Yeni Bir Hayata Başlarken: Rejim Değişikliğini Anlatan 10 Film

December 25, 2014

Bu listeyi Fil’m Hafızası ekibinden Sezen Sayınalp hazırlamıştır, haberiniz olsun.

Dünya siyasi tarihine baktığımızda öncelikli olarak savaşlar, işgaller, özgürlük mücadeleleri, ayaklanmalar, devrimler, darbeler gözümüze çarpar hiç kuşkusuz. Yüzyıllar boyunca birçok değişimin, görüşün, ideolojinin şekillendiğini görürüz. Çoğu devlet bu değişimlerin içinde aktif rol oynayarak hem kendi kaderini değiştirmiş hem de tarihin akışını farklı şekillerde etkilemiştir. Bu değişimlerden bazılarının, insanlığı iyiye ve güzele ulaştırmayı amaçladığını; ancak soykırım, tehcir, sürgün gibi insan hayatına doğrudan tehdit unsuru olan eylemlerin bunun tam zıttı bir amaç güttüğünü fark ediyoruz. İnsanlığa bıraktığı yıkımlarla doludur biraz da bu tarih, çünkü hepimizin bildiği gibi, bu olayların nihayetinde, bir hayatı baştan inşa etmek, alışılanı bırakıp yeni bir hayata devam etmek hiç kolay değildir. Bu yıkımların yanında, yeniden doğmanın getirdiği ilerlemeler de olmuştur elbet; ama yeni bir hayata alışmak siyasi tarihin her dönemi için tecrübe edilen en güç süreçlerdendir.

Bu listenin ortaya çıkmasına sebep olan asıl konu tam da bu süreçlerle ilgili aslında. Siyasi tarih, bu ana kadar dünyayı etkilemiş ve bir dizi devrime şahit olmuş. Hâliyle devrimlerin ardından gelen rejim değişiklikleri de, bunlardan etkilenen insanların, yeni bir hayat kurmasına neden olmuş. İnsanların yaşam biçimine doğrudan etki eden bu süreçler, yıllar içerisinde sinemanın da göz ardı edemediği konulardan biri hâline gelmiş. Direnişleri, halk mücadelelerini anlatan bir devrim sineması ortaya çıkmış örneğin. Tarihe baktığımızda, Küba Devrimi, İran İslam Devrimi, Bolşevik Devrimi, Ekim Devrimi‘nin yanı sıra; Mussolini‘nin faşist İtalya’sı, Berlin Duvarı‘nın yıkılışı, Yugoslavya‘nın dağılışı gibi insanların yaşamlarını doğrudan etkileyip birçok filme konu olan önemli dönüm noktaları görüyoruz son yüzyılda. Bu yaşananları konu edinen filmler ise o süreçleri anlamamız için yol gösteriyor.

Sadece süreci değil bu süreç içindeki insanların psikolojisini, bu insanların rejim değişikliğini kabullenişini, reddedişini, yeni düzenin parçası olan insanların içinde bulundukları arayışları anlatan birbirinden farklı ve etkileyici filmlerin olduğunu görüyoruz. Aşağıdaki listede yer alan 10 film, dünya tarihinde birbirinden çok farklı rejim değişikliklerinin insanlar üzerinde bıraktığı olumlu-olumsuz etkileri gözler önüne seriyor.

Not: Filmler yapım yıllarına göre sıralanmıştır.

1. Oktyabr

devrim-sinemasi-Oktyabr-007
1928, Yön: Sergei Eisenstein

Sergei Eisenstein’in Potemkin Zırhlısı‘ndan (1925) sonraki en önemli filmlerinden olan Oktyabr, Ekim Devrimi’nin bütün detaylarıyla kusursuz olarak anlatıldığı bir film. En eski propaganda filmlerinden kabul edilen Oktyabr‘ın, bu özelliğiyle de sinema tarihinde önemli bir yere sahip olduğunu görüyoruz.

2. Soy Cuba

devrim-sinemasi-Soy Cuba-009
1964, Yön: Mikhail Kalatazov

Mikhail Kalatazov’un yönettiği film, Batista yönetimindeki Küba’nın içinde bulunduğu durumu ve Küba Devrimi’ne giden süreci anlatıyor. Sinematografik açıdan, sinema tarihindeki en önemli filmlerden olan Soy Cuba, Oktaybr‘da da olduğu gibi propaganda filmlerinin en iyi örneklerinden biri olarak kabul edilmekte.

3. Il Conformista

devrim-sinemasi-Il Conformista-005
1970, Yön: Bernardo Bertolucci

Bertolucci’nin 1970 yapımı filminde, Mussolini’nin faşist hükümetinin görevde olduğu dönemde, gizli polis teşkilatıyla işbirliği halindeki Marcello Clerici’nin yaşamından kesitlerle, faşist düzene alışma ve katkı sağlama süreci anlatılıyor.

4. Before Night Falls

devrim-sinemasi-Before Night Falls-002
2000, Yön: Julian Schnabel

Küba Devrimi sonrasında, çoğunluğa uymayan ve düzeni bozmakla suçlanan insanların bir şekilde hayatta kalma çabalarının anlatıldığı Before Night Falls, eşcinsellikle ilgili tutumuyla da sinemaya önemli bir katkı sağlıyor.

5. Good Bye Lenin!

devrim-sinemasi-Good Bye Lenin-004
2003, Yön: Wolfgang Becker

Berlin Duvarı‘nın yıkılmasının ardından kapitalist düzenin hakim olmaya başladığı Berlin‘de, sosyalist yaşam tarzından vazgeçmeye çalışan insanların yaşadıklarını, Alex ve ailesi ekseninde izliyoruz.

6. Das Leben der Anderen

devrim-sinemasi-Das Leben Der Anderen-003
2006, Yön: Florian Henckel von Donnersmarck

Berlin Duvarı’yla ilgili bir diğer çarpıcı film olan Das Leben der Anderen, rejimin verdiği yetkilerle başka hayatları gözetim altında tutmanın sonuçları üzerinde duruyor.

7. Szabadság, szerelem

devrim-sinemasi-Szabadsag szerelem-010
2006, Yön: Krisztina Goda

1956 Macaristan’ında, Sovyet İmparatorluğu yönetimindeki ülkede yaşanlar bir su topu maçı üzerinden anlatılarak, dönemin atmosferi aktarılmaya çalışılıyor.

8. A fost sau n-a fost?

devrim-sinemasi-A fost sau n-a fost-001
2006, Yön: Corneliu Porumboiu

Durum komedisinin başarılı örneklerinden olan bu yapımda, Bükreş’in doğusunda yer alan bir kasabada devrimin olup olmadığı tartışmasını izliyoruz. Film, Çavuşesku’nun iktidarının çöküşünü, kendi kasabaları ekseninde anlamaya çalışan insanların trajikomik hikâyesini anlatıyor.

9. Persepolis

devrim-sinemasi-Persepolis-008
2007, Yön: Vincent Paronnaud, Marjane Satrapi

İran İslam Devrimi’nin sonrasında, İran halkının yeni düzene alışma sürecini bir çocuğun gözünden izlediğimiz Persepolis‘te, özgürlüğün aşama aşama nasıl yok edilebildiğini ve insanların kendi ülkelerinde nasıl mutsuzluğa hapsedildiğini anlatıyor biz izleyicilere.

10. Maria Larssons eviga ögonblick

devrim-sinemasi-Maria Larssons eviga ogonblick-006
2008, Yön: Jan Troell

Bir fotoğraf makinesinin neleri değiştirebileceğine cevap niteliğinde olan film, 1900’lü yıllarda yaşayan İsveçli bir ailenin hayatını filmin ana karakteri Maria’nın vizöründen anlatmayı seçiyor.

Yorum Bırakın

E-mail adresiniz paylaşılmayacaktır.*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>