Yeni biriyle karşılaştığınız anda onun hakkında pek çok konuda kararınızı vermiş oluyorsunuz aslında. Onu uzun uzun tanımanıza ya da 3-5 kelime etmenize bile gerek yok. Beyniniz farklı kategorilerde bu yabancıyı notlayıp geçiyor.
Türkçe’de insan sarraflığı olarak tabir edilen bu durum psikologlara göre hepimizin içinde olan ve her karşılaşmada tekrar ettiğimiz bir durum. Peki yeni birine denk geldiğimizde onun hakkında saniyeler içinde verdiğimiz kararlar bu kişinin hangi özelliklerine dair oluyor buyurun birlikte inceleyelim.
1. Güvenilir biri mi?
Bir insanın güvenilir olup olmadığına çat diye karar veriyormuşuz. Princeton’lı araştırma görevlileri bir grup üniversite öğrencisine 1 saniye süre verip karşıdaki insanın etkileyiciliğini, beğenilebilirliğini, agresifliğini ve verdiği güven duygusunu değerlendirmelerini istemiş. Bir diğer gruba ise karşıdakine istedikleri kadar bakma şansı vermişler. Süre uzadıkça diğer konularda insanların fikirleri değişse de “güvenilirlik” konusunda verdikleri cevap sabit kalmış.
2. Zengin mi?
Hollanda’da yapılan bir araştırma ise göstermiş ki pahalı ve tanınan markalar giyen insanları hemen zengin ya da üst sınıf olarak kaydediyoruz. Karşımızdaki insana dair en hızlı karar verdiğimiz konular arasında zenginlik ve fakirlik algısı da var.
3. Eşcinsel mi?
Bir insanın karşısındakinin cinsel eğilimleri hakkında karar vermesi saniyenin yirmide birinde gerçekleşiyormuş. Yani karşınızdakinin yüzünü algıladığınız anda.
4. Kafası çalışıyor mu?
2007’de Loyola Marymount Üniversitesi profesörlerinden Nora A. Murphy’nin yaptığı bir araştırmaya göre konuşurken göz kontağı kurmak karşıdakinin zeki olduğuna kanaat getirmemizi sağlıyormuş. Kalın çerçeveli gözlükler ve açıklayıcı bir konuşma da zeki olarak değerlendirmeyi artıran özelliklerden.
5. Hafif meşrep mi oturaklı mı
İngiltere’de yapılan bir araştırma gösteriyor ki vücudunda görünen yerlerine dövme yaptırmış olan kadınlar toplum tarafından daha itici, daha çok içen ve önüne gelen herkesle ilişkiye giren bireyler olarak algılanıyormuş.
6. Baskın bir karaktere mi sahip?
Pennsylvania Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya göre saçlarını kazıtmış erkekler, saçlı erkeklere göre çok daha baskın karakterler olarak algılanıyormuş. Dökülüyorsa kazıtın gitsin. 🙂
7. Başarılı mı?
Bir İngiliz-Türk ortak çalışmasında katılımcılardan 5 saniye boyunca bazı erkeklerin fotoğraflarına bakmaları istenmiş. Bu süreçte fotoğraflarda takım elbise giyen insanların diğerlerine göre daha başarılı olduklarına dair bir algı oluşmuş. Yani ne yazık ki takım elbisenin hâlâ insanların algısı üzerinde olumlu bir etkisi var…
8. Gelecek vaat ediyor mu?
İlk görüşte algılanan şey sadece zengin olup olmadığınız değil, aynı zamanda gelecekte zengin olup olamayacağınız da hakkınızda hemen karar verilen konulardan. 2011’de Kanada’da yapılan bir araştırmada katılımcılara resmi ve günlük kıyafetler giyen insanların fotoğrafları gösterilip bu insanların iş hayatlarındaki performansları hakkında fikir yürütmeleri istenmiş. Katılımcılar resmi giyimli insanların daha çok para kazanacağı yönünde yaygın bir kanıya varmış.
9. Maceracı mı?
İlk bakışta sadece kim olduğunuz değil yaşam tarzınız da anlaşılabiliyormuş. Durham Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmada katılımcılara kimisi büyük kimisi küçük adımlar atan başka insanların yürüyüşleri izletilmiş ve bu katılımcıların bu insanlar hakkında yorum yapmaları istenmiş. Büyük adımlar atanlar daha maceracı bulunurken diğerleri nevrotik olarak değerlendirilmiş.
