Son yıllarda internet ve sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte pek çok farklı kavram hayatımıza girdi. Bunlardan biri internet bağımlılığı diğeri ise siber zorbalık. Teknoloji kullanımının artmasıyla birlikte, siber zorbalığa maruz kalanların da sayısı artıyor. Siber zorbalık ise en çok gençler arasında görülüyor ve onları tehdit ediyor. Özellikle ergenlik çağındaki gençlerin siber zorbalığa maruz kalması onların psikolojilerini kötü etkileyebiliyor ve hatta onları intihara sürükleyebiliyor. Bunun önüne geçilmesi içinse ebeveynler tarafından önlem alınması gerekiyor. Ebeveynlerin çocuklarını internetin zararlı etkilerinden koruması için dikkat etmesi gereken belirli noktalar bulunuyor. Hem çocukların siber zorba olmaması hem de siber zorbalığa maruz kalmaması için neler yapılabilir, 7 maddede siber zorbalık nedir gelin birlikte bakalım.
Teknoloji devi Samsung, teknoloji ve internetin karanlık yüzünü gözler önüne sermek için başlattığı #İnternetiTadındaKullan adlı kampanyada “Siber zorma olma!” #FarkınaVar diyerek önemli bir konuya değiniyor
Samsung, ebeveynleri bilinçlendirmek için “Siber Zorbalık” kavramınını ve gençler üzerindeki etkilerini hazırladığı bu videoyla aktarıyor.
Bu önemli kampanya herkesin aklına “Siber zorbalık nedir?” sorusunu getiriyor. Gelin siber zorbalık nedir birlikte bakalım…
1. Siber zorbalık; teknoloji araçları aracılığıyla internet üzerinden bir kişiyi taciz etmek, aşağılamak ve hakaret etmek anlamına geliyor
Daha genel kavramıyla siber zorbalık; “Bir ya da birden fazla kişinin belirli bir zaman boyunca veya sürekli olarak teknolojik araçlar aracılığıyla kendisini savunamayacak durumda olan bir kişiye karşı gösterdiği kasıtlı saldırgan tutumlar” olarak adlandırılıyor.
2. Gelişen teknoloji ile birlikte iletişimin daha kolay olması siber zorbalığa zemin hazırlıyor
Kişiler sanal dünyanın verdiği “dokunulmazlık” hissiyle, karşılarındakini de aslında “sanal” bir kişi olarak değerlendirip, onun duygularını görmezden gelerek yorumlarla ya da mesajlarla hakaret edebiliyor ve aşağılayabiliyor.
3. Siber zorbalık, fiziksel bir iletişim kurmayı gerektirmiyor. İnternet kullanan herkes siber zorba olabiliyor ya da siber zorbalığa maruz kalabiliyor
Siber zorba olmak, kişileri dış dünyaya karşı duyarsızlaştırırken siber zorbalığa maruz kalmak da kişilerin psikolojilerini ve sosyal yaşantılarını etkiliyor.
4. Bunun yanı sıra siber zorbalık en sık olarak Twitter, Instagram ve Facebook gibi sosyal medya hesapları üzerinden gerçekleşiyor
Ancak e-posta ya da doğrudan cihazlar aracılığıyla gönderilen kısa mesajlar (SMS) ile de yapılabiliyor.
5. Siber zorbalığın yöneltilen davranışa göre farklı çeşitleri bulunuyor;
İfşa, şantaj, bir başkası gibi davranma ve suçlama siber zorbalık çeşitleri arasında yer alıyor. Özellikle ifşa durumu, geçtiğimiz yıllarda pek çok ünlü ismin başına gelmişti. Öte yandan şantaj ve suçlama, nefret söylemi gibi davranışlar da en çok karşılaşılan siber zorbalık davranışları arasında yer alıyor.
6. Siber zorbalık, her yerde gerçekleşebiliyor. Ayrıca siber zorba olan kişiler, karşısındaki kişinin tepkilerini gözlemleyemediğinden zorbalıklarını çok daha ileri bir boyuta taşıyabiliyorlar
Siber zorbalık ne kadar kapsamlı olursa, buna maruz kalan kişi için o kadar zorlayıcı hale gelebiliyor.
7. Siber zorbalık yetişkinler arasında da görülse de genellikle 15-24 yaş grubundaki gençleri etkiliyor. Ebeveynlerin ise bu konuda önlem alması gerekiyor
Dünya çapında bu yaş grubundaki çocukların yüzde 70.6’sı internette şiddet, siber zorbalık ve dijital taciz gibi durumlara maruz kalıyor. Siber zorbalığa uğrayan çocuklar kendilerini umutsuz ya da çaresiz hissedip içlerine kapanabiliyor. Hatta bu durum; depresyon, endişe ve düşük özgüven gibi mental problemlere neden olabiliyor.
Çocuğunuzu ne kadar iyi tanıyorsunuz? Çocuğunuz siber zorba olabilir mi?
Ebeveynler genellikle çocuklarını tanıdığını düşünüyor. Ancak teknolojinin gelişmesiyle ve hayatlarımıza girmesiyle birlikte ebeveynlerle çocuklar arasında da görünmez bir duvar oluşmuş durumda. Teknolojinin yaygınlaşmasından önce ebeveynler ve çocuklar birlikte daha fazla vakit geçirebiliyorlardı. Ancak günümüzde aileler çocukları ile vakit geçirmek yerine onların teknolojiyle iç içe olmasına müsaade ediyor. Bu da çocuklarda internet bağımlılığından, antisosyal kişilik bozukluğuna kadar pek çok şeyi tetikleyebiliyor.
Peki bir ebeveyn olarak çocuğunuzu ne kadar iyi tanıyorsunuz, çocuğunuzun internet kullanımında hangi sitelere girdiğini hangi platformlarda vakit geçirdiğini biliyor musunuz? Cevabınız hayırsa, çocuğunuzun internet kullanımını bir ebeveyn olarak denetlemeye başlamalısınız. Ona zarar verebilecek içeriklerden uzak tutmak, internet üzerinden kimlerle neler konuştuğunu, sanal ortamdaki davranışlarını analiz etmek ebeveyn olarak en büyük sorumluluklarınızdan biri. Bu nedenle çocuğunuzun internet kullanımını incelemelisiniz.
Bir ebeveyn için bunu kabullenmek zor olsa da çocuğunuz bir siber zorba olabilir. Eğer böyle bir durumla karşı karşıya kalırsanız, çocuğunuzla kesin bir dille konuşmalı, ona başkalarına kötü yorumlar yapmanın insanları nasıl etkileyeceğini açıklamalısınız. Ayrıca internet kullanımına bir süre kısıtlaması getirmelisiniz. Öte yandan çocuğunuzu zorbalık yapmaya iten etkeni de belirlerseniz, bu problemi çok daha kolay bir şekilde çözebilirsiniz.
Çocuğunuz siber zorbalığa maruz kalıyor olabilir mi?
Çocuğunuz internette çok fazla zaman geçiriyorsa, onun sanal ortamda en güvenli şekilde zaman geçirmesini sağlamak ebeveynlerin sorumluluğunda. Dünyada milyonlarca çocuk siber zorbalığa maruz kalıyor. Bunlardan biri de sizin çocuğunuz olabilir. Peki bunu nasıl anlarsınız? Siber zorbalığa uğrayan bir çocukta;
– İnternet ve mobil cihazları kullandıktan duygu durum bozukluğu yaşamak,
– Dijital ve sosyal medya hesaplarını gizleme konusunda aşırı korumacı davranmak, Dijital yaşamı hakkında aşırı
– Aile üyeleri ve arkadaşlarla iletişimden uzaklaşmak, içe kapanmak,
– Okul hayatındaki başarının düşmesi,
– Sinirli, öfkeli bir ruh hali, iştahsızlık ve uyku problemi,
– Alışılmışın dışında bir şekilde internet kullanımını azaltması,
– E-posta, mesaj ya da sosyal medya bildirimi gördüğünde gerilmek gibi belirtiler görülebilir.
Siber zorbalık çocukları nasıl etkiliyor?
Siber zorbalık, yetişkinlerden ziyade çocuklar ve gençlerde çok daha fazla gözlemlenebilen bir durum. Özellikle son dönem sosyal medya uygulamalarının popüler haline gelmesiyle birlikte gençler; yemeden içmeye, giyimden gidilecek yerlere kadar her şeyi sosyal medya trendlerine göre belirliyor. Sosyal medyada paylaşım yaparak kendilerini gösterme, topluma kabullendirme, beğenilme çabası içine giriyorlar. Sosyal medyayı gereğinden fazla önemsiyor ve neredeyse tüm davranışlarını buna göre belirliyorlar. Bu platformu önemsedikleri için de aldıkları herhangi bir negatif yorum çok çabuk morallerini bozabiliyor.
Siber zorbalık, çocukların ve gençlerin psikolojilerini son derece kötü etkiliyor. Uzun süre şantaj ya da tehdit içeren siber zorbalığa maruz kalan çocuklar kendi yaşamlarına son verebiliyor. Bu durumun yaşanmaması için siber zorbalık konusunda özellikle ebeveynlerin bilgilendirilmesi ve bilinçlenmesi gerekiyor.
Bonus: Siz de “İnterneti Tadında Kullan” Kampanyası hakkında daha detaylı bilgi almak için bu linke tıklayabilirsiniz…
Kaynak: 1
