sahipleri, tavus kuşlarının bahçelerinde özgürce dolaşmasına izin verir ve bu gösterişli dostlara neredeyse köpek muamelesi yapardı. Ama durun, daha ilginç bir şey var! Bazı tavus kuşları sahipleriyle birlikte gömülür, diğerleri ise ziyafet sofralarının baş tacı olurdu. Çelişki mi? Belki. Ama tavus kuşlarının Roma’da hem sanat hem de mutfak dünyasında yer aldığını unutmayın.
5. Kuyruksürengiller
Kediler Eski Mısır’da kutsal hayvanlardı, evet. Ama bir de kuyruksürengilleri düşünün! Evet, doğru duydunuz, kuyruksürengiller Eski Mısır’da “Firavun’un Kedisi” olarak bilinirdi ve kutsal kabul edilirdi. Bu sevimli ve çevik yaratıklar genellikle tapınaklarda barındırılır, hatta Eski Mısır sanatında sıkça tasvir edilirdi.
Ama hikaye burada bitmiyor! Kuyruksürengiller mumyalanır ve sahipleriyle birlikte gömülürdü. Neden mi? Çünkü bu minik kahramanlar fare ve yılan gibi zararlıları avlayan tam bir doğal haşere kontrol uzmanıydı. Antik Yunanlılar ve Romalılar bile bu yeteneklerinden faydalanırdı. Bugün bile Hindistan ve Nepal’de evcil kuyruksürengiller görmek mümkün.
Su aygırları sevimli mi? Eh, belki çizgi filmlerde! Ancak gerçek dünyada oldukça tehlikeli ve dünyanın en ölümcül kara hayvanlarından biri. Peki Eski Mısırlılar ne yapmış? Tabii ki onları evcilleştirmiş! Ama bu hayvanlar sadece seçkin bir kesim tarafından beslenirdi. Muhtemelen arkadaşlık için değil, daha çok güç ve baskınlık göstergesi olarak. Ayrıca su aygırları Nil tanrıçası Taweret ile ilişkilendirilir, bu yüzden ritüel avlanmalar ve kurban törenleri için önemli bir yer tutardı. Ancak, su aygırlarının diğer evcil hayvanlar kadar şanslı olmadığını söyleyebiliriz; çünkü iskeletlerinde dayak ve kısıtlama izlerine rastlanmış.
7. Aslanlar
Aslanlar, Eski Mısır’da sadece bir hayvan değil, aynı zamanda bir statü sembolüydü. İki aslanın, güneşin doğduğu ve battığı ufku koruduğuna inanılırdı. Bugün hâlâ Mısır’da duran Sfenks’in gövdesinin aslan şeklinde olması da boşuna değil!
Ama Eski Mısırlılar yalnız değildi; Mezopotamyalılar ve Etiyopyalılar da aslanları evcilleştirip bazen binek hayvanı olarak kullanırdı. Romalılar ise işi bir adım ileri götürüp, aslanları arenalarda gladyatörlerle dövüştürerek bir şov unsuru haline getirdi.
Eski Mısırlıların evcil hayvan seçimlerinde çıtayı yükselttiği nokta: timsahlar! Evet, Nil’in devasa timsahları. Firavunlar bu ölümcül hayvanları hem statü sembolü olarak hem de doğurganlık ve savaş tanrısı Sobek’in simgesi olarak beslerdi.
Bu dev sürüngenler bazen mücevherlerle süslenir ve Sobek’e adanmış tapınaklarda tutulurdu. Hatta bazıları mumyalanırdı! Bulunan timsah mumyaları, Eski Mısırlıların bu hayvanları yetiştirdiğini bile gösteriyor. Ama işin zor kısmı: Timsahlar aşırı saldırgandı ve bakımları hiç kolay değildi. Zamanla gözden düştüler.
