Strateji kategori oyun denildiği zaman hemen herkesin aklına Civilization serisi gelir. Uzun soluklu serinin her biri kendine has dünyası ile sizi içine çeker. Tüm seriye saatler verip sıkılmış olmanız oldukça normaldir. Civilization benzeri farklı oyunları deneme sırası gelmiş olabilir.
Civilization benzeri oyun bulma konusunda zorluk çekiyor olabilirsiniz. Fakat Civilization yaratıcısı Sid Meier, serinin ilk oyunuyla birlikte oyun piyasasına yön verdi denilebilir. Civilization benzeri; keşfet, yayıl, sömür ve yok et oyunları arıyorsanız sizler için bir liste oluşturduk. Listemizde Civilization benzeri 11 oyuna yer vereceğiz. Kahve ya da çayınız hazırsa keyifli okumalar dileriz…
#11 Endless Space 2
Geliştirici: Amplitude Studios
Yayıncı: SEGA
Platformlar: Microsoft Windows, mac OS
Çıkış Tarihi: Mayıs 2017
Endless Space 2, uzay strateji oyunu olarak listemizde yer alıyor. Oyun 12 ırktan birini seçerek ya da özel bir ırk oluşturularak başlar. Daha sonra genişleteceğiniz imparatorluğu kontrol edersiniz. Burada her 4x oyununda olduğu gibi; fetihler, diplomasi, keşif, sömürü ve araştırmalar yapmanız gerekir. Her biri farklı olan 5 gezegen sizi bekliyor.
Kaynaklarını toplamak için bu gezegenlere keşif yolculuğu yapabilir veya uzaydaki diğer anormallikleri kontrol edebilirsiniz. Tahmin edilebileceği gibi gezegenleri ele geçirerek onları kolonileştirebilir, avantajlar sağlayarak güçlenebilirsiniz. Aynı şekilde, belirli yapılar, araştırmanıza da bağlı olarak imparatorluğa avantajlar sağlar. İmparatorluğunuzun dışında, bölge ve kaynaklara sahip başka imparatorluklar bulacaksınız. Yapay zekâ olan bu diğer imparatorluklarla ticaret veya savaş yoluyla etkileşime geçebilirsiniz.
Son olarak, savaş gemilerde veya yerde gerçekleşir. Savaşlar, sıra bazlı olacağı için teknolojiniz, sayılarınız, gücünüz ve diğer küçük faktörler oldukça önemlidir.
#10 Freeciv
Geliştirici: The Freeciv Project
Yayıncı: zielmicha
Platformlar: Microsoft Windows, Android, iOS
Çıkış Tarihi: Ocak 1996
Freeciv’in gelişimi, 1996 yılında üç öğrencinin hobisi olarak başladı. İsminden anlaşılabileceği üzere bir Civilization taklidi olan bu oyun ücretsiz bir açık kaynak projesidir. Günümüzde Freeciv oynamanız için birkaç neden olabilir. Bunlar; oynaması ücretsiz olması, açık kaynak olduğu için özelleştirilebilir olması, birçok platform tarafından desteklemesi ve son olarak Civilization 2 benzeri olmasıdır. Eski ve güzel Civilization oyunlarından birini sorunsuz bir şekilde oynamak isteyenler için Freeciv, eğlenceli bir deneyim olacaktır.
Platformlar: Microsoft Windows, mac OS, Linux, Play Station 5, Xbox Series S/X
Çıkış Tarihi: Eylül 2020
Crusader King 3 yalnızca klasik bir 4x oyun değildir. Yapım sıra tabanlı stratejiye ek olarak RPG karışımıdır. Esasında oyunda zafer koşulu da yoktur. Bunun yerine çeşitli yüzyıllar boyunca bir aile soyunu kontrol edersiniz.
Oyuna ilk olarak soylu bir hanedan seçerek başlarsınız. Hanenizi orta çağ boyunca birçok yönden kontrol edersiniz. Burada bir dizi karmaşık RPG sizleri bekliyor. Tek aile lideri olarak onların varisleri aracılıyla hüküm sürer ve karakterler ölür. Örneğin oyunda bir veraset çatışması sistemi vardır. Özünde, bir yandan imparatorluk diplomasisi, siyaset ve ekonomik konular sizleri bekler. Diğer taraftan dünya çapında seyahat ederek askeri birliklerinizle fetihler gerçekleştirirsiniz. Oyun haritası ilk dakikadan erişebilirdir fakat imparatorluklara ulaşmak ve savaşmak için karada birliklerinizin seyahat etmesi gerekir.
Bunlara ek olarak, bazı çeşitli rol yapma sistemleriyle aile üyelerini de yöneteceksiniz. İmparatorluğunuz için bazen avantajlar sunulur. Fakat aile üyelerinde olduğu gibi onlar için de seçimler yapmanız gerekir. Örnek vermek gerekirse, imparatorluğunuzu nasıl yöneteceğinize karar verdiğiniz gibi kiminle evleneceğinize de sizin karar vermeniz gerekiyor. Aynı şekilde, onların görünüşlerini, niteliklerini, kötü davranışlarını ve erdemlerini kişiselleştirirsiniz.
Son olarak, oyunun dünyası oldukça sürükleyicidir. Köylüleri, casusları, saray mensuplarını, şövalyeleri, düzenbazları, soytarıları, aşk maceralarını, kralları ve kraliçeleri içerir. Ayrıca aşk yaşayabileceğiniz çok sayıda tarihi karakter vardır. Dünyadaki önemli NPC’ler aşk yaşamak, ihanet etmek, infaz etmek veya müttefikler edinmek gibi planlarınızın bir parçası olabilir.
#8 Distant Worlds 2
Geliştirici: Code Force
Yayıncı: Slitherine Software
Platformlar: Microsoft Windows
Çıkış Tarihi: Mart 2022
Distant Worlds 2, eleştirmenler tarafından beğenilen uzay-strateji 4x oyunudur. Serinin devam oyunu olan Distant Worlds 2, yeni bir motorla geliştirilmiştir ve 3D grafiklere sahiptir. Fakat ilk oyunla birlikte neredeyse aynı ara yüz ve mekaniklerle sunulur. Bununla birlikte listemizdeki diğer Civilization benzeri oyunlardan farklı olarak çizgi film tarza sahiptir. Bunun dışında oyunun halen hatalarla dolu olduğunu da söylemeden geçmeyelim.
Genel olarak devasa ve prosedürel olarak oluşturulmuş galaksilerde oynuyorsunuz. Bunlara binlerce gezegen, yıldız sistemi ve asteroit dahildir. Fetih, madencilik ve diplomasi yoluyla her şeyi keşfedebilir ve yok edebilirsiniz. Yönetilmesi gereken bir dizi karmaşık sistem sizi bekler. Oyuna benzersiz oynanışa ve hikâyeye sahip yedi temel grup arasından seçim yaparak başlarsınız. Oyun hikayesi diğer koloniler, uzaylı ırkları, canavarlar, korsanlar ve tüccarlarla nasıl etkileşim kurduğunuza bağlı olduğu için tamamen açık uçludur.
Son olarak, deneyimlemek istediğiniz oyun türünü de özelleştirebilirsiniz. Yani uygarlığınız üzerinde ne kadar kontrole sahip olmak istediğinizi değiştirmek size kalmıştır. Oyuna başlarken bazı şeyleri kontrol etme yetkinizi sınırlayabilirsiniz.
#7 Warhammer 40,000: Gladius – Relics of War
Geliştiriciler: Proxy Studios, Proxy Studios GmbH
Yayıncı: Slitherine Software
Platformlar: Microsoft Windows, Linux
Çıkış Tarihi: Temmuz 2018
Warhammer 40,000: Gladius – Relics of War yapımını 4x strateji olarak tanımlamak biraz yanlış olabilir. Civilization benzeri 4x strateji yapımı olmak yerine savaş odaklı bir oyun olduğu söylenebilir. Bu kadar çok savaş odaklı olmak, 4x formülündeki yok et X’ini (eXterminate) öne çıkartıyor. Bununla birlikte oyunda kaynak toplama ve diplomasi yolu bulamayacaksınız.
Denge sorunları ve diplomasi eksikliği, Gladius’u biraz sığ veya yavan bir oyunmuş gibi hissettirebilir. Fakat böyle olması oyunun kanlı, acımasız ve stratejik hissettirmeyeceği anlamına gelmiyor. Gladius diğer Warhammer yapımlarından sıyrıldığı için farklı bir deneyim sunacaktır. Civilization benzeri oyunlar arayan strateji hayranları için göz atmaya değer bir oyundur.
Endless Legend, 4X topluluğu tarafından belki de en sevilen oyundur. Çoğu oyuncu bu yapımı; bağımlılık yapıcı, rahatlatıcı ve tatmin edici olarak tanımlar. Oyunun amacı, mevcuttaki 8 ırktan birini seçerek dünyanın hâkimi olmaktır. Diplomasi, savaş, teknolojik gelişme ve üstünlüklerle keşifler yapabilir ve fetihler gerçekleştirebilirsiniz. Fakat her birinin benzersiz bir hikayesi ve oynanışı vardır. Oyundaki dünya her seferinde rastgele olarak ayarlanır. Sonrasında arazilerde çeşitli biyomlar, kaynaklar sunulur.
İlk yerleşiminizi oluşturduktan sonra şehri inşa etmeye başlarsınız. Daha sonra ekonomi, ticaret, gıda, endüstri, bilim, büyü, servet ve ordu gibi alanları yöneterek keşiflere liderlik yaparsınız. Son olarak oyunda bir dövüş sistemi de yer alıyor. Birimleriniz, sıra tabanlı bir savaş sistemi ile diğer askeri birliklerle etkileşime geçebilir. Burada, savaşları kazanmak için birimlerinizin teçhizatını, yeteneklerini ve arazisini kullanabilirsiniz. İmparatorluğunuzun diğer yönlerini yönetmek için savaşı istediğiniz zaman uzaklaştırabilirsiniz.
#5 Age of Wonders 3
Geliştirici: Triumph Studios
Yayıncılar: Triumph Studios, Paradox Interactive
Platformlar: Microsoft Windows, mac OS, Linux, Stream OS
Çıkış Tarihi: Mart 2014
Age of Wonders 3 uzun soluklu seridir ve Civilization benzeri olması yanından mükemmel bir oyundur. Oyuna küçük bir harita ve yerleşim ile başlarsınız. Listedeki diğer oyunlardaki gibi bir imparatorluk inşa etmek için çeşitli sistemler sizin tarafınızdan yönlendirilir.
Burada ekonomi, diplomasi, ordu, teknik araştırmalar ve büyü dahildir. Oyun ayrıca taktik savaş moduna da sahiptir. Dünya diğer başka yapımlarda gördüğümüz rastgele şekilde oluşturulmaz fakat sizi bekleyen diğer imparatorluklar, görevler ve çok daha fazlası vardır.
Oyuna mevcut altı ırktan birini seçerek başlarsınız. Örneğin cüceler yer altı bir yerleşimde olur. Yerleşim alanınızı dilediğiniz gibi genişletebilirsiniz buradaki amaç diplomasi ve fetihlerle büyümektir. Buradaki bir başka fark, kalelerinizi ve karakollarınızı nasıl güçlendireceğinizdir.
#4 Warlock: Masters of the Arcane
Geliştiriciler: Ino-Co Plus, 1C Company
Yayıncı: Paradox Interactive
Platformlar: Microsoft Windows
Çıkış Tarihi: Mayıs 2012
Warlock: Masters of the Arcane, 4x fantezi strateji oyunudur. Oyunun Civilization 5’e rakip olarak geliştirildiğini söylemek yalan olmaz. Oyun geliştirici ve yayıncıları bile yapımın bu kadar ilgi göreceğini ve oyuncular tarafından sevileceğini hayal etmemiştir. Oyun o kadar sevildi ki geliştiriciler oyunun ikinci serisini de piyasaya sundu.
Masters of the Arcane’i Civilization’dan ve bu listedeki diğer oyunlardan gerçekten ayıran bazı şeyler vardır. Bunlara kısaca örnek vermek gerekirse ilki ordularınızın diğer haritalara giden portallara nasıl yönlendireceğinizdir. İkinci ise canavarlar ve ödüllerle boyutlara nasıl erişebilecekleridir. Warlock: Masters of the Arcane ile bu garip dünya dışı bölgeleri kolonileştirme, imparatorluğunuzu genişletme ve kaynaklarınızı kullanma yeteneğine de sahipsiniz.
Oyunun amacı, rastgele oluşturulmuş bir dünyaya yayılan kendi imparatorluğunuzu kurmaktır. Oyunda ilerledikçe çok sayıda sistemin kontrolünü ele geçireceksiniz. Büyüleri araştıracak ve düşmanlarınızı yok etmeye çalışacaksınız. Belki de en önemlisi, Ardania’nın kurgusal dünyasının hükümdarı olma arayışındaki bir “Büyücü” olarak oynayacaksınız. Savaşlar, haritayla aynı board üzerinde sırayla gerçekleşir. Düşmanlarınızı yenmek için büyük ölçüde büyülerinize güveneceksiniz. Fakat diplomasi ya da sihir kullanarak da kazanabilirsiniz. Son olarak, savaşın çoğu otomatik olarak gerçekleşir.
#3 Stellaris
Geliştiriciler: Paradox Development Studio, Tantalus Media
Yayıncı: Paradox Interactive
Platformlar: Microsoft Windows, mac OS, Linux, Play Station 4, Xbox One Xbox Series S/X
Çıkış Tarihi: Mayıs 2016
Stellaris, en çok satan ve büyüyen 4X oyunudur. Oyun popülerliği bakımından Civilization 6’dan sonra ikinci sırada yer alıyor. Oyunla ilgili en güzel şey ise oyununun bazen ücretsiz güncellemeler ve ücretli DLC’lerle büyük ölçüde destekleniyor olmasıdır. 2016 yılında piyasaya sürülmesine rağmen Stellaris, yıllar boyunca bir düzineden fazla güncelleme deneyimiyle birlikte DLC genişletmelerine devam etti.
Oyunda her zamanki gibi imparatorluğunuzun birçok yönünü yöneteceksiniz. Buna keşif, araştırma, ekonomi, inşaat, diplomasi ve benzeri şeyleri örnek verebiliriz. Büyük bir strateji oyunu olduğu için oyundaki maceranız gelişir ve giderek daha karmaşık hale gelir. Oyunda yönetim merkeziniz bir güneş sistemidir ve uygarlığınız bir grup gemidedir.
Oyun hikayesine bağlı olarak takip edilecek bir planınız vardır. Bir uygarlığın uzay yolculuğunun yollarını keşfetmesiyle yeni bir oyun başlar. Gemileriniz ve teknolojinizle, garip dünyaları, garip hikayeleri ve çeşitlenen yolları ortaya çıkarmak için bir dizi görevi tamamlamanız gerekir. Farklı hikayeler bolca özgürlüğü de beraberinde getirir. Oyun, galakside bulacağınız ırkları ve yerleri rastgele oluşturur. Daha sonra, olumlu ve olumsuz özelliklerinizi, ideolojilerinizi, evrimlerinizi, sınırlamalarınızı ve daha fazlasını özelleştirebilirsiniz. Diplomasi, şiddet veya ticaret yoluyla etkileşim kurabilirsiniz.
Son olarak, oyun yıldızlararası savaşı içerir. Gemilerinizi donanım ve yeteneklerle özelleştirebilir ve geliştirebilirsiniz. Savaştan bahsetmişken savaşlar; onlarca, binlerce ve hatta yüz binlerce gemi arasında gerçekleşir. Savaşlar sırasında hiçbir şeyi kontrol edemezsiniz; bunun yerine, onların görkemli görsellerle ortaya çıkışını izlersiniz.
#2 Old World
Geliştirici: Mohawk Games
Yayıncılar: Mohawk Games, Hooded Horse
Platformlar: Microsoft Windows, mac OS, Linux
Çıkış Tarihi: Mayıs 2020
Listemizin ikinci sırasında Old World’e yer verdik. Old World tarihi bir 4x strateji oyunudur. Tarihten uygarlıklara yıllar boyunca rehberlik edesiniz. Old World yapımını Civilization benzeri diğer oyunlardan ayıran farklı özellikler vardır.
Bunlardan ilki yukarıda da dediğimiz gibi Asur, Roma gibi uygarlıkları yönlendirebiliyorsunuz. Bu sadece klasik çağlarda oluyor. İkincisi her tur sınırlı emirler verebiliyorsunuz. Üçüncü olarak oyundaki bazı karakterler imparatorluğunuzun kaderini önemli ölçüde etkileyebilir. Ayrıca tarihi bir gerçekliği bulunsa da oyunun kurgusal yönleri vardır.
Oyun tipi gereği diplomasi, evlilikler ve benzeri birçok konu sizin elinize bakar. Daha da önemlisi aile bağlarına ve kararlarına çok dikkat etmeniz gerekiyor. Oyun içi olaylar ve eylemler sizi zorlu kararlar vermeye zorlayacak. Örnek vermek gerekirse, aile üyelerini çok güçlü oluşturmak riskli olabilir. Çünkü oyunda imparatorluğunuzu ve siyasetinizi etkileyecek birçok karakter bulunuyor.
Son olarak diplomatları, casusları, valileri, eşleri, kişilik özelliklerini de ele alıyorsunuz. Savaşa gelince, uçsuz bucaksız bir dünya bulunuyor. Burada kabileler, uygarlıklar, imparatorluklar ve barbarlarla savaş ya da diplomasi ile etkileşime gireceksiniz. Ayrıca oyunun çeşitli çok oyunculu modları da bulunuyor.
Platformlar: Microsoft Windows, mac OS, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X/S
Çıkış Tarihi: Ekim 2020
Humankind kelimenin tam anlamıyla tipik bir 4x strateji oyunudur. Humankind’ı 14 farklı kültürle oynayabilir ya da özelleştirebileceğiniz 60 kültürle oynayabilirsiniz. Bu farklılıkla birlikte Civilization benzeri bir oyun gibi gözükmeyebilir fakat diğer konularda pek farklılık yoktur. Listenin en üst oyunu olmasına rağmen oyunda bazı hatalar ve denge sorunları vardır. Oynaması keyifli olduğu için bunlar göz ardı edilebilir. Civilization 5 ve 6’ya oldukça güzel bir alternatif olabilir.
Oyuna neolitik bir kabile olarak başlarsınız. Bunu antik çağlardan modern çağa kadar getirebilirsiniz. Özetle insanlığın 6 farklı çağı konu alınır. Kabile hayatı olarak başladığınız oyunda Ay ve Mars’a bile ulaşabilirsiniz. Bunu tek başınıza, bir ekip arkadaşınızla ya da yedi kişiye karşı yapabilirsiniz.
Oyunu sanal bir gezegende diğer medeniyetlerle etkileşime girerek oynarsınız. Burada askeri birimlerin yanı sıra şehirler ve teknoloji gelişimleri de yapılabilir. Uygarlığınız için kaynak aramanız gerekir. Bunlara endüstri, altın, nüfuz ve bilim dahildir. İnsanlığın gelişmesi için en baştan en sona kadar çabalamanız gerekir.
Böylelikle Civilization benzeri 11 oyun listemizin sonuna geldik. Civilization benzeri diğer oyunları deneyimlemek sizleri farklı alternatiflerle keyifli zaman geçirtebilirken asıl seriyi tekrar oynama isteğinizi artırabilir. Listedeki oyun sıralaması benzerlik yerine popülerlikle oluşturulmuştur. Civilization benzeri listemizde deneyimlediğiniz ya da listede olmasını istediğiniz diğer oyunları bize yorumlar bölümünden yazabilirsiniz.
